İran'da rejim karşıtı protestoların tekrar alevlenmesinden endişeleniliyor.
Wall Street Journal'ın (WSJ) aktardığına göre İran genelinde eylemlerde hayatını kaybedenler için düzenlenen cenaze ve anma törenleri rejim karşıtı protestolara sahne oluyor.
Meşhed, Tebriz ve Şiraz'daki üniversite öğrencilerinin, törenlerde "Hamaney'e ölüm!" sloganları attığı ve oturma eylemleri düzenlediği bildiriliyor.
Şiraz'da tıp öğrencilerinin öldürülen protestocular ve gözaltına alınan doktorlar için sloganlar attığı da aktarılıyor. İran Tabipler Konseyi Başkanı Muhammed Reiszade, güvenlik güçlerinin 8 ve 9 Ocak'ta yaptığı baskınlarda 17 sağlık çalışanının gözaltına alındığını bildirdi.
Lise öğrencileri de eylemlere katılıyor. Kimliğinin paylaşılmaması koşuluyla konuşan 17 yaşındaki bir öğrenci, okulunda sabahları milli marşı söylemeyi reddettiklerini belirtiyor.
Muhalif tavrıyla bilinen İran Öğretmenler Sendikaları Koordinasyon Konseyi'nin yaptığı açıklamada da şu ifadelere yer verildi:
Sıradan talepleri olan insanların barışçıl protestolarında kan döküldü. İçimize işleyen üzüntü, derin bir nefrete dönüştü.
İran'daki 17 sivil toplum aktivisti de yayımladıkları açık mektupta eylemlerdeki can kayıplarını "insanlığa karşı suç" diye niteleyerek, sorumluluğu ülkenin dini lideri Ali Hamaney'e yükledi:
Bu korkunç durumun başlıca sorumlusu en tepedeki kişi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin baskıcı yapısıdır.
WSJ, adının paylaşılmamasını isteyen Kermanşahlı bir kadının kendilerine attığı mesajda şunları söylediğini öne sürdü:
İnsanlar korku dolu olduğu kadar öfkeli de. Hepimiz gökyüzüne bakıp Trump'ın bizi bombalamasını, sadece Hamaney ve rejimini yok etmek için bombalamasını umuyoruz. Tek tek ölmeye razıyız ama çocuklarımızın bizim çektiğimiz acı ve işkenceye maruz kalmasını istemiyoruz.
İran'da Kapalıçarşı esnafı, riyalin döviz karşısında çakılmasıyla 28 Aralık'ta greve giderek protestoların fitilini ateşlemişti.
WSJ'nin aktardığına göre, Kapalıçarşı esnafını temsil eden birliğin Telegram'dan yaptığı açıklamada, protestolarda hayatını kaybedenler için tekrar sokağa çıkma çağrısında bulunuldu:
İran'ın dört bir yanındaki asil halkı, şehirlerinde ölülerin anısını yaşatmaya ve ulusal ayaklanmayı sürdürmeye davet ediyoruz.
ABD Başkanı Donald Trump, göstericilerin vurulması veya idam edilmesi halinde askeri müdahale tehdidinde bulunmuş, daha sonra operasyonu askıya almıştı.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Trump, Ortadoğu'daki askeri yığınağı artırırken, iki ülke arasında geçen yıl sonuçsuz kalan nükleer müzakereler Umman'ın başkenti Maskat'ta bugün yeniden başladı. Geçen yılki görüşmelerin ardından İsrail ve ABD, İran'a saldırmıştı.
Washington yönetimi, İran'da devam eden güvenlik riskleri gerekçesiyle vatandaşlarına "ülkeyi hemen terk etme" çağrısı da yaptı.
İran devleti eylemlerdeki can kaybına dair ilk açıklamayı 21 Ocak'ta paylaşmıştı. Güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiği duyurulmuştu.
Ancak ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), gösterilerde çıkan olaylarda 6 bin 872 kişinin hayatını kaybettiğini, 50 bin 553 kişinin gözaltına alındığını savunmuştu.
Independent Türkçe, Wall Street Journal, New York Times, AA
Derleyen: Yasin Sofuoğlu
