Anayasa Mahkemesi (AYM) Genel Kurulu, aralarında gazeteci-yazar Hasan Cemal, yazar Yavuz Ekinci ve CHP'nin de bulunduğu başvurucular hakkında verilen kitap, dergi ve broşür toplatma kararlarını inceledi. Mahkeme, söz konusu müdahalelerin ifade ve basın özgürlüklerini ihlal ettiğine karar verdi.
AYM, başvuruculara ait bazı eserlerin toplatılmasının yanı sıra yayınların basım, dağıtım, satış ve çoğaltılmasının da yasaklandığını belirledi. Mahkeme, bu müdahalelerin Anayasa'nın 13. maddesinde düzenlenen kanunilik şartını karşılamadığı sonucuna vardı.
Toplatma kararları yıllarca yürürlükte kaldı
AYM kararında, başvurucuların eserleri hakkında verilen toplatma kararlarının bir bölümünün yıllarca yürürlükte kaldığı ve ceza soruşturması veya kovuşturmasından bağımsız şekilde uygulandığı belirtildi.
Mahkeme, bazı toplatma kararlarının geçici bir koruma tedbiri niteliğinden çıkarak eserin yok edilmesiyle aynı sonucu doğuran nihai bir yaptırıma dönüştüğünü tespit etti.
CHP'nin kitabı da başvurular arasında
AYM'nin incelediği dosyalardan biri, CHP tarafından 2020 yılında yayımlanan "21 Soruda FETÖ'nün Siyasi Ayağı" isimli kitaba ilişkin oldu.
Kitap, dönemin CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun TBMM grup toplantısındaki konuşmasının ardından yayımlandı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, kitapta yer alan ifadeler nedeniyle soruşturma başlatılması ve kitabın toplatılması talebinde bulundu.
Ankara 5. Sulh Ceza Hâkimliği, kitabın toplatılmasına, basım, dağıtım ve satışının yasaklanmasına karar verdi.
Hasan Cemal ve Yavuz Ekinci'nin kitapları da incelendi
AYM'nin değerlendirdiği başvurular arasında gazeteci-yazar Hasan Cemal'in "Çözüm Sürecinde Kürdistan Günlükleri" ve "Delila Bir Genç Kadın Gerillanın Dağ Günlükleri" isimli kitapları ile Yavuz Ekinci'nin "Rüyası Bölünenler" adlı kitabı da yer aldı.
Mahkeme ayrıca farklı yayınevlerine ait kitaplar, "Boyun Eğme" dergisinin bir sayısı, "XWEBUN" gazetesinin bazı sayıları ve HDP tarafından hazırlanan broşürlere ilişkin toplatma kararlarını da değerlendirdi.
Yeniden yargılama kararı
AYM, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla ilgili mahkemelere yeniden yargılama yapılmak üzere kararın gönderilmesine hükmetti.
Mahkeme ayrıca, ihlal kararı verilen başvuruculara ekli listelerde belirtilen miktarlarda manevi tazminat ödenmesine karar verdi.
Independent Türkçe
