New York Times (NYT), Türkiye'nin 2026-2035 dönemini Aile ve Nüfus 10 Yılı ilan etmesini ele aldı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın doğum kontrolünü "ihanet", düşen doğum oranlarınıysa "felaket" diye nitelediği hatırlatıldı.
"Erdoğan, Türkiye'den daha fazla bebek istiyor ama az sayıda ebeveyn onu dinliyor" başlıklı haberde, yeni evlenenlere faizsiz evlilik kredisi, çocuk sahibi olanlara nakit desteği verilmesine rağmen doğum oranlarının artmadığı bildirildi.
Doğum izninin artırılması gibi yeni teşviklerin de yeterli görülmediği aktarıldı.
4. çocuğunu doğurarak ayda 5 bin TL yardım alan 38 yaşındaki Zahide Erte, "Yalnızca bebek bezine yetiyor" diyor.
Eşinin çalışan nüfusun neredeyse yarısı gibi asgari ücrete yakın bir maaş aldığını belirten Erte, kendisinin de ücretli bir işte çalışmadığını sözlerine ekliyor.
İki oda bir salon eve zor sığdıklarını anlatarak "Önceden ayda bir kere dışarıda yemek yerdik, şimdi onu da yapamıyoruz" ifadesini kullanıyor.
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi'nden sosyolog Sutay Yavuz, hükümetin yeni adımları için "Bunların büyük bir değişikliğe yol açacağını sanmıyorum. Türkiye'deki yeni nesil, tek çocuklu aile yapısına yöneliyor. İki maaş ve tek çocuk, ideal olarak görülüyor" diyor.
Amerikan gazetesi, 10 yılı aşkın süredir düşen toplam doğurganlık hızının 2024'te tüm zamanların en düşük seviyesine inerek 1,48 olarak ölçülmesine ve nüfusun kendini yenilemesi için gereken düzeyin 2,1 olduğuna işaret etti.
NYT'ye göre nüfusbilimciler, dünyanın farklı yerlerinde de olduğu gibi bu durumda kentleşme, değişen hayat tarzları, yükseköğretimin özellikle kadınlar için kitleselleşmesinin rol oynadığını belirtirken ekonomiye de pay biçiyor.
Erdoğan'ın ekonomi politikaları sonucunda enflasyonun yüksek seviyelerde seyretmesi ve maaşların düşük kalmasının, ailelerin temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanmasına yol açtığı bildiriliyor.
Gazetenin konuştuğu iki çocuk annesi Çiğdem Akyüz, "Gıda çok pahalı" diyor.
Bir çocuk daha istese de bunun maliyetini karşılayamayacağını belirten İstanbul sakini, Erdoğan'a atıfla şu ifadeleri kullanıyor:
'Daha fazla çocuk yapın, üç çocuk yapın!' deyip duruyor. Bu mümkün mü?
Üç çocuklu Fatma Avcı, "Yaşamımızı sürdürüyoruz ama tatile gidip gitmediğimi sorarsan hayır derim" ifadesini kullanıyor.
39 yaşındaki kadın, eşinin elektrikçi olduğunu, kendisinse çocuklara bakmak zorunda kaldığı için işi bıraktığını anlatıyor.
Bir oda bir salon evde yaşayan Avcı, "Genç çiftlere kaç çocuk önerirsiniz?" sorusuna "Mevcut koşullarda en fazla iki çünkü çok zor" diye yanıt verdi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
AK Partili Leyla Şahin Usta, NYT'ye verdiği röportajda Türkiye'nin "genç nüfusa sahip bir güç" olarak kalmasını istediklerini söyledi.
Kendisi gibi hali vakti yerinde kişilerin daha az çocuk yaptığını kabul eden milletvekili, Türkiye ekonomisinin doğurganlık hızının artmasına ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
İki çocuklu Leyla Şahin Usta, "Halk, ülkenin ve milletin buna ihtiyaç duyduğu bilincini benimsemeli" dedi.
Yaşlanan toplumlarda işgücü ve emekli maaşları ödemelerine dair sorunlar yaşanabildiği de haberde anımsatıldı.
Pek çok ülke bu tehlikeyle karşı karşıya olsa da Cumhurbaşkanı Erdoğan gibi halkı daha fazla bebek yapmaya teşvik etmeyi görev belleyen az sayıda lider olduğu belirtildi.
NYT'ye göre bazı uzmanlar, Erdoğan'ın yalnızca ekonomiyi değil, Türkiye'ye muhafazakar bir İslam vizyonu çizmeyi de önemsediğini düşünüyor. Cumhurbaşkanının amaçlarının çocuk istemeyen veya LGBTQ çiftleri kapsamadığı ifade ediliyor.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın 2022'de AK Parti'ye geçen milletvekili Mehmet Ali Çelebi'ye "Kaç çocuğun var?" diye sorduğu da haberde hatırlatıldı.
"Bir tane efendim" ifadesini kullandıktan sonra eşini gösteren Çelebi, "doktora, kariyer" demişti.
Bunun üzerine Erdoğan, "Olmaz ya. Bu işin kariyeri çocuk doğurmak. Sayıları artırmak lazım gençler" diye tepki göstermişti.
Independent Türkçe, New York Times, AA