Mevsimlerin değişimi, bitkilerin ve bahçelerin görüntülerinin değişmesine de, neden oluyor. Doğadaki değişimlerle birlikte, her mevsim, bahçeler farklı görünümlere bürünüyor. İlkbahar geliyor ve doğa uyanışa geçiyor. Bazı bitkilerin çiçek açmasıyla, bahçeler, ilkbaharın gelişini müjdeliyor. Bu yazımda, etkileyici çiçekleri olan, mor renkli bazı bitkilerden bahsedeceğim. Bazı bitkiler, kokusuyla ön plandayken, bazı bitkiler ise, etkileyici renkleri ve çiçekleriyle büyüleyici görüntüler oluşturuyor.
Farklı mevsimlerde bitkilerin de, değişim göstermesi, insanlarda, farklı duyguların uyanmasına neden oluyor. İlkbahar aylarında, doğanın canlanmasıyla, çiçek açan bitkiler, baharın gelişini müjdeliyor. En sevdiğim mevsimlerden biri olan ilkbaharda, bitkilerin renkleri ve çiçekleri, insanlara umut ve neşe veriyor. Bu yazımda, değerli okuyucular için, kokuları, mor renkleri ve etkileyici çiçekleri ile, etkileyici görüntüler oluşturan bazı bitkilerden bahsedeceğim.
Bu bitkileri, bahçelerde kullanırken, birçok unsur göz önünde bulundurulmalı. En önemli etkenlerden biri, yaşadığımız bölgeye uygun olan bitki türlerinin seçmeliyiz. Her bitki, her iklim ve bölgede yaşayamaz. Onun dışında, bitkilerin boyları, dikim mesafeleri, nereye dikilecekleri de çok önemli. Bazı bitkiler, tek başına çok gösterişliyken, bazı bitkileri gruplar halinde kullanmak gerekiyor.
Çiçek Açan Bitkilerin Kullanımı
İlkbahar ve yaz aylarında gördüğümüz, renkli ve gösterişli çiçekleri olan bitkiler, kış aylarında kayboluyor. Bundan dolayı, bahçelerde, yaprak döken bitkileri ve yaprak dökmeyen (her mevsim yeşil kalan bitkileri) dengeli şekilde kullanmak gerekiyor. Bahçeyi tasarlarken, mevsimsel değişimleri ve bitkilerin kendine has olan özelliklerini göz önünde bulundurmalıyız. Çiçek açan ve renkleri ile ön planda olan bitkileri, Karaçam, Sedir, Ladin gibi (yaprak dökmeyen bitkilerin) yanında kullanırsak, bitkilerin renk etkisi daha ön planda olur. Bitkiler, geçici süre olarak çiçek açtıkları için, çiçekler kaybolunca da, bahçenin etkileyici görüntüsü kaybolmaz. Bundan dolayı bazı bitkileri, renk etkisi için, bazılarını, koku etkisi, bazı bitkileri ise bahçelere çit veya arka fon oluşturmak için kullanırız. .
Güzel Kokulu Leylak (Syringa vulgaris)
Leylak, muhteşem güzellikteki çiçekleriyle, ilkbaharın müjdecisi olan bir bitki. Leylak, mor, pembe ve beyaz tonlarındaki çiçekleriyle, ilkbaharda bahçelere büyüleyici bir atmosfer katar. Oldukça hoş bir kokuya sahip olan bitkinin, yaklaşık olarak 30 türü var. Etkileyici kokusu nedeniyle, birçok kozmetik firması bu bitkiyi tercih ediyor.
Eski zamanlardan beri Leylak, ilkbahar mevsimindeki canlanmanın sembolü olan bir bitki. Leylak, geleneksel olarak, hem Japonya, hem Rusya’da yaşamış, eski bir yerel halk olan Ainu kültüründe önemli rol oynamıştır. Leylak, Osmanlı Dönemi’nde de, bahçelerin vazgeçilmez bitkisiydi. Avusturya- Macaristan İmparatorluğu’nun büyükelçisi, 1576 yılında, Kanuni Sultan II. Süleyman’ı Topkapı Sarayı’nda ziyaret ettiğinde, bu bitkiyi, saray bahçesinde görmüş ve ülkesine dönerken, bu bitki türünün tohum ve fidanlarını Viyana’ya götürmüş. Leylak, Güneydoğu Avrupa’dan, Kafkaslara ve Afganistan’a kadar yayılış gösterir. 3-4 metre boy yapan bu bitkinin salkım şeklinde olan çiçekleri, nisan mayıs aylarında açar.
Mor Salkım (Wisteria sinensis)
Mor Salkım, sarkık mor çiçekleriyle büyüleyici bir bitki. Japonya’da yüzyıllardır yetiştirilen Mor salkım, çoğunlukla, aşkla ve insan ilişkilerinin karmaşıklığıyla bağdaştırılır. Mor salkım, kışın yapraklarını döken, odunsu sarılıcı bir bitki. Bitkinin mor salkımlar halinde, aşağı sarkan, hafif kokulu çiçekleri çok gösterişlidir. Ilıman ve sıcak bölgelerde yetişen bu bitki, soğuğa da, dayanıklıdır. Nisan başlarında, yapraklanmadan önce, yoğun bir şekilde çiçek açmaya başlar.
Peygamber çiçeği (Centaurea cyanus)
Peygamber çiçeği, Yunan mitolojisinde, iyileşme ve yeniden doğuşun sembolüdür. Peygamber çiçeği, Antik Mısır’da, güçlü hükümdarlara verilen en değerli hediyelerden biriydi. Bu bitki, Antik Mısırlılar için, son derece önemli bir çiçekti. Bu parlak, gösterişli çiçeğin, hububat tanelerinin arasında yetiştiğini gören Antik Mısırlılar, bu bitkiyi ölüm ve yenilenmeyle bağdaştırdılar. Her yıl yeniden çıktığı için, ölümden sonraki yaşamı temsil eder. Roma’nın Hasat ve Bereket Tanrıçası Ceres de, çoğunlukla, saçında peygamber çiçekleriyle betimlenir. Bu çiçek, geleneksel olarak Almanya ve Prusya ile de ilişkilendirilir.
Bu bitki, son derece dayanıklı, yıllık bir bitkidir. İlkbaharın sonlarından, yaz sonuna kadar çiçek açar. Bitkilerin çiçeklenme dönemini, sonbahara kadar uzatmak için, solmuş olan çiçekleri koparmak gerekir.
Süsen (İris)
Genellikle bahçe ve mezarlıklarda yetişen Süsen, mor veya beyaz çiçeklere sahip, çok yıllık bir bitkidir. Kuzey Yarımküre’de, ormanlık alanlardan sahillere, kayalık alanlardan bozkıra kadar, farklı yerlerde yetişebilen Süsen, çiçeklerinin güzelliği ve çabuk büyümesi nedeniyle, bahçelerde süs bitkisi olarak kullanılır. Bu bitkinin bilimsel adı olan İris, Yunan mitolojisinden gelir. Antik Yunan mitolojisinde Süsen, gökkuşağı tanrıçasıdır. Antik Yunan ve Roma’da, ölüm ve yasın çiçeği olarak görülür. Süsen, ölümle yaşam arasında bir köprüdür. Antik Çağ yazarlarından Dioskurides’in aromatik bitkiler listesinde, Süsen de yer alır.
Buna karşın uzak doğuda Süsen, erkek çocukların doğumu ile ilişkili bir çiçektir. Osmanlı Dönemi’nde Süsen, bahçelerde süs bitkisi olarak, halk tarafından da, bazı hastalıkların tedavi edilmesi için kullanılıyordu.
Kaynakça:
Cömert, Özgül ve Sinan Cömert (2025), Dünya Mitolojilerinde Bitkiler, Mundi: Istanbul.
Gezgin, Deniz (2022), Bitki Mitosları, Pinhan (4.basım 2022): Istanbul.
Malcom Hiller (1995) “Malcom Hiller’s Colour Garden”, Dorling Kindersley: London.
Coulthard, Sally (2023), Çiçeklerin Dili, Pika Yayınları: İstanbul
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
