ABD, küresel enerji ve ticaret açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda gerilimi artırabilecek yeni bir adım attı. “Özgürlük Projesi” adı verilen girişimle, bölgede mahsur kalan ticari gemilerin güvenli geçişine askeri destek sağlanacağı duyurulurken, İran cephesinden bu hamleye yönelik sert uyarılar geldi.
Trump, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan tarafsız ülkelere ait gemilerin çıkışına yardım edeceklerini açıkladı
ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi gününden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıkladı. ABD Başkanı Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Hürmüz Boğazı'nda "Özgürlük Projesi" adıyla yeni bir süreci başlatacaklarını duyurdu. ABD/İsrail-İran gerilimine doğrudan taraf olmayan birçok ülkenin kendilerinden Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilerinin çıkarılması konusunda yardım istediklerini belirten Trump, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için bu ülkelere, gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullandı. Trump, söz konusu ülkeleri, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" olarak tanımladı ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetti.
"Temsilcilerim İran ile çok olumlu görüşmeler yapıyor"
"Bu süreç, yani Özgürlük Projesi, Orta Doğu saatiyle pazartesi sabahı başlayacak." değerlendirmesini yapan Trump, "Temsilcilerim İran ile çok olumlu görüşmeler yapıyor ve bu görüşmeler herkes için çok olumlu sonuçlar doğurabilir." ifadesini kullandı. İlgili gemilerdeki gıda stokunun azaldığını ve mürettebatın sağlıklı bir şekilde kalabilmeleri için Hürmüz Boğazı'ndan çıkabilmeleri gerektiğini vurgulayan Trump, bu gemilerin geçişine İran'ın müdahale etmesi halinde kendilerinin de buna sert bir şekilde karşılık vereceklerini kaydetti.
ABD ordusu, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan bazı gemilerin geçişlerine destek vermeye başlayacak
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndan ticari gemilerin geçişlerinin sağlanması amacıyla bugün hayata geçecek Özgürlük Projesi'ne destek vermeye başlayacağını ve bu süreçte 15 bin askeri personelin görev alacağını açıkladı. CENTCOM, sosyal medya heasbından Başkan Donald Trump'ın bugün yaptığı açıklamaya atıfla, Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemilere ilişkin bir duyuruyu paylaştı.Açıklamada, "Bu görev, hayati öneme sahip bu uluslararası ticaret koridorundan serbestçe geçiş yapmak isteyen ticari gemilere destek sağlayacaktır." ifadesi kullanıldı.
Bu kapsamda 15 bin askeri personelin yanı sıra 100’den fazla kara ve deniz aracı ve güdümlü füze destroyerleriyle söz konusu sürece askeri destek sağlanacağı belirtilen açıklamada, CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper'ın, "(İran'a yönelik) Deniz ablukasını sürdürürken bu savunma görevine verdiğimiz destek, bölgesel güvenlik ve küresel ekonomi için hayati önem taşıyor." ifadesine yer verildi.
ABD Dışişleri Bakanlığından geçen hafta yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz güvenliğini desteklemek amacıyla uluslararası bir koalisyonun oluşturulmasına yönelik bir adım atıldığı ve Pentagonun da bu sürece destek sağlayacağı belirtilmişti. Trump, bugünden itibaren, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamıştı. ABD Başkanı, "İran, Orta Doğu ve ABD'nin iyiliği için, bu ülkelere gemilerini bu kısıtlı boğazdan güvenli bir şekilde çıkaracağımızı, böylece işlerine özgürce ve sorunsuz bir şekilde devam edebileceklerini söyledik." ifadesini kullanmıştı.
Herhangi bir ülke ismi zikretmeyen Trump, söz konusu ülkeler için, "Orta Doğu'da yaşananlarla hiçbir şekilde ilgisi olmayan dünyanın çeşitli bölgelerinden ülkeler" ifadesini kullanmış ve operasyonun daha ziyade insani amaçlarla yapılacağını kaydetmişti.
İran: ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesi ateşkesin ihlali olur
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda denizcilik düzenlemesine müdahalesinin ateşkesin ihlali anlamına geleceğini belirtti. Azizi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda yeni denizcilik düzenlemesine yönelik herhangi bir ABD müdahalesinin "ateşkesin ihlali" olarak değerlendirileceğini vurguladı. İranlı yetkili, "Hürmüz Boğazı ve Fars (Basra) Körfezi, (ABD Başkanı Donald) Trump'ın yanıltıcı paylaşımlarıyla yönetilemez." ifadelerini kullandı.
Azizi, "karşılıklı suçlama oyunu senaryolarına" kimsenin inanmayacağını aktardı.
Axios: ABD Donanması, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilere doğrudan eşlik etmeyecek
ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım edeceğine ilişkin açıklamasının ardından ABD Donanmasının bu gemilere doğrudan eşlik etmek yerine "yakınlarında" seyredeceği ve bilgi sağlayacağı iddia edildi. Axios platformunun haberinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın, ABD/İsrail-İran Savaşı nedeniyle gemi trafiğinin sert şekilde düştüğü Hürmüz Boğazı'na ilişkin "Özgürlük Projesi" ele alındı. İki ABD'li yetkili, yaptıkları açıklamada, bu projenin, ABD Donanmasının, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemilere doğrudan eşlik etmesini içermediğini söyledi. Yetkililerden biri, ABD Donanmasının, "İran tarafından gelecek olası bir saldırıyı önlemek" için bu gemilerin "yakınlarında" olacağını dile getirdi. Yetkililer, ABD Donanmasının, ticari gemilere, boğazdaki "en iyi" ve "İran ordusunca mayın dizilmemiş" seyrüsefer rotaları hakkında bilgi sağlayacağını ifade etti.
İran Devrim Muhafızları Hürmüz Boğazı için yeni bir harita yayımladı
İran Devrim Muhafızları donanması, Hürmüz Boğazı'nda kendi denetimleri altındaki alanı gösteren yeni bir harita yayımladı. Haritaya göre söz konusu bölge; batıda İran'ın Keşm Adası'nın en batı ucu ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Ümmü el Kayveyn emirliği arasındaki hattan başlıyor. Doğuda ise İran'ın Mübarek Dağı ile BAE'nin Füceyre emirliği arasındaki hatta son buluyor. İran'ın kontrol altında tuttuğunu iddia ettiği bu alanın sınırlarının değişip değişmediği veya ne ölçüde genişletildiği henüz netlik kazanmadı.
İddia: Hürmüz Boğazı'nda ABD savaş gemisi vuruldu
İran'ın, Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan ve Cask Adası yakınlarında deniz trafiğini tehlikeye attığı belirtilen ABD donanmasına ait bir gemiyi 2 füze ile hedef aldığı bildirildi. İran'ın yarı resmi Fars Haber Ajansının haberinde, "Cask bölgesi yakınlarında deniz trafiğini tehlikeye atan ve Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan ABD donanmasına ait geminin, yapılan uyarılara aldırış etmemesi üzerine 2 füzeyle hedef alındığı" ifade edildi. Haberde, geminin isabet almasının ardından yoluna devam edemediği ve bölgeden uzaklaşmak zorunda kaldığı kaydedildi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü ve Halkla İlişkilerden Sorumlu Yardımcısı Hüseyin Muhibbi, Hürmüz Boğazı'nda kuralları ihlal eden gemilerin güç kullanılarak durdurulacağını bildirmişti.
Axios'un üst düzey bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, İran'ın bir ABD gemisini vurduğu iddialarını yalanladı. Öte yandan ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamasında da benzer şekilde İran'ın iddiaları yalanlandı. Paylaşımda, İran'ın iddiaları baz alınarak "Gerçek: Hiçbir ABD Donanma gemisi vurulmadı. ABD kuvvetleri, Özgürlük Projesi'ni destekliyor ve İran limanlarına uygulanan deniz ablukasını sürdürüyor" ifadelerine yer verildi.
ABD ordusu: Donanmamıza ait savaş gemileri, Hürmüz'ü geçerek Basra Körfezi'nde göreve başladı
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), donanmalarına ait güdümlü füze destroyerlerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini ve Basra Körfezi'nde görev yaptığını bildirdi. CENTCOM'un sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, Başkan Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemi geçişine yönelik duyurduğu "Özgürlük Projesi"'ne ilişkin detaylara yer verildi. Paylaşımda, "ABD Donanmasına ait güdümlü füze destroyerleri, Hürmüz Boğazı'ndan geçtikten sonra şu anda Özgürlük Projesi'ni desteklemek amacıyla Basra Körfezi'nde görev yapıyor." ifadesi kullanıldı. ABD güçlerinin, "ticari gemilerin geçişini yeniden sağlamaya yönelik çabalara" katıldığı belirtilen paylaşımda, bu sürecin ilk adımı olarak ABD bandıralı iki ticaret gemisinin de Hürmüz Boğazı'ndan başarıyla geçtiği duyuruldu.
Independent Türkçe, AA, Reuters
