İran ile ABD-İsrail savaşında 28. gün: ABD yeni asker sevkiyatını değerlendiriyor

Ortadoğu’da İran ile ABD ve İsrail arasında tırmanan çatışmalar 28. gününe girerken sahadaki askeri hareketlilik ile diplomasi trafiği aynı anda devam ediyor. ABD’nin bölgeye yeni asker gönderme planları yaptığı iddia edilirken, İran cephesinden Körfez ülkelerine dikkat çeken uyarılar geldi. Enerji güvenliği ve Hürmüz Boğazı’nın kontrolü uluslararası gündemin üst sıralarına çıkarken, taraflar arasında sürdüğü belirtilen görüşmeler savaşın seyrine ilişkin belirsizliği koruyor.

Bugün yaşanan gelişmeler şöyle:

Axios: Rubio, mevkidaşlarına İran saldırılarının 2–4 hafta daha süreceğini söyledi

Marco Rubio’nun, İran’a yönelik saldırıların önümüzdeki 2 ila 4 hafta boyunca devam edeceğini mevkidaşlarına aktardığı iddia edildi.

Amerikan haber sitesi Axios’un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre, Rubio, bugün düzenlenen G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda, ABD’nin İran ile ciddi görüşmeler yapmak üzere de yakın temaslarda bulunduğunu belirtti. Rubio, bölgeye çok sayıda yeni Amerikan askerinin sevk edildiğini ve eski yönetim seçeneklerini değerlendirerek gerilimi tırmandırma olasılıklarının masada olduğunu ifade etti.

Toplantıda Rubio, ABD’nin İran’a yönelik tüm hedeflerini gerçekleştirmede kararlı olduğunu vurgularken, hâlen aracılar üzerinden iletişim kurulduğunu aktardı. Rubio, Tahran’da karar mekanizmasının belirsiz olduğunu ve İranlı yetkililerin suikast korkusuyla telefonla iletişim kurmaktan çekindiğini öne sürdü.

Aynı zamanda Paris’te gazetecilere konuşan Rubio, İran’a yönelik saldırıların aylar değil, haftalar sürmesini beklediklerini dile getirdi.

CBS News: Beyaz Saray, İran'ın 15 maddelik öneriye bugün yanıt vermesini bekliyor

Beyaz Saray'ın, ABD'nin 15 maddelik çerçeve önerisine İran'ın bugün (cuma) yanıt vermesini beklediği iddia edildi.

Amerikan CBS News kanalına açıklama yapan üst düzey ABD'li yetkililer, ABD ile İran arasındaki 15 maddelik anlaşma önerisi tartışmasına ilişkin değerlendirme yaptı.

Buna göre, Beyaz Saray, ABD yönetiminin sunduğu 15 maddelik anlaşma önerisine İran'ın bugün arabulucular üzerinden yanıt vermesini bekliyor.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff, dün yaptığı açıklamada, yönetimin Pakistan'ı aracı olarak kullanarak İran'a olası barış anlaşması için 15 maddelik bir plan sunduğunu söylemişti.

İran'ın BM Daimi Temsilcisi: Mücteba Hamaney'in yokluğu güvenlik endişelerinden kaynaklanıyor

İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Cenevre Ofisi nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ali Bahreini, İran lideri Mücteba Hamaney'in güvenlik endişelerinden dolayı ortaya çıkmadığını söyledi.

İran basınına yansıyan haberlere göre, Bahreini, İran lideri Mücteba Hamaney'e ilişkin açıklamada bulundu.

Bahreini, "Mücteba Hamaney'in yokluğu güvenlik endişelerinden kaynaklanıyor." ifadesini kullandı.

İran liderinin ülkeyi yönetmeye devam ettiğini vurgulayan Bahreini, Hamaney'in sağlığının da oldukça iyi olduğunu dile getirdi.

IFRC: ABD ve İsrail'in saldırılarının başlamasından bu yana İran'da 1,900'den fazla kişi hayatını kaybetti

Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu'ndan (IFRC) Maria Martinez, İran Kızılayı'nın paylaştığı rakamlara dayanarak, ABD ve İsrail'in saldırılarının başlamasından bu yana İran'da 1900'den fazla kişinin yaşamını yitirdiğini, en az 20 bin kişinin de yaralandığını söyledi.

Martinez, çatışmaların şiddetlendiği bu süreçte İran Kızılayı'nın ülke genelinde faaliyet gösteren tek ulusal insani yardım kuruluşu olarak çalışmalarını sürdürdüğünü ifade etti.

İran Devrim Muhafızları: Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere sert karşılık verilecek

İran Devrim Muhafızları (IRGC) Donanması, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı’nın açık olduğu yönündeki açıklamalarına yanıt vererek, boğazın fiilen kapatıldığını ve buradan yapılacak geçişlere "sert karşılık" verileceğini duyurdu.

IRGC Donanması tarafından yapılan açıklamada, "Hürmüz Boğazı kapatılmıştır ve boğazdan yapılacak herhangi bir geçişe sert şekilde karşılık verilecektir" ifadeleri kullanıldı.

IRGC’nin açıklamasında, "ABD ve Siyonist düşmanlarının müttefikleri ve destekçilerine ait limanlara giden ya da bu limanlardan çıkan hiçbir geminin geçişine izin verilmeyecektir, varış noktası veya izlediği rota ne olursa olsun" denildi.

İran basını: İsfahan'da yerleşim yerine düzenlenen ABD-İsrail saldırısında 14'ü kadın ve çocuk 26 kişi öldü

ABD-İsrail'in İran'ın İsfahan kentinde yerleşim yerine düzenlediği saldırıda 14'ü çocuk ve kadın olmak üzere 26 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Yarı resmi Fars Haber Ajansının İsfahan Valiliğine dayandırdığı habere göre, İsfahan'ın Heftun Mahallesi'ndeki yerleşim yerine düzenlenen saldırıda 26 kişi yaşamını yitirdi. Valilik, saldırının dün gerçekleştiği ve hayatını kaybedenlerden 7'sinin kadın, 7'sinin de çocuk olduğu bilgisini verdi. 

İran, UAEA Başkanı'nı "nükleer tesislere saldırıyı kınamak yerine tesisleri yok etme yolunu göstermekle" suçladı 

İran, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Mariano Grossi'yi "ABD ve İsrail'in ülkedeki nükleer tesislere düzenlediği saldırıları kınamak yerine İran'ın meşru nükleer faaliyetlerini yok etmenin yolunu göstermekle" suçladı. Garibabadi, sosyal medya mesajında, UAEA Başkanı Grossi'nin İran'ın nükleer tesislerine saldırıları kınamamasına tepki gösterdi. Grossi'nin şu ana kadar "hiçbir zaman faydalı bir şey yapmadığı, aksine zaman zaman yaptığı yıkıcı açıklamalarla durumu daha da kötüleştirdiği" yorumunda bulunan Garibabadi, "Son açıklamasında, 'Nükleer savaş olmadığı sürece hiçbir savaş İran'ın nükleer kapasitesini yok edemez' dedi ve 'Umarım bu olmaz' diye ekledi. Uluslararası bir kuruluşun genel müdürü mü yoksa bir medya analisti mi?" sorusunu yöneltti. Garibabadi, Grossi'nin İran'ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları, özellikle de Buşehr nükleer santraline yapılan son iki saldırıyı henüz kınamadığına işaret ederek, şu ifadeleri kullandı:

İran'ın koruma altındaki nükleer programı ve diğer yıkıcı ve yasa dışı silahların kullanımı üzerindeki savaşın etkileri konusunda ciddi bir uyarıda bulunmak yerine, İran'ın meşru ve yasal nükleer faaliyetlerini yok etmenin yolunu gösteriyor! İran İslam Cumhuriyeti, Ajans Genel Direktörü'nün bu taraflı ve pasif açıklamalarına şiddetle karşı çıkmakta ve bunlara karşı ciddi bir uyarıda bulunmaktadır.

UAEA Başkanı Grossi, Amerikan CBS News'in Face The Nation programında, "Nükleer savaş olmadığı ve akıl almaz bir şekilde yıkıma yol açmadığı sürece hiçbir savaş İran'ın nükleer kapasitesini ortadan kaldıramaz. Umarız böyle bir durum olmaz." demişti.

Hürmüz Boğazı'ndan son 2 günde 7 gemi geçti

Hürmüz Boğazı'ndan 25 ve 26 Mart'ta toplamda 7 ticari gemi geçiş yaptı. ABD/İsrail-İran Savaşı sonrası Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişleri çok düşük seviyede kalmaya devam ediyor. Gemi takip şirketi MarineTraffic'ten edinilen bilgiye göre, boğazdan 25 Mart'ta otomatik tanımlama sistemi açık şekilde 2 gemi geçerken, bu sayı 26 Mart'ta 5'e yükseldi. Egret ve Savona isimli petrol/kimyasal yük tankerleri 25 Mart'ta yüksüz şekilde boğazın doğusundan batısına geçiş yaptı. Kuru yük gemileri Christianna ve Nj Jupiter 26 Mart'ta doğu-batı yönünde yüklü halde boğazı geçti. LPG tankerleri Niba ve Salute ile kirli petrol ürünü tankeri Alexandra, 26 Mart'ta boğazın batısından doğusuna geçiş yaptı. İngiltere Deniz Ticaret Örgütü verilerine göre, tarihsel ortalamada Hürmüz Boğazı'ndan günlük 138 gemi geçiş yapıyordu. Küresel deniz ticareti için stratejik önemde bulunan Hürmüz Boğazı'nda ticari gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi, tedarik zincirleri ve fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam ediyor.

Denizcilik sektörü, Hürmüz Boğazı çevresinde mahsur kalan 20 bini aşkın denizci için endişeli

ABD ve İsrail'in İran'a yönelik ortak saldırıları ve İran'ın misilleme kapsamında Hürmüz Boğazı'nda gemi geçişlerini durdurması sonrası, Boğaz çevresinde hareket edemeyen gemilerdeki 20 bini aşkın denizciye ilişkin endişeler artıyor. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı saldırılar sonrası İran Devrim Muhafızları Ordusunun misilleme adımı olarak Hürmüz Boğazı'ndan gemi geçişlerine izin vermemesi ve geçmeye çalışan bazı gemilerin saldırıya uğraması nedeniyle boğazda trafik büyük ölçüde durdu. Saldırıların başladığı sırada Hürmüz Boğazı'ndan geçmek üzere bölgede bulunan ancak gerilim nedeniyle geçiş yapamayan gemiler, özellikle Basra Körfezi başta olmak üzere Boğaz çevresinde mahsur kaldı. Bölgede yaklaşık 1900 geminin mahsur kaldığı tahmin ediliyor. Bu arada, mart ayı başında Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yaparken isabet alan bir gemiden yükselen dumanlar çevredeki diğer gemilerin mürettebatı tarafından görüntülendi.

İran basını: BAE'nin enerji altyapısı potansiyel hedef olarak belirlendi

İran basını, ülkeye Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) üzerinden saldırı ihtimaline karşı bu ülkenin enerji tesislerinin potansiyel hedef olarak belirlendiğini duyurdu. Yarı resmi Fars Haber Ajansının yayımladığı haberde, olası bir saldırı durumunda BAE genelindeki elektrik santralleri, nükleer tesisler ve güneş enerjisi merkezleri dahil bu ülkenin enerji altyapısı harita üzerinde potansiyel hedefler olarak gösterildi. Buna göre, infografik harita üzerinden potansiyel hedefler olarak, Dubai'deki Cebel Ali enerji ve tuzdan arındırma tesisi, Abu Dabi'deki Baraka nükleer santrali, Dubai'deki El Tavile elektrik santrali, Dubai'deki M İstasyonu enerji santrali ve Dubai'deki Muhammed bin Raşid El Maktum Güneş Enerjisi Parkı'nın belirlendiği kaydedildi. Haberde, "uzmanlar, ülkenin sanayi sektörlerinin, su arıtma tesislerinin ve teknoloji merkezlerinin istikrarına olan yoğun bağımlılığı göz önüne alındığında, bu hedeflere yapılacak herhangi bir saldırının yalnızca yaygın elektrik kesintilerine yol açmakla kalmayacağını, aynı zamanda ekonomik tedarik zincirinin çökmesine ve Fars (Basra) Körfezi bölgesindeki ticari faaliyetlerin durmasına neden olacağına inanıyor." ifadelerine yer verildi.

ABD, BAE, Bahreyn ve Suudi Arabistan'a yönelik 3. seviye seyahat uyarısı yayınladı

ABD, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Suudi Arabistan'a yönelik 3. seviye seyahat uyarısı yayınlayarak, bölgedeki vatandaşlarına devam eden "füze ​​ve insansız hava aracı tehditleri" nedeniyle bölgeden ayrılmayı düşünme veya bulundukları yerde sığınmaya hazır olma çağrısında bulundu. ABD Dışişleri Bakanlığı, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Suudi Arabistan'daki büyükelçilikleri aracılığıyla ayrı ayrı seyahat uyarısı yayınlandı. 3. seviye seyahat uyarısında bölgede devam eden karşılıklı saldırıların söz konusu ülkelerde "füze ​​ve insansız hava aracı tehditlerini artırdığı kaydedildi. Uyarıda, bu ülkelerde yaşayan ABD vatandaşlarına bölgeden ayrılmayı düşünme veya bulundukları yerde sığınmaya hazır olma çağrısında bulunuldu. BAE ve Suudi Arabistan genelinde ticari uçuşların devam ettiği aktarılan uyarıda, buna rağmen gecikmeler ve iptallerin mümkün olabileceği ifade edildi.

WSJ: ABD Savunma Bakanlığı, Orta Doğu'ya 10 bin ek asker göndermeyi değerlendiriyor

ABD Savunma Bakanlığının (Pentagon), Orta Doğu'ya 10 bin asker daha konuşlandırmayı değerlendirdiği iddia edildi. Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin haberine göre ABD, İran ile görüşmeler devam ederken bir yandan da Orta Doğu'ya asker göndermeye yönelik planlar yapıyor. Gazeteye açıklama yapan Pentagon yetkilileri, Bakanlığın, görüşmeler sürerken ABD Başkanı Donald Trump'a daha fazla askeri seçenek sunmak amacıyla Orta Doğu'ya 10 bin kadar ilave asker göndermeyi değerlendirdiğini belirtti. Haberde bu askerlerin, halihazırda bölgeye gönderilmesi kararlaştırılan yaklaşık 5 bin deniz piyadesine ve 82. Hava İndirme Tümeni'nden binlerce askere ek olarak yollanacağı öne sürüldü.

Öte yandan, askerlerin Orta Doğu'da tam olarak nereye konuşlandırılacakları konusunda ise bilgi verilmedi. Açıklamada bulunan Beyaz Saray Sözcü Yardımcısı Anna Kelly de askerlerin konuşlandırılmasına ilişkin tüm duyuruların Pentagon'dan yapılacağını vurgulayarak, "Daha önce de belirttiğimiz gibi, Başkan Trump'ın emrinde tüm askeri seçenekler her daim mevcuttur." ifadesini kullandı.

İran'dan Körfez ülkelerindeki otellere "ABD askerlerine yer vermeyin" çağrısı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Körfez ülkelerindeki ABD askerlerinin üslerini terk ederek otellere sığındığını belirterek, bu otellerin müşterilerini tehlikeye atacak girişimlerden kaçınması gerektiğini ifade etti. Arakçi, sosyal medya hesabından konuya ilişkin açıklama yaptı. İran Dışişleri Bakanı Arakçi, "Bu savaşın başından itibaren ABD askerleri Körfez İşbirliği Konseyi'ne üye ülkelerde askeri üslerden kaçarak otellere ve ofislere sığındılar. Bu askerler, bu ülkelerin vatandaşlarını insan kalkanı olarak kullanmaktadır." ifadelerini kullandı. ABD'deki otellerin müşterilerini tehlikeye atabilecek görevlilere rezervasyon yapmayı reddettiklerini dile getiren Erakçi, Körfez ülkelerindeki otellerin de aynısını yapması gerektiğini kaydetti.

BAE, Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için uluslararası güce katılmak istiyor

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ABD ve diğer Batılı müttefiklerine, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını amaçlayan çok uluslu bir deniz görev gücüne katılacağını bildirdi. Konuya yakın kaynaklara dayandırılan haber Financial Times'da yer alırken, Reuters haberi henüz doğrulayamadı.

Trump, İran'ın enerji tesislerine yönelik saldırı için verdiği süreyi 6 Nisan'a erteledi

İran'ın enerji tesislerine yönelik daha önce askıya aldığı saldırıları Nisan ayına erteleyen ABD Başkanı Donald Trump İran'la görüşmelerin "çok iyi" gittiğini söylerken, İran ABD'nin savaşı sona erdirmeye yönelik teklifini "tek taraflı ve adaletsiz" olarak nitelendirdi. Ortadoğu'ya yayılan ve dört haftadır devam eden savaşta binlerce kişi hayatını kaybederken, enerji fiyatlarının sert yükselmesi de enflasyon endişelerini artırdı.

Trump dün Beyaz Saray'da düzenlenen kabine toplantısında, İran'ın anlaşma yapmaması halinde baskıyı artırma tehdidinde bulundu ancak daha sonra sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada İran'ın enerji tesislerine yönelik saldırıların 10 gün süreyle, 6 Nisan'a kadar askıya alınacağını duyurdu. Truth Social platformunda paylaşım yapan Trump, "Sahte haber yapan medya ve diğerleri tarafından aksini iddia eden hatalı açıklamalara rağmen, görüşmeler devam ediyor ve çok iyi gidiyor" dedi.

AA, Reuters, ANKA