FBI Direktörü Kash Patel, yağmalanmış Endonezya eserleri koleksiyonunu Devlet Başkanı Prabowo Subianto'ya teslim etti. Cakarta bu hamleyi, ülkenin kültürel egemenliğinin yeniden tesis edilmesinde önemli bir adım olarak niteledi.

Endonezya Kültür Bakanı Fadli Zon, ABD'ye yasadışı yolla kaçırılan kültürel eserlerin geri kazanılmasına yönelik bakanlıkla FBI arasında süregelen işbirliği kapsamında Papua bölgesine ait eserlerin iade edildiğini söyledi.

Geri kazanılan eserler arasında, Papua'nın Dani, Asmat ve Sentani kabileleriyle bağlantılı taş baltalar ve tören eşyaları yer alıyor.

Bakanlık, Papua'ya ait geleneksel taş baltaların pratik kullanımlarının çok ötesinde bir değere sahip olduğunu belirtti. Dani kabilesi de dahil yayla bölgelerindeki topluluklar, bu baltaları sosyal statü ve zenginliğin göstergesi olarak görüyor, düğünlerde ve diğer törenlerde kullanıyor ve bu değerli aile yadigarlarını nesilden nesile aktarıyordu.

Zon, eserlerin Ulusal Müze'de sergileneceğini söyledi. Bakan, "Patel, Birleşik Devletler'e yasadışı yolla kaçırılmış kültürel eserlerin iadesine yönelik Endonezya hükümetiyle FBI arasında Kültür Bakanlığı aracılığıyla yürütülen işbirliği kapsamında, Endonezya'ya ait kültürel eserleri getirdi" dedi. 

Bu eserler çok değerli çünkü bu iade süreci kültürel egemenliğimizi geri kazanma çabalarımızın parçası.

Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto (sağda), Jakarta'da FBI Direktörü Kash Patel'le yürüyor (AP)​​​​​​​

ABD daha önce de bodhisattva Avalokiteshvara'yı tasvir eden bir çift bronz heykeli iade etmişti. 8. yüzyıldan kalma Budist heykelleri, Endonezya'daki arkeolojik kazı alanlarından alınarak artık hayatını kaybeden antika tüccarı Douglas Latchford aracılığıyla Amerikalı bir koleksiyoncuya satılmıştı.

Bunlar, soruşturmalar sonucu yağmalandığı tespit edildikten sonra koleksiyoncunun 2021'de gönüllü olarak geri verdiği 34 Güneydoğu Asya eseri arasındaydı.

Endonezya hükümeti, yurtdışındaki kültürel eserleri geri alma çabalarını son yıllarda yoğunlaştırdı. Bu eserlerin çoğu sömürge döneminde ülkeden çıkarılmış, çalınmış ya da yasadışı kaçakçılık ağları aracılığıyla elde edilmişti.

Endonezya, yıllarca süren müzakerelerin ardından Hollanda tarafından iade edilen 800'den fazla eseri geçen yıl ocak ayında sergilemişti. Hollanda, Endonezya'yı neredeyse 400 yıl boyunca sömürgeci bir güç olarak yönetmişti.

Cakarta'daki Ulusal Müze'de sergilenen koleksiyonda taş Buda heykelleri, mücevherler, kraliyet eşyaları, tablolar ve silahlar yer alıyordu.

2022 tarihli bir iade anlaşması kapsamında geri verilen eserler, çatışmalarda yağmalanmış, sömürge dönemi bilim insanları ve misyonerleri tarafından alınmış ya da sömürge yönetimi sırasında paralı askerler tarafından kaçırılmıştı.

Homo erectus'a dair en eski ve en önemli bulgulardan ünlü "Cava Adamı" fosili de Doğu Cava'da keşfedilmesinden 130 yılı aşkın bir süre sonra geçen yıl Hollanda'dan Endonezya'ya iade edilmişti.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/asia

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç