Dijital çağ; toplumsal ilişkileri, üretim araçlarını ve biçimini yeniden şekillendirirken; liderlik, eğitim, başarı gibi kavramların anlamlarında da dönüşüme sebep olmuştur. Manuel Castells; bu dönüşümü Ağ Toplumu (Network Society) kuramıyla açıklıyor.
Castells’e göre bazı kavramların anlamlarının değişmesi, toplumun temel örgütlenme biçiminin sanayi toplumundan bilgi ve iletişim ağlarına kaymasıyla açıklanır.
Vizyonerler, başarı, yeni bir tanım
Gelenekselci yaklaşım; prestijli bir iş, yüksek pozisyon, kabarık banka hesabını başarı ölçütü olarak belirlerken; modern yönetim biliminin öncü ismi Peter Drucker ise başarıyı bir önceki hâlinden farklı olmak şeklinde tanımlar.
Steve Wozniak, Jessica Alba gibi kariyerlerinin zirvesini deneyimlemiş vizyonerler; ortaya koydukları çalışmalarla başarının tanımını yeniden yazmıştır.
Yapay zekâ çağı girişimci liderliğinin ete kemiğe bürünmüş hâli olan bu kişiler, doğal olarak başarının "kara kutusu"nu merak konusu yapmıştır.
Kalıpların dışında düşünen insanların başarı iksirlerinin peşine düşen Alex Banayan, idollerinin başarı sırlarını bir kitapta toplar. Süreç içerisinde zincirleme şekilde yeni idoller tanır.
Tüm görüşmelerin sonunda, fark yaratan insanların "Üçüncü Kapı"yı kullandıkları sonucuna varıyor. Bu kavramsallaştırma Banayan’a ait olduğu gibi kendisi de bu kapıdan girenlerden birisidir.
Göçmen çocuğu ve hayali
Banayan ailesi, İran’dan ABD’ye göç etmiş Yahudi bir ailedir. Amerika’da yeni kültürlerle tanışmış olsalar da geleneksel aile yapılarını muhafaza ederler. Çocuklarına karşı aşırı korumacı, onların eğitimine ve işine müdahale etme, onlar adına karar verme eğilimindedirler. Ailesi, Alex’in doktor olmasını ister ve eğitim masrafları için çalışır. Alex ise başarılı insanlarla röportaj yapmak, onların başarılarının gizemini çözmek ister. Ailesinin tüm itirazlarına rağmen önce geçici, sonra da kalıcı olarak tıp eğitimini bırakır. Bir yarışmada kazandığı az bir parayla kendisini yazmak istediği kitaba verir. Söz konusu kitap; Dünyanın En Başarılı İnsanlarının Sırlarını Anlamayı Hedefleyen Çılgın Bir Serüven alt başlığını taşıyan Üçüncü Kapı’dır.
Kapılar…
Banayan; hayatta başarılı olmayı bir gece kulübüne benzetir ve buraya girmenin 3 kapısının olduğunu söyler.
İnsanların yüzde 99’u birinci kapıyı tercih eder. Bu ana giriştir. Yaratıcı olmayanlar, sürüyü takip edenler bu kapının müdavimleridir. Bu sembolik kapı önyargılara, ezberciliğe ve hurafelere çıkar.
Hazıra konanların kapısı ise ikinci kapıdır. Yazar bunu "VİP" kapısı diye adlandırır. Zenginliğin, şan ve şöhretin içinde dünyaya gelmiş kişilerin kullandığı kapıdır ki sahip oldukları hiçbir şey kendi çabalarının sonucu değildir. Her şey hazır sunulmuştur.
Bizi asıl ilgilendiren "Üçüncü Kapı"dır. Çok az insanın tercih ettiği, konfor alanından çıkmayı göze alanların kullandığı giriştir. Bu kapı pek tıklanmaz. Öğretilerin sorgulanmasını, bilinen yolların terk edilmesini, risk almayı gerektirir. Tüm bunların yapılması kolay değil elbette. Kitabın girişinde Banayan, Üçüncü Kapı’nın tanımını yapıyor:
Her zaman ama her zaman bir Üçüncü Kapı vardır. Sıradan çıkmanız, ara sokaklara sapmanız, kapıya yüzlerce kez vurmanız, mutfaktan gizlice girmeniz gereken giriş ve daima bir yolu vardır.
Bu kapıdan girenler…
Yeni bir işe başlamak; gizeme, korkuya ve belirsizliğe gebedir. Hayallerimizin peşinden gitmenin en zor tarafı bu engeller karşısında yaşadığımız tereddüt ve duyduğumuz korku değil mi? Diğer yandan kolaycılığın, kesinliğin sıcak kucağında hayallerin yeşermeyeceği bilinen bir gerçek. Yazar; üreten insanların ortak noktasının Üçüncü Kapı’yı kullanmaları olduğunu söyler. Birkaç somut örnek üzerinden Üçüncü Kapı’dan girenlerin yaptıklarına bakalım.
Elliott Bisnow; gözü kara bir milyoner. Hayatında erteleme yoktur, tek pusulası anı yaşamaktır.
Tim Ferriss’in 4 Saatlik Hafta kitabından etkilenerek tüm mal varlığını nakde çevirir ve dünya turuna çıkar. Başarı dolu bir hayatın inşası için hayatı sevmek gerektiğini söyler. Günlük hayattaki önemli nüansları yakalamak, her zaman kalem ve defter taşımakla mümkündür; dijitalleşen dünyada bu becerinin hayatiyeti artıyor. Sinema tarihine geçen Se7en'da (1995) dedektif Somerset'in (Morgan Freeman) Ernest Hemingway’den alıntısını hatırlayalım:
Dünya güzel bir yer ve uğruna savaşmaya değer.
6 kez dünya boks şampiyonu olan Sugar Ray Leonard; yazdığı mektupta 19 yaşında olduğunu belirten, yazmakta olduğu kitabı için kendisiyle konuşmak istediğini yazan gencin azmini takdir eder, teklifini hemen kabul eder. Ray, 9 kişilik yoksul bir ailede dünyaya gelir. 7 yaşındayken boksla tanışır. Başarısını tutkusuna borçludur.
Deneyimsizdim ama yüreğim, disiplinim ve azmim vardı.
Okula gidiş gelişinde okul servisinin peşinden koşarak antrenmanlarını yapar. Hayat hikâyesi Banayan’ı etkiler. Kendisinden tavsiye istediğinde Ray şunları söyler:
Kimsenin sana hayalinin mümkün olmadığını söylemesine izin verme. Bir vizyonun olduğunda pes etmemelisin… İşler zorlaşacak, 'Hayır'lar duyacaksın. Zorlamaya devam etmelisin, savaşmaya devam etmelisin. Gizli Hazine’ni kullanmalısın.
Alex Banayan, Üçüncü Kapı’yı yazmak, görüşmeler yapabilmek uğruna aylarca birilerinin peşinden koşturdu, bir kelime alabilmek için saatlerce kaldırımlarda bekledi. Listesindeki isimlerle verimli bir mülakat yapmak için ilgili kişilerin yazdığı ve onlar üzerine yazılmış ciltlerce kitabı büyük bir sabırla okudu, filmler izledi ve defterler dolusu sorular yazdı, notlar tuttu.
Sırt çantası biyografi kitapları ve not defterleriyle öyle doluydu ki altında yürümekte zorlanıyordu. Bu uğraşının sonunda başarıya giden yolun birinci değil, ikinci değil, Üçüncü Kapı olduğunu gösteriyor bizlere. Umudu, sevinci ve hırsı bir arada sunan sürükleyici gerçek hayat öykülerinden oluşan Üçüncü Kapı’yı severek okudum, bolca altını çizdim ve notlar aldım. Sanırım birkaç kez daha okuyacağım.
Keyifli okumalar!
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
