TBMM Dışişleri Komisyonu, AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay başkanlığında toplandı. Komisyon toplantısında, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Suriye Arap Cumhuriyeti Hükümeti arasında imzalanan Şam Kalp Hastanesi ve Halep Onkoloji Hastanesi İşletme Protokolü'nün onaylanmasına ilişkin kanun teklifi ile 2015 Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nın 36'ncı maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifi ele alındı.
Görüşmeler sonucunda her iki teklif de Komisyonda kabul edildi.
Sağlık Bakanlığı: Hedef Suriye sağlık sisteminin yeniden güçlendirilmesi
Şam Kalp Hastanesi ve Halep Onkoloji Hastanesi'ne ilişkin protokol hakkında Komisyona sunum yapan Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürü Muhammet Emin Demirkol, Suriye'deki sağlık altyapısının yeniden yapılandırılmasına destek verilmesinin amaçlandığını söyledi.
Suriye'de Aralık 2024'te yaşanan siyasi değişimin ardından yeniden yapılanma sürecinin başladığını belirten Demirkol, sağlık sektörünün bu süreçte öncelikli alanlardan biri olduğunu ifade etti.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yaklaşık 13 milyon Suriyelinin sağlık hizmetlerine erişimde sorun yaşadığını aktaran Demirkol, Türkiye'nin hedefinin Suriye'nin kendi sağlık sistemini sürdürülebilir hale getirmek olduğunu söyledi.
Demirkol, 18 Haziran 2025'te Ankara'da imzalanan protokol kapsamında Şam Kalp Hastanesi'nin 24 Ağustos 2025'te hasta kabulüne başladığını belirterek, bugüne kadar yaklaşık 2 bin anjiyo işlemi ve 350'nin üzerinde açık kalp ameliyatı gerçekleştirildiğini açıkladı.
Halep Onkoloji Hastanesi'nin faaliyete geçirilmesine yönelik hazırlıkların sürdüğünü kaydeden Demirkol, hastanenin hizmete alınması için çalışmaların devam ettiğini söyledi.
80 milyon dolarlık kaynak tartışması
Komisyonda protokol kapsamında Suriye'ye aktarılması planlanan yaklaşık 80 milyon dolarlık kaynağın nasıl denetleneceği tartışıldı.
İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun, Türkiye'nin Suriye halkının sağlık hizmetlerine erişimine katkı sunmasını desteklediklerini ancak protokolün mali boyutunun daha açık hale getirilmesi gerektiğini belirtti.
Ergun, Türkiye'nin personel ve işletme giderlerini büyük ölçüde üstleneceğini savunarak, şu soruları yöneltti:
"80 milyon dolarlık bütçenin yıllara göre dağılımı nasıl olacak? Kaynak hangi bütçe kalemlerinden karşılanacak? TBMM bu harcamaları hangi mekanizmalarla denetleyecek? Suriye tarafının mali katkısı neden bulunmuyor?"
Türkiye'nin daha önce bölgede yaptığı bazı yatırımların kamu maliyesi üzerinde yük oluşturduğunu ifade eden Ergun, düzenli raporlama ve performans değerlendirmesi yapılması gerektiğini söyledi.
DEM Parti: Denetim mekanizmaları güçlendirilmeli
DEM Parti Bitlis Milletvekili Semra Çağlar Gökalp ise savaş nedeniyle zarar gören Suriye sağlık altyapısının yeniden işler hale getirilmesinin önemli olduğunu belirtti.
Gökalp, Türkiye tarafından sağlanacak 80 milyon dolarlık kaynağın denetimine ilişkin hükümlerin yeterince açık olmadığını savundu.
TBMM denetimi, bağımsız mali kontrol, kamuoyunun bilgilendirilmesi ve uluslararası denetim mekanizmalarının protokolde daha güçlü şekilde yer alması gerektiğini ifade eden Gökalp, sağlık hizmetlerinde ayrım gözetilmemesi, hasta hakları ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin güvencelerin artırılmasını istedi.
Gökalp ayrıca, hastanelerde sağlık hizmetlerinin hangi dillerde sunulacağını sordu.
Sağlık Bakanlığı: Tercüman desteği sağlanıyor
Soruları yanıtlayan Muhammet Emin Demirkol, Şam Kalp Hastanesi'nin Sağlık Bakanlığı Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından işletildiğini ve Suriye'nin farklı bölgelerinden gelen hastalara hizmet verdiğini söyledi.
Hastanede Türkiye'deki sisteme benzer dijital hastane bilgi yönetim sistemi kurulduğunu belirten Demirkol, tüm süreçlerin elektronik ortamda takip edildiğini ifade etti.
2026 yılının ilk beş ayında acil serviste 12 binin üzerinde hastaya, polikliniklerde yaklaşık 20 bin başvuruya ve yaklaşık 2 bin yatan hastaya hizmet verildiğini aktaran Demirkol, yerel diller için tercüman desteği sağlandığını söyledi.
Demirkol, Türkiye'den gönderilen ekiplerde de yerel dili bilen personel bulunmasına dikkat edildiğini belirtti.
CHP: Suriye'ye destek verilirken Türkiye'deki sağlık sorunları da çözülmeli
CHP Eskişehir Milletvekili Utku Çakırözer, Suriye'nin yeniden yapılanmasına ve sağlık altyapısının güçlendirilmesine destek verilmesine karşı olmadıklarını söyledi.
Ancak Türkiye'de vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimde yaşadığı sorunlara da dikkat edilmesi gerektiğini belirten Çakırözer, hastane randevuları, MR hizmetleri ve uzman hekim erişiminde yaşanan sıkıntıları gündeme getirdi.
Çakırözer, "Bir taraftan Suriye'de sağlık altyapısına katkı sunuyoruz, buna itirazımız yok. Ancak kendi vatandaşımızın sağlık hizmetlerine erişimini zorlaştıracak adımlara da karşıyız" dedi.
Dışişleri Bakanlığı: Sağlık yatırımları insani ve stratejik öneme sahip
Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya ise sağlık alanındaki iş birliklerinin hem insani hem de stratejik değer taşıdığını söyledi.
Suriye'nin sağlık altyapısının yeniden kurulmasına katkı sunmanın bölgesel ilişkilerin güçlenmesine de katkı sağlayacağını ifade eden Kulaklıkaya, mali konulara ilişkin ayrıntılı bilgilerin ilgili bakanlıklar tarafından paylaşılacağını belirtti.
Kulaklıkaya, Türkiye'nin sağlık sisteminin dünya ölçeğinde güçlü bir noktaya geldiğini savundu.
Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nda değişiklik kabul edildi
Komisyonda ayrıca, 2015 Uluslararası Zeytinyağı ve Sofralık Zeytin Anlaşması'nın 36'ncı maddesinde değişiklik yapılmasına ilişkin kanun teklifi görüşüldü.
Dışişleri Bakan Yardımcısı Musa Kulaklıkaya, düzenlemenin Uluslararası Zeytin Konseyi'nin karar alma süreçlerini daha etkin ve hızlı hale getirmeyi amaçladığını söyledi.
Türkiye'nin sofralık zeytin üretiminde dünyada birinci, zeytinyağı üretiminde ise ikinci sırada bulunduğunu belirten Kulaklıkaya, uluslararası standartların belirlenmesinde Türkiye'nin aktif rol almasının önem taşıdığını ifade etti.
Değişiklikle birlikte anlaşmanın belirli dönemlerde yeniden müzakere edilmesinden kaynaklanan bürokratik süreçlerin azaltılmasının hedeflendiğini kaydeden Kulaklıkaya, düzenlemenin sektörün uluslararası çalışmalarına katkı sağlayacağını söyledi.
Zeytinyağı ihracatı gündeme geldi
İYİ Parti Muğla Milletvekili Metin Ergun, geçmiş dönemde uygulanan zeytinyağı ihracat düzenlemelerini gündeme getirerek, uygulamanın tamamen kaldırılıp kaldırılmadığını sordu.
Ergun, ihracat kısıtlamalarının sektörde pazar kaybına yol açtığını belirterek, üreticilerin artan maliyetler nedeniyle zorlandığını ifade etti.
Ticaret Bakanlığı: Kısıtlama tamamen kaldırıldı
Ticaret Bakanlığı Esnaf, Sanatkârlar ve Kooperatifçilik Genel Müdür Yardımcısı Seçkin Cenkeş ise zeytinyağı ihracatına ilişkin uygulamanın geçici bir düzenleme olduğunu söyledi.
Düzenlemenin bir kota veya kısıtlama olmadığını belirten Cenkeş, "Tarım ve Orman Bakanlığı ile yapılan değerlendirmeler sonucunda alınmış geçici bir karardı. Tamamen kaldırıldı, şu anda böyle bir uygulama yok" dedi.
Cenkeş, uygulamanın aynı zamanda dökme ihracat yerine ambalajlı ve katma değerli ürün ihracatını teşvik etmeyi amaçladığını ifade etti.
TBMM Dışişleri Komisyonu'nda her iki kanun teklifinin de kabul edilmesinin ardından düzenlemelerin Meclis Genel Kurulu gündemine gelmesi bekleniyor.
ANKA
