İran, Yemen'de desteklediği Husi milislerin saldırılarıyla Hürmüz Boğazı'nda üstünlüğü ele geçirmeye çalışıyor.
Husiler son dönemde Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad ve diğer birçok bölgeye balistik füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırılar düzenliyor.
Suudi Arabistan Sivil Havacılık Genel Otoritesi'nden (GACA) yapılan açıklamada, ülkenin güneyindeki Abha Uluslararası Havalimanı'yla Riyad'daki Kral Halid Uluslararası Havalimanı'na 6 ve 7 Ekim'de düzenlenen saldırılarda üç kişinin hayatını kaybettiği, 36 kişinin yaralandığı duyuruldu. Saldırıları Husiler üstlendi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Katar'ın Medinet eş-Şemal kentinin kuzey açıklarındaki bir petrol tankerine de çarşamba günü saldırı düzenlenmişti. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Faaliyetleri (UKMTO) olayda can kaybı ve yaralanmaların meydana geldiğini bildirmişti. Saldırıyı kimse üstlenmezken operasyonun arkasında İran'ın olduğundan şüpheleniliyor.
Wall Street Journal'ın analizinde, ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndaki ablukası ve ekonomik yaptırımlarıyla köşeye sıkışan İran'ın üstünlüğü ele geçirmek için hamle yaptığı yazılıyor.
Tahran'ın deniz taşımacılığına yönelik saldırıları artırarak Hürmüz Boğazı'ndaki çıkmazı aşmaya ve Washington üzerindeki baskıyı artırmaya çalıştığı aktarılıyor. Bunun petrol fiyatlarını yükseltip kasımda düzenlenecek ara seçim öncesinde ABD Başkanı Donald Trump'ın elini zora sokabileceği değerlendirmesi yapılıyor.
İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Tümgeneral Ahmed Vahidi de dünkü açıklamasında Hürmüz Boğazı'nın "stratejik kırmızı çizgi" olduğunu vurgulayarak "Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'nda hiçbir bölge dışı gücün tehdit, tahakküm ve müdahale hakkı yoktur" dedi.
Diğer yandan Trump, dünkü açıklamasında 3 Kasım'da düzenlenecek ara seçim öncesi İran'a saldırmayacaklarını söyledi.
King's College London'dan Andreas Krieg duruma ilişkin şu yorumları paylaşıyor:
İran açıkça baskıyı artırırken, Washington da hem söylemlerini hem de askeri duruşunu sertleştiriyor. Ancak her iki taraf da henüz diplomasiyi terk etmedi. Şu anki ortam tam da bu yüzden tehlikeli. İki taraf da pazarlık konumunu güçlendirmeye çalışırken, çok daha geniş çaplı bir savaşa bir adım uzaktalar.
İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'a yönelik saldırılarının Riyad yönetiminin Yemen'deki askeri operasyonlarına karşılık olduğunu savunuyor. Husilerin askeri sözcüsü Yahya Seri, dünkü açıklamasında Riyad'a bağlı güçlerin Sana, el-Cevf, Taiz, Marib, Hacce, Saada, el-Hudeyde, Lahic, Rime, İbb ve el-Beyda illerine son 24 saatte 59 hava saldırısı düzenlediğini bildirmişti. Aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu can kayıplarının yaşandığını savunan sözcü, gerilimin tırmanmasından bu yana Suudi Arabistan'ın düzenlediği hava saldırılarının sayısının 1857'ye ulaştığını belirtmişti.
Riyad'a yönelik saldırıların artmasıyla Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ağustosta imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması da yeniden gündeme geldi.
Hakan Fidan, dünkü açıklamasında Türkiye'nin Suudi Arabistan'ı desteklediğini belirtirken, Mekke Anlaşması'nın savunma amaçlı olduğunu vurgulayarak "Türkiye başka bir ülke toprağına asker gönderip orada bir saldırı yapmayacak" dedi.
Türkiye'nin bölgeye destek planları için Pakistan'la iletişim halinde olduğunu ve Mekke Anlaşması'nın kurumsallaşmasına yönelik adımlar atıldığını belirten Fidan, çatışmaların diyalogla çözülmesi için çaba sarf edildiğini de ekledi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan'ın 5 Ekim'de Riyad'da gerçekleştirdiği Mekke İttifakı toplantısında da Husilerin, Mekke ve Medine'ye yönelik saldırı girişimleri kınanmıştı. Üç ülke de üzerinde uzlaşılan askeri kuvvetlerin Suudi Arabistan'a hızla konuşlandırılması için gerekli tedbirleri alma kararı vermişti.
Independent Türkçe, Wall Street Journal, Times of Israel, CNN, AA, Tesnim
Derleyen: Yasin Sofuoğlu
