Savaşlarda zaman yönetimi: Sun Tzu, Machiavelli, Clausewitz ve polemoloji perspektifinden bir bakış

Gürsel Tokmakoğlu, Independent Türkçe için yazdı

Fotoğraf: Reuters

Savaşlar, askeri üstünlükten ziyade zaman, mekân ve şartların stratejik entegrasyonuyla kazanılır veya kaybedilir. Zaman yönetimi savaşlarda, hazırlık, çatışma ve sonrası evrelerde ölüm-kalım belirleyicisi olup "can alıcı" bir rol oynar. Sun Tzu'nun sabır ve doğru anı kollaması, Machiavelli'nin esneklik ve pragmatizmi, Clausewitz'in sürtünme ile doruk noktası tespiti, benim polemoloji yaklaşımımla (savaş bilimi olarak gözlem, hibrit yöntemler ve beşinci nesil savaş vurgusu) birleşince, zamanın modern çatışmalardaki dönüştürücü gücü ortaya çıkar. Polemoloji, klasik stratejileri günümüz hibrit/beşinci nesil bağlamında yeniden yorumlar: Zaman, ani şok ile uzun vadeli yıpratmayı birleştiren "hibrit kasırga" gibi işler; zafer sahadan değil, entegre zekâ ve senkronizasyondan gelir.

Stratejide Zamanın Temel Yeri: Zaman-Mekân-Şartlar Üçlüsü

Strateji, kuvvetlerin mekânda ve zamanda toplanmasını, şartlara uyarlanmasını gerektirir. Düşünürlerin sentezi şöyle:

Sun Tzu: Zamanı "doğru anı bilmek" olarak tanımlar; yenilmezlik yaratır, rakibin zayıf anını bekler. Hız momentumdur, uzun savaşlar tüketir; zafer savaşmadan kazanılır.

Machiavelli: Zamanı erdem (virtù) ile talih (fortuna) geriliminde görür; esneklik ve kararlılıkla değişkenliğe ayak uydurur, gerektiğinde acımasız olur.

Clausewitz: Zamanı sürtünme, sis ve doruk noktası içinde ele alır; yıkıcı etkisi kuvvet yoğunluğuyla kısmen telafi edilir, siyasi amaç süresi belirler.

Polemoloji (Tokmakoğlu): Zamanı hibrit ve beşinci nesil savaşta "barıştayken üstün gel, çatışma olursa yönet" prensibiyle yorumlar. Ani kasırga (şok) ve uzun baskı (yıpratma) entegrasyonu hâkimdir; zaman rakibin karar mekanizmasını felç eder, algıları manipüle eder.

Birleşik bakış: Zaman pasif bekleyiş değil; aktif hazırlık, esneklik, sürtünme kabulü ve hibrit senkronizasyondur.

Hazırlık Aşamasında Zaman Yönetimi: Avantajı Erken Ele Geçirmek

Hazırlıkta zaman, rakibi en zor şartlara sürükler. Sun Tzu zayıf anı bekler; Machiavelli fortuna'yı kontrol eder; Clausewitz sürtünmeyi öngörür; polemoloji hibrit baskıyı maksimize eder.

ABD'nin İran'a "maksimum baskı" politikası (Trump dönemi) sentez örneğidir: JCPOA görüşmeleri sürerken anlaşmadan çekilme ve yaptırımlar, zamanı (baskı maksimizasyonu), mekânı (ekonomik-diplomatik alan) ve şartları (İran'ın iç zayıflıkları) birleştirir. Sun Tzu'nun "zaferi savaşmadan kazan"ı propaganda ve bilgi ifşasıyla, Machiavelli'nin sertliğiyle, Clausewitz'in gerçekçiliğiyle uyumludur. Bana göre polemolojik üstünlük burada hibrit yöntemlerle rejimi tasfiye etmeden kapasitesini törpüleyerek itaate zorlamaktır; gecikme karşı hamle (nükleer hızlandırma) doğurur.

Çatışma Sırasında Zaman Yönetimi: Karmaşık Evreler ve Dönüşüm

Savaşta zaman dinamikleşir; Sun Tzu momentumu, Machiavelli esnekliği, Clausewitz sürtünmeyi, polemoloji hibrit kasırgayı vurgular.

Rusya-Ukrayna Savaşı (24 Şubat 2022 başlangıçlı) bu sentezi yansıtır: Rusya hızlı zafer bekledi (Sun Tzu hızı); gecikmeyle Clausewitz'in sürtünmesi ve fortuna devreye girdi. Bir ay sonra revizyon: Doğu-güney odaklanması. Zaman önce aleyhe görünse de uzadıkça lehine döndü; Sun Tzu sabrı, Machiavelli uyarlanması ve Clausewitz doruk tespitiyle. Batı dünyası "uzarsa Rusya yıpranır" mantığıyla zamanı kullandı; Avrupa şartları (enerji krizi) değişince gerilim arttı. Bana göre zamanın uzaması hibrit unsurlarla (ekonomik, psikolojik) lehine çevrilebilir; yavaş tempo yıpratma yaratır. Savaş beşinci yılına girerken yavaş yıpratma haline dönüştü; polemolojik olarak zafer artık entegre zekâdan gelir.

Polemolojik olarak zafer artık entegre zekâ dan gelir.

Sonuç: Zamanın Stratejik Sanatı – Klasik ve Modern Miras

Sun Tzu, Machiavelli, Clausewitz ve polemoloji sentezi gösterir: Zaman stratejiyi tamamlar. Sun Tzu'nun öngörüsü, Machiavelli'nin pragmatizmi, Clausewitz'in gerçekçiliği ve Tokmakoğlu'nun hibrit/beşinci nesil yorumuyla zaman rakibin en büyük düşmanı olur.

Zaman, savaşın en değerli ve acımasız kaynağıdır. Onu mekân ve şartlarla uyumlu yönetmek (“sabırla hazırlık, hız ve esneklikle eylem, sürtünmeyi hesaba katarak uyarlama, hibrit kasırgayla şok ve baskı”) askeri olmanın ötesinde siyasi, psikolojik ve teknolojik bir sanattır. Modern çatışmalarda zafer, zamanı en iyi okuyanındır.

 

*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

© The Independentturkish

DAHA FAZLA HABER OKU