ABD merkezli New York Times (NYT) gazetesi, ABD’li yetkililere dayandırdığı bir haberde ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşının ilk aşamalarındaki hedeflerinden birinin, İran’ın eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad’ı yeniden iktidara taşımak olduğunu ileri sürdü. Haberde, planın bir “rejim değişikliği” stratejisinin parçası olduğu ve İsrail’in Ahmedinejad’ı Tahran’da ev hapsinden çıkarmayı amaçlayan bir saldırı düzenlediği iddia edildi.

NYT, savaşın ilk günlerinde Ahmedinejad’ın yaralandığı ancak hayatta kaldığı İsrail saldırısını hatırlatarak, saldırının Ahmedinejad’ı ev hapsinden kurtarmayı amaçladığını ileri sürdü. NYT’ye konuşan ABD’li yetkililere göre saldırıda, Ahmadinejad’ın bulunduğu sokağın girişindeki güvenlik noktasının vurulması amaçlanıyordu. NYT’ye konuşan Ahmadinejad’a yakın bir isim de söz konusu saldırının Ahmedinejad’ı ev hapsinden kurtarma amacıyla yapıldığını ifade etti. Haberde Ahmedinejad’ın, İran savaşı öncesinde Guatemala ve Macaristan'a seyahat ettiği hatırlatıldı.

Haberde, Ahmedinejad’ın seçilmesinin “oldukça sıra dışı” olduğu vurgulanırken, eski cumhurbaşkanının görev yaptığı 2005-2013 döneminde İsrail karşıtı sert açıklamaları, İran’ın nükleer programına verdiği destek ve iç muhalefete yönelik baskıcı politikalarıyla tanındığı hatırlatıldı.

NYT’ye göre İsrail tarafından geliştirilen çok aşamalı plan, İran’daki dini yönetimi devirmeyi ve yerine daha “uyumlu” bir yönetim getirmeyi hedefliyordu. Haberde, bazı ABD’li bazı yetkililerin ise Ahmedinejad’ın yeniden iktidara getirilmesi fikrine şüpheyle yaklaştığı da belirtildi.

2005-2013 yılları arasında İran cumhurbaşkanlığı yapan Ahmadinejad, ekonomiye ilişkin popülist söylemleri, Batı ve İsrail karşıtı sert çıkışlarıyla öne çıkmıştı. Görev sonrası dönemde Ahmadinejad’ın, 2017, 2021 ve 2024’teki cumhurbaşkanlığı adaylık başvuruları ise İran’ın Anayasayı Koruyucular Konseyi tarafından veto edilmişti. İran’da söz konusu konseyin kararlarının nihai olarak dini liderin siyasi çizgisiyle uyumlu olduğu biliniyor.

Haberde, dönemin dini lideri Ali Hamaney’in öldürülmesi ve İran’a yönelik hava saldırılarına rağmen planın büyük ölçüde başarısız olduğu ve İran yönetiminin çökmemesinin İsrail ile ABD’nin beklentilerini boşa çıkardığı yorumuna yer verildi.

Ali Hamaney'in ölümü ve sonrası

ABD ve İsrail'in 29 Şubat'taki saldırılarının ilk dakikalarında İran lideri Ali Hamaney'in Tahran'daki evi ağır saldırılarla hedef alınmıştı. Saldırılarda Hamaney, eşi, gelini ve 14 aylık torunu hayatını kaybetmişti.

Aynı gün Tahran'a saldırılarda Savunma Bakanı Aziz Nasırzade ve Devrim Muhafızları Ordusu Genel Komutanı Tümgeneral Muhammed Pakpur da yaşamını yitirmişti.

Bu gelişmeler, İran’da siyasi ve askeri yapıyı derinden sarsarken saldırıların tonunu ilk günden sertleştirmişti.

İran'da Uzmanlar Meclisi, ABD-İsrail'in 28 Şubat'taki hava saldırısında öldürülen Ali Hamaney'in ardından kısa bir süre sonra liderlik makamına oğlu Mücteba Hamaney'in "ezici oy çoğunluğuyla" seçildiğini duyurmuştu.

AA, ANKA