Anayasa Mahkemesi (AYM), sendika kararı doğrultusunda nöbet görevini yerine getirmedikleri gerekçesiyle disiplin cezası verilen rehber öğretmenlerin başvurusunda sendika hakkının ihlal edildiğine hükmetti. Yüksek Mahkeme, başvuruculara 10 bin ile 34 bin TL arasında manevi tazminat ödenmesine ve dosyaların yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemelere gönderilmesine karar verdi.
Başvuruya konu olayda, Eğitim ve Bilim Emekçileri Sendikası (Eğitim-Sen) ve Eğitim ve Bilim İşgörenleri Sendikası (Eğitim-İş) tarafından alınan karar doğrultusunda bazı rehber öğretmenler okul idarelerine dilekçe vererek kendilerine nöbet görevi verilmemesini talep etti. Öğretmenler, görev verilmesi halinde ise bu görevi yerine getirmeyeceklerini bildirdi.
Okul yönetimlerinin tespitleri üzerine öğretmenler hakkında disiplin soruşturması başlatıldı. Soruşturmalar sonucunda başvuruculara Devlet Memurları Kanunu’nun 125. maddesi kapsamında uyarma, kınama veya aylıktan kesme cezaları verildi. Öğretmenler disiplin cezalarının iptali istemiyle dava açtı ancak ilk derece mahkemeleri davaları reddetti.
Mahkeme kararlarının gerekçesinde, yürürlükteki yönetmelikte rehber öğretmenlerin nöbet tutmasının düzenlendiği, sendika kararlarının nöbet görevini yerine getirmemenin mazereti sayılamayacağı ve yönetmelikle getirilen görevin sendika kararıyla sürekli olarak işlevsiz hale getirilemeyeceği ifade edildi.
İç hukuk yollarından sonuç alamayan öğretmenlerin bireysel başvurularını inceleyen AYM ise farklı bir değerlendirmede bulundu. Yüksek Mahkeme, öğretmenlerin sendika kararı doğrultusunda gerçekleştirdikleri eylem nedeniyle disiplin cezası verilmesinin, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 51. maddesiyle güvence altına alınan sendika hakkına müdahale oluşturduğunu belirtti.
Yönetmelik daha sonra değiştirildi
Kararın gerekçesinde, rehber öğretmenlere nöbet görevi verilmesini düzenleyen yönetmeliğin, 14 Ağustos 2020’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Rehberlik ve Psikolojik Danışma Hizmetleri Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırıldığı ve yeni düzenlemede rehber öğretmenlere nöbet görevi verilemeyeceğinin açıkça belirtildiği vurgulandı.
AYM, rehber öğretmenlere nöbet görevi verilmesi uygulamasının yaklaşık üç yıl sürdüğünü ve sendikaların eylem kararlarının da bu süreçte alındığını kaydetti.
Öte yandan Eğitim-Sen’in söz konusu düzenlemenin iptali için Danıştay’da dava açtığı, ancak yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması nedeniyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmedildiği aktarıldı.
Bahar Kılınç kararına atıf
Yüksek Mahkeme gerekçesinde, daha önce verilen Bahar Kılınç kararı’na da atıf yaptı. Bu kararda, rehber öğretmenlerin nöbet tutmamasının eğitim faaliyetlerine somut olarak nasıl zarar verdiğine ilişkin idari ve yargısal makamlar tarafından yeterli değerlendirme yapılmadığına dikkat çekildiği hatırlatıldı.
AYM, söz konusu başvurularda da Bahar Kılınç kararında ortaya konulan ilkelerden ayrılmayı gerektiren bir durum bulunmadığını belirterek sendika hakkının ihlal edildiğine karar verdi.
Independent Türkçe
