Yüz yıllar önce, kentlerde yaşayan insanların, doğaya duyduğu özlemin yansıması olarak, botanik bahçeleri ortaya çıktı. Botanik bahçelerin ortaya çıkmasıyla, insan yaşamının vazgeçilmez unsurlarından biri olan bitkiler ve bahçeler, kent yaşamı içerisinde yeni bir boyut kazandı. Geçmişten günümüze kadar insanoğlu, bitkilerden çeşitli şekillerde faydalanmıştır. Botanik bahçelerinde sergilenen bitkiler, kentlerde, rahatlama, eğitim ve kültür aracı oluyor…
Botanik Bahçeleri, Yaşayan Müzeler
Modern botanik bahçelerinin tarihi, tıbbi ve aromatik bitkilerin yetiştirildiği, tıbbi ve aromatik bitki bahçelerine dayanıyor. Avrupa’da Rönesans Dönemi ortaya çıkan bu bahçelerde, şifalı bitkiler ile ilgili akademik çalışmalar yapılıyordu. 17. yüzyılda, şifalı bitkilerden oluşan bahçeler, Avrupa’da bulunan üniversite ve eczacılıkla uğraşan kurumlar tarafından düzenleniyordu.
Botanik bahçeleri, ortaya çıktığı dönemlerde, seçkin insanların koruması altındaydı. Çoğunlukla bu bahçeler, botanik araştırmacılar, aristokrat insanlar tarafından kullanılıyordu. Rönesans hareketinin etkisinin yoğun yaşandığı İtalya, İngiltere, Almanya ve Fransa’da bulunan botanik bahçelerinde, eğitim amaçlı çalışmalar yapılmaktaydı.
Kew Kraliyet Botanik Bahçesi
İngiltere’nin başkenti Londra’nın güneybatısında, Richmond upon Thames bölgesinde yer alan Kew Kraliyet Botanik Bahçeleri, yalnızca estetik güzelliği ile değil, bilimsel çalışmalarıyla da, Dünya’nın en önemli ve zengin botanik koleksiyonuna sahip botanik bahçelerinden biri.
18. yüzyılda kurulan Kew Botanik Bahçesi, 20. yüzyıla kadar, bahçe sanatının önemli dönemlerini gösteren bir alandır. Bu bahçeler, botanik biliminin merkezi olmuştur. 1759 yılında kurulan botanik bahçesi, botanik bilimi ve çalışmalarına önemli katkılar sağlamıştır.
UNESCO Dünya Mirası Statüsü
Londra’nın en gözde turistik mekanlarından biri olan botanik bahçe, 2003 yılında, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne dahil edildi. Bu statü, bahçelerin, yalnızca botanik çeşitlilik açısından değil, aynı zamanda, peyzaj mimarlığı, bilim tarihi ve kültürel miras bağlamında da, evrensel değer taşıdığını göstermektedir.
Kökleri, 18. yüzyıla dayanan Kews Kraliyet Botanik Bahçesi, günümüzde hem bir araştırma enstitüsü, hem de, açık bir doğa ve kültür alanı olarak faaliyet gösteriyor. Kew Bahçeleri, 18. yüzyılda, İngiltere’deki aristokratlar, politikacılar ve zengin insanların vakit geçirdiği bir alandı.
Botanik Bahçesi’nin gelişimi, özellikle, 18. ve 19. yüzyıllarda, Britanya İmparatorluğu’nun küresel ağlarına paralel olarak ilerlemiştir. Farklı kıtalardan getirilen bitki türleri, burada sınıflandırılmış, incelenmiş ve Dünya’nın çeşitli bölgelerine adapte edilmiştir. Bu süreç, modern botanik biliminin kurumsallaşmasında önemli rol oynamıştır.
Botanik Bahçesi’nin Görkemli Seraları
Botanik Bahçesi’nin, en dikkat çeken özelliklerinden biri, farklı iklim kuşaklarını temsil eden görkemli seralarıdır.
Palmiye Evi
1840’larda inşa edilen, Viktorya Dönemine ait cam ve demir yapı, tropikal ve yağmur ormanlarını yansıtan ortamıyla, Dünya’nın en eski ve en etkileyici seralarından biridir.
Ilıman İklim Serası
Dünya’nın en büyük Viktorya Dönemi serasıdır. Sera, Afrika, Avustralya ve Asya’dan gelen, nadir, ılıman iklim bitkilerini barındırır. Bu seralar, yalnızca görsel deneyim sunmakla kalmaz, aynı zamanda seralar, iklim değişikliği ve tür koruma çalışmalarının yapıldığı laboratuvarlardır.
Bilimsel Araştırma ve Küresel Koruma
Kew Kraliyet Botanik Bahçeleri, sadece bir gezi alanı değildir. Botanik Bahçeleri, aynı zamanda, Dünya’nın en önemli bitki araştırma merkezlerinden biridir. Bilimsel araştırma kapsamında, botanik bahçesinde, dünyanın en önemli tohum bankalarından biri, milyonlarca örneğe sahip bir herbaryum ve bitki DNA’sı üzerine çalışan, moleküler araştırma laboratuvarları bulunuyor. Ayrıca botanik bahçede, iklim değişikliği ve biyolojik çeşitlilik ile ilgili projeler de, yer alıyor.
Özellikle Kew’un “Millenium Seed Bank” Projesi, Dünya genelinde bulunan, nadir ve nesli tehdit altında olan bitki türlerinin, tohumlarını korumayı hedefliyor. Bu proje, ekosistem dayanıklılığı ve küresel gıda güvenliği açısından stratejik öneme sahip.
Eğitim ve Topluma Katkı
Tüm botanik bahçelerinde olduğu gibi, Kews Kraliyet Botanik Bahçesi’nin de, temel hedefi, toplumun eğitilmesi. Yıl boyunca, botanik bahçede, akademik etkinlikler, rehberli turlar, sergiler ve atölyeler düzenleniyor. Özellikle, çocuklara ve gençlere yönelik düzenlenen doğa eğitim programlarının amacı, sürdürülebilirlik bilincinin, erken yaşta kazanılması.
Orkide Festivali
Kews Kraliyet Botanik Bahçesi’nde orkide festivali, 30. Yıldönümünü kutluyor. 7 Şubatta 2026’da başlayan orkide festivali, 8 Mart 2026’ya kadar devam edecek. Orkide Festivali’nin bu yılki teması, Çin’in biyolojik çeşitliliği, kültürel mirası ve tasarım gelenekleri ile ilgili. Orkide Festivali’ne botanik bahçe içerisinde bulunan Princess of Wales Cam Evi ev sahipliği yapıyor. Orkide festivali kapsamında, Çin’den ilham alan, geniş orkide koleksiyonları, büyük ölçekli bitki heykelleri ve etkileyici çiçek yerleştirmeleri sergileniyor. Etkinlik aynı zamanda ziyaretçilere, botanik bahçesinin bitki koruma ve küresel bilimsel iş birliklerini vurgulayan bir deneyim sunuyor.
Doğa, bilim ve kültürün buluştuğu Kews Kraliyet Botanik Bahçeleri, 21. yüzyılda, doğa koruma ve bilim diplomasisinin sembollerinden biri. Kews Botanik Bahçeleri, küresel biyolojik çeşitlilik ve doğa temelli projeleri ile, tüm dünya için örnek teşkil ediyor.
Kaynakça:
Avcı, Meral & Avcı, Sedat (2019). “Botanik bahçelerinin küresel dağılış özellikleri, biyoçeşitlilik ve iklim değişimi bakımından önemi.” B. Gonencgil, T. A. Ertek, I. Akova ve E. Elbasi (Ed.), 1st Istanbul International Geography Congress Proceedings Book (s. 694-705) içinde. İstanbul, Türkiye: Istanbul University Press. https://doi.org/DOI:10.26650/PB/PS12.2019.002.068
Hikmet HABERAL, 2018, Turizmde Alternatif: Ekolojik Turizm – Doğa Turizmi – Kırsal Turizm – Yayla Turizmi, Detay Yayıncılık, Ankara, sayfa 141.
Kew Gardens: https://www.kew.org/
Kew Gardens “What’s On; Orchids China” : https://www.kew.org/kew-gardens/whats-on/orchids-china
Muminoğlu, Yasemin, Bahar Türkyılmaz Tahta, and Bahriye Gülgün Aslan (2018). "Kentsel yaşama bilimsel, görsel, rekreasyonel katkılar; botanik bahçeleri." Mus Alparslan University Journal of Science 6(1): 519-528. https://doi.org/10.18586/msufbd.438103
UNESCO, World Heritage, The List: Royal Botanic Gardens, Kew: https://whc.unesco.org/en/list/1084
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
