Macaristan'da 16 yıldır iktidarda olan Viktor Orban'ın genel seçimleri büyük farkla kaybetmesiyle ülkenin Avrupa Birliği'yle (AB) ilişkilerinin dönüşüme uğraması bekleniyor.

Orban hükümetinin Rusya yanlısı tutumu nedeniyle AB, Macaristan'a vereceği yaklaşık 18 milyar euroluk fonu askıya almıştı.

Macaristan başbakanını yenen Peter Magyar, seçimin ardından düzenlediği basın toplantısında, bu parayı ekonomiyi canlandırmak için kullanmak istediğini söyledi.

Merkez sağ çizgideki Saygı ve Özgürlük Partisi'nin (Tisza) lideri, ülkede kapsamlı reformlar gerçekleştirmeyi, Avrupa Kamu Savcılığı Ofisi'ne (EPPO) katılmayı ve başbakanın görev süresini iki dönemle sınırlamayı planladığını da duyurdu.

Reuters'ın analizine göre yatırımcılar, Magyar'ın AB yanlısı bu politikaları istikrarlı şekilde uygulaması halinde Macaristan'da olumlu bir yeni dönemin başlayacağını düşünüyor.

Morgan Stanley'in tahminlerine göre, Macaristan'ın yıllık gayrisafi yurtiçi hasılasının (GSYİH) yaklaşık yüzde 8'ine denk gelen AB fonlarının serbest bırakılması bile tek başına ülkenin büyüme oranında 1-1,5 puanlık artış sağlayabilir.

JPMorgan analistleri de AB'yle ilişkilerde yeni bir başlangıç yapılmasının ve reformlara yönelik erken taahhütlerin, dondurulmuş AB fonlarının serbest bırakılmaya başlanması için yeterli olacağı görüşünde.

Macaristan'da yönetimin değişmesiyle gündeme gelen bir diğer önemli konuda AB'nin Ukrayna'ya yönelik 90 milyar euroluk kredisi.

AB Komisyonu'nun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, dünkü açıklamasında, yönetim değişikliğinin fonların önünü açabileceğini söyledi.

Magyar da Orban yönetiminin vetosuna takılan fonun kullanılmasını sağlamayı hedeflediğini belirtti.

Orban, Kiev yönetiminin Rusya-Ukrayna savaşında hasar gören Druzhba petrol boru hattının onarılmasında "kasten yavaş davrandığını" savunarak fonu veto ediyordu.

Diğer yandan Euractiv'in analizine göre Magyar vetoyu kaldırsa bile kredinin ödenmesi vakit alabilir.

Magyar, 5 Mayıs'a kadar yeni hükümetin kurulmasını öngördüğünü belirtmişti. Ayrıca kredinin ödenmesi için gerekli bürokratik altyapının henüz kurulmamış olması da süreci uzatabilir.

Ancak tüm bu koşullar yerine getirilse bile bu sefer fonun önü Slovakya tarafından kesilebilir.  

Slovakya Başbakanı Robert Fico, ülkesinin Druzhba üzerinden yapılan ham petrol sevkıyatlarına büyük ölçüde bağımlı olduğunu vurgulayarak, Kiev yönetiminden hattı onarmasını talep etmişti. Bu da petrol sevkıyatları yeniden başlamazsa Fico yönetiminin Ukrayna fonunu veto etme ihtimali olduğu anlamına geliyor.

Independent Türkçe, Guardian, Reuters, Euractiv

Derleyen: Yasin Sofuoğlu