Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, günübirlik çalışma ziyareti için Suudi Arabistan'a geldi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ve beraberindekileri taşıyan özel uçak, Kral Abdülaziz Uluslararası Havalimanı'na iniş yaptı.
Erdoğan'ı burada Mekke Bölge Emir Yardımcısı Mişal bin Abdulaziz Al Saud, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ile Cidde Başkonsolosu Mustafa Ünal karşıladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra kara yoluyla Mekke'ye hareket etti.
Erdoğan, çalışma ziyareti kapsamında Suudi Arabistan'ın Mekke şehrinde Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ile görüştü.
Görüşmede Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Türkiye'nin Riyad Büyükelçisi Emrullah İşler ve Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan da yer aldı.
3 ülke arasında ortak savunma anlaşması
Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan Ortak Savunma Anlaşması, üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağladı.
Muhammed bin Selman ve Şahbaz Şerif'in 17 Eylül 2025'te imzaladığı Ortak Stratejik Savunma Anlaşması'nda iki ülkeyi kapsayan bu hüküm vardı.
Üç ülkenin ortak açıklamasında "Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı kolektif caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamaktadır. Anlaşma, üç devlet arasındaki savunma işbirliğinin tüm boyutlarıyla geliştirilmesini öngörmektedir" dendi.
Associated Press (AP), anlaşma kamuoyuna duyurulmadan önce yayımladığı haberde petrol zengini Suudi Arabistan, nükleer güç Pakistan ve hem NATO'nun en büyük ikinci ordusuna hem de büyüyen bir savunma sanayisine sahip olan Türkiye'nin bir araya geldiğine dikkat çekti.
İran savaşıyla birlikte altyapısı ve petrol tesislerine yönelik saldırılar düzenlenen Suudi Arabistan'ın savunma ortaklarını çeşitlendirmek istediği ifade edildi.
AP, anlaşmanın Türkiye'nin İran, Lübnan ve Gazze'deki çatışmalar nedeniyle İsrail'le ilişkilerinin gerildiği bir dönemde duyurulduğuna dikkat çekti.
Anlaşma köklü askeri ilişkilere dayanıyor
Anlaşmanın, İslam'ın en kutsal yeri olan Mekke'de imzalanmasının ise üç ülke arasındaki uzun soluklu askeri bağlara dayanan bu anlaşmaya sembolik bir ağırlık katacağı düşünülüyor.
Pakistan, onlarca yıldır Suudi Arabistan kuvvetlerine eğitim ve teknik destek sağlarken, Türkiye ve Pakistan da savaş gemileri ve eğitim uçakları konusunda iş birliği yürütüyor. 2023 yılında Riyad, Türk üretimi insansız hava araçları (İHA) satın almıştı. Ankara, İHA anlaşmasını Türkiye'nin en büyük savunma ihracat anlaşması olarak nitelemişti.
Pakistan krallığa yaklaşık 8 bin asker, savaş uçağı, İHA ve bir hava savunma sistemi konuşlandırdı. Ayrıca Körfez bölgesinde daha geniş kapsamlı güvenlik bağları kurmaya yönelik adımlar attı.
Pakistan'dan açıklama
Pakistan’dan 3 ülke arasındaki ortak savunma zirvesine ilişkin açıklama geldi. Açıklamada şunlar kaydedildi:
Mekke-i Mükerreme Ortak Savunma Zirvesi
İki Kutsal Caminin Hizmetkârı Kral Selman bin Abdülaziz Âl Suud’un daveti üzerine, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Muhammed Şahbaz Şerif, 24 Safer 1448 Hicri (7 Ağustos 2026) tarihinde Suudi Arabistan Krallığı’nı ziyaret etti.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Âl Suud, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ile Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Muhammed Şahbaz Şerif’i Mekke’deki Safa Sarayı’nda kabul etti. Burada düzenlenen Mekke-i Mükerreme Ortak Savunma Zirvesi kapsamında Suudi Arabistan Krallığı, Türkiye Cumhuriyeti ve Pakistan İslam Cumhuriyeti arasındaki seçkin ilişkiler gözden geçirildi ve karşılıklı çıkarları ilgilendiren birçok konu ele alındı.
Üç devlet arasındaki köklü tarihî bağlar, kardeşlik ilişkileri ve ortak İslami dayanışma ruhundan hareketle; ortak stratejik çıkarlar ve uzun yıllara dayanan savunma iş birliği temelinde, Suudi Arabistan Veliaht Prensi ve Başbakanı Prens Muhammed bin Selman bin Abdülaziz Âl Suud, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Pakistan İslam Cumhuriyeti Başbakanı Sayın Muhammed Şahbaz Şerif, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzaladı.
Bu anlaşma, üç ülkenin ortak güvenliklerini daha da güçlendirme, bölgede ve ötesinde barış, güvenlik ve istikrarı teşvik etme ve güvenli ile müreffeh bir gelecek inşa etme yönündeki ortak kararlılıklarını yansıtmaktadır.
Anlaşma, her türlü saldırganlığa karşı ortak caydırıcılığı güçlendirmeyi amaçlamakta; taraf ülkelerden herhangi birine yönelik silahlı bir saldırının, üç ülkenin tamamına yapılmış bir saldırı olarak değerlendirileceğini hükme bağlamaktadır. Ayrıca, üç devlet arasındaki savunma iş birliğinin tüm alanlarda geliştirilmesini öngörmektedir.
Independent Türkçe, Reuters, AA
