Jason Arday'in Cambridge Üniversitesi'nden istifa ettikten sonra ölü bulunması hem ülkesi Birleşik Krallık'ta hem de dünyanın diğer bölgelerindeki akademilerde tartışma konusu oldu. 

2023'te prestijli okulun en genç siyah öğretim üyesi olan Arday, ay başında hakkındaki intihal iddialarına dair başlatılan soruşturmayla birlikte istifasını sunmuştu. 

Ülke basınında geniş yer kaplayan haberlerde intihal iddialarıyla birlikte Arday'in sportif başarıları ve bağış toplama faaliyetleri de sorgulandı.

Bu manşetleri, dünya çapında yankı uyandıran bir başka gelişme izledi: Arday'in cesedi cuma Londra'da bulundu. Polis "beklenmedik" ölümde şüpheli bir durum görmediklerini açıkladı. 

Bir arkadaşı, Arday'in kendisine gönderdiği sesli mesajda "devam edemeyeceğini hissettiğini" söylediğini duyurdu.

Başbakan Andy Burnham, "Bu, bence aceleyle hüküm verme zamanı değil, olayların bu noktaya nasıl vardığı üzerine düşünme zamanı olmalı" dedi. 

41 yaşındaki Arday'in ailesiyse onun yıllardır sistematik tacize maruz kaldığını söylüyor.

Arday'in yayıncısı Simon & Schuster U.K. aracılığıyla yapılan açıklamada aile şu ifadeleri kullandı: 

Yanlış bilgilendirme kampanyası Jason'a çok fazla geldi. Böylesine harika bir baba, partner, kardeş, amca ve oğlu kaybetmiş olmamızın şokunu yaşıyoruz.

Cambridge'deki Otizm Araştırmaları Merkezi Direktörü Simon Baron-Cohen de şöyle dedi:

Amansız bir sorguya maruz kalıyordu. Hayatının her bir ayrıntısıyla alay ediliyor, her şey itibarsızlaştırılıyordu. Kariyerini ve itibarını kaybetmenin ağırlığıyla başa çıkamıyordu.

Muhafazakar Partili eski İçişleri Bakanı James Cleverly, kendisi gibi siyah olan Arday hakkında akademinin cevap vermesi gereken ciddi sorular olduğunu söyledi:

Onu, yeterli olmadığı aşikar pozisyonlara getirdiler ki övünebilecekleri siyah bir harika çocukları olsun. Onu kendi çıkarları doğrultusunda spot ışıklarının altına ittiler.

Londra Belediye Başkanı Sadiq Khan ise "Onunla aynı konumdaki diğer kişilerin asla maruz kalmayacağı kadar yıpratıcı ve acımasız bir kamuoyu önünde küçük düşürme kampanyasının hedefi oldu" dedi. 

Birleşik Krallık'taki Açık Üniversite'den Martyn Hammersley, başta Arday'in intihal yapmış olabileceğini dile getirip sonrasında konunun kontrolden çıktığını düşünenlerden. The Washington Post'a yaptığı açıklamada "Bu olay bir Yunan tragedyasına ya da ağır çekimde gerçekleşen bir trafik kazasına benziyor. Ne yazık ki ve göz göre göre, bu mesele sağcı yorumcular ve medya tarafından çok tatsız bir çılgınlığa dönüştürüldü" ifadesini kullandı.

Arday'in akademik yeterliliği, geçmişte Cambridge Üniversitesi'nde felsefe araştırmacısı olarak görev yapan Nathan Cofnas tarafından geçen ay kamuoyuna taşınmıştı. 

Liyakata dayanan bir sistemde siyahların "spor ve eğlence dışındaki neredeyse tüm üst düzey pozisyonlardan kaybolacağını" öne süren Cofnas, ırkçı görüşleri sebebiyle protesto edilerek üniversiteden ayrılan biri.

Cofnas'in iddialarını araştıran gazeteler, Arday'in 2015'te yazdığı doktora tezinin en az 100 yerinde intihal tespit ettiklerini bildirdi. 

Sonrasında Arday'in 35 günde 30 maraton ve 6 günde 965 kilometre koşarak hayır kurumları için 7,4 milyon dolara yakın bağış topladığı iddiaları sorgulandı. Arday bu beyanlarındaki rakamları düzeltti. 

Bazı haberlerde de Arday'in çok küçük yaşta otizm tanısı aldığını, 18 yaşına kadar okuma yazma bilmediğini, 11 yaşına kadar da konuşamadığını söylemesi gerçekçi bulunmadı.

Kendisi hakkındaki manşetler üzerine Arday, 5 Ağustos'ta üniversiteden istifa etti. Bazı hataları olsa da intihal yapmadığını savundu. 

Cambridge'daki onlarca akademisyen, onun nasıl kadroya alındığının bağımsız bir soruşturmaya tabi tutulması çağrısında bulunan bir mektup imzaladı. 

Başta Arday'i savunan üniversite, intihal iddialarının onun doktora yaptığı Liverpool John Moores Üniversitesi'nde incelendiğini belirtti.

Sonrasında Cambridge de "yeni bilgiler ışığında" soruşturma başlatıldığını açıkladı. 

Independent Türkçe, Washington Post, AP

Derleyen: Eren Umurbilir