23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı kutlayarak başlayalım.

Hepimiz çocuk olduk ve anlamlı, önemli, dünyada eşi benzeri bulunmayan bu bayramı güle oynaya kutladık, hâlen daha kutluyoruz.

Ne kadar büyürsek büyüyelim, kaç yaşına gelirsek gelelim, 23 Nisan’ların heyecanını unutamayız.

Yıllar içinde birçok ülkeden gelen çocukların da katılımıyla kutladığımız bu bayramın geçmişi, anlamı ve önemi üzerine yazacak, söyleyecek çok sözümüz olacaktır.

Bayramın 23 Nisan 1920’den itibaren içinden geçtiği sürece ilişkin bilgiler açık kaynaklarda bolca bulunduğu için konuyu pek bilinmeyen bazı olaylar üzerinden ele alacağım.

Paylaşacağım bilgiler ışığında, Büyük Millet Meclisi’nin açılışına şahit olan bir Avrupalının, Mustafa Kemal Atatürk’e, Ankara’ya, Türklere yönelik düşüncelerini, bakış açısını göstermeye çalışacağım.

23 Nisan 1920’de, Ankara’da, Meclis’in açılışını izleyenler arasında Fransız Rahip Philippe Goudin de vardır.

Vatikan’dan, üst düzey sorumlu müfettiş olarak, Ortadoğu’daki Doğu Kilisesi’ne gönderilen rahip, bir süredir Anadolu’daki Katolik kiliselerini dolaşmaktadır.

Şubat 1919’da İstanbul’a gelen rahip Goudin’e Anadolu gezisi için yardımcı olan ise Afyonkarahisar’daki Fransız işgal taburunun komutanı Binbaşı La Bonne’dur.

Binbaşı La Bonne’un, Paris’teki Fransız Kara Kuvvetleri Komutanlığı’na gönderdiği raporlarda kullandığı ifadelerden, rahip Goudin’in sadece Vatikan’a değil Fransa Devleti adına da çalıştığını anlıyoruz.

Rahibin casusluk tarafını ve Çukurova’daki Katolik Ermenilere hangi yardımları yapmak üzere görevlendirildiğini, yazının konusu olmadığı için bir kenara bırakalım.

Ankara’ya 12 Şubat 1920’de gelen, kentteki Katoliklerle görüşen, ayinleri yöneten rahip Goudin, Mustafa Kemal Paşa’nın çalışmalarını da izlemekte, değerlendirmelerini Vatikan’a ve Fransa Sömürge Bakanlığı’na aktarmaktadır.
 

Fotoğraf: AA

24 Nisan 1920 tarihli 3 sayfalık mektubunda rahip Goudin, Büyük Millet Meclisi’nin açılışı ve Mustafa Kemal Paşa hakkında çok önemli tespitler yapmaktadır.

Önce Hacı Bayram-ı Veli Camii’nde kılınan Cuma namazını, daha sonra kalabalığın Meclis’e yürüyüşünü, kesilen kurbanları, edilen duaları izleyen rahip, “Böylesi bir dini seremoniden ve oluşan ruhani ortamdan etkilenmemek mümkün değil. Belli ki Türkler bu çapta bir dini töreni, ülkelerinin geleceği konusunda Tanrı’nın yardımını istemek için düzenlediler” yorumunu yapmaktadır.

Fransız rahip, “Bozkırın ortasındaki bu küçük kentte dün (23 Nisan) gelecekteki büyük değişikliklerin sinyallerini veren bir olay yaşandı. Türklerin kahramanı sarışın bir Paşa, Meclis’i açtı. Sadece Ankaralılar değil, sanki tüm Küçük Asya (Anadolu) halkı açılışa gelmişti” demektedir.

“Türkler, hiç tanımadıkları ve yapılarına ters düşebilecek demokrasinin yolunda yürümeye istekli olduklarını açılan Meclis ile kanıtladılar” diye başlayan paragrafta Goudin şöyle devam ediyordu:

Meclis’in önünde gördüğüm Mustafa Kemal Paşa her hâliyle ‘özel’ bir lider. Bu mahşeri kalabalık ona o kadar inanmış ki, öl dese ölmeye, canını seve seve vermeye hazır sanki.

Rahip Goudin, en önemli değerlendirmesini ise sona saklamaktadır:

Ankara’da şahit olduklarım bana, Mustafa Kemal’in başlattığı özgürlük savaşını kazanacağını ve yeni bir devlet kuracağını hissettirdi. Yakından gördüğüm Mustafa Kemal’den ve Türklerin ona bakışından çok etkilendim. Daha önce Dardanel’deki savaşta (Çanakkale Savaşı) önlerini kestiği Avrupalıların başını yine çok ağrıtacak, hesaplarını bozacak bu adama dikkat edin. Dardanel’de yaptığını, Küçük Asya’da da (Anadolu) yapar, tarihin akışını değiştirirse kimse şaşırmasın.
 

Fotoğraf: AA

Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasından, Cumhuriyet’in kurulmasından yıllar önce bir Fransız din adamının ya da casusunun, Mustafa Kemal Atatürk hakkında öngörü niteliği taşıyan değerlendirmeleri bana çok anlamlı geldiği için bu önemli gün 23 Nisan’da paylaşmak istedim.

Bu ülkenin, bu toprakların çocukları olarak bizler çok şanslıyız.

Öncelikle Mustafa Kemal Atatürk gibi kurtarıcı ve kurucu bir lidere sahip olduğumuz için şanslıyız.

Ve Atatürk, dünyada bir ilk olacak şekilde Türk çocuklarına bayram hediye ettiği için şanslıyız.

23 Nisan kutlu olsun.

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.