İran'ın Hürmüz Boğazı'nın altından geçen internet kablolarına ücret uygulamayı planladığına yönelik haberler endişe yarattı.
İran devletine ait medya kuruluşları Tesnim ve Fars'ın geçen haftaki haberlerinde, Tahran'ın kabloları kullanmak isteyen ABD'li teknoloji şirketlerinden ücret talep ederek Hürmüz üzerindeki hakimiyetini artırabileceği yazılmıştı.
İran ordusu sözcüsü İbrahim Zülfikari de geçen hafta X'teki paylaşımda "İnternet kablolarına ücret uygulayacağız" ifadelerini kullanmıştı.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Guardian'ın aktardığına göre boğaz suları altında en az 7 kablo var. Bunların çoğu Körfez ülkelerinde devam eden devasa yapay zeka altyapı yatırımları için hayati önem taşıyor.
Tesnim'in haberinde Meta, Google, Amazon ve Microsoft gibi teknoloji devlerinden denizaltı kabloları için ücret talep edilmesi; bu firmaların İran yasalarına göre faaliyet gösterilmesinin şart koşulması ve kabloların onarım ve bakımının tekelleştirilerek ücrete bağlanması öneriliyor.
Üç ayaklı bu stratejinin "Hürmüz'ü meşru bir servet yaratmak için stratejik merkez haline getireceği" savunuluyor.
Analizde, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin 34. maddesinin bunlara yasal dayanak olarak gösterilebileceği iddia ediliyor. Buna göre İran, kabloların uzandığı deniz tabanının bir kısmını kendi toprağı olarak ilan edip para isteyebilir.
Diğer yandan CNN'in analizinde, İran'ın Amerikan firmalarını kendi yasalarına uymaya zorlayamayabileceğine dikkat çekiliyor. Zira firmaların, ABD yaptırımları nedeniyle İran'a ödeme yapmaları yasak. Dolayısıyla şirketler, İran'ın açıklamalarını ciddi bir politika değil, sadece gözdağı verme amaçlı bir hamle olarak görebilir.
Ayrıca uzmanlar, Hürmüz'ün altından geçen kabloların çoğunun İran'da sonlanmadığına dikkat çekerek, Tahran'ın ücret talep etmek için hukuki dayanağı olmadığını savunuyor.
İran'ın denizaltı kablolarını kesme ihtimali de tartışılan senaryolar arasında.
Amerikan internet takip firması Kentik'ten Doug Madory, bunun "intihar görevi" olacağını söylüyor. İran'ın kabloları gizlice kesebilecek donanıma sahip olmadığını, dolayısıyla böyle bir hamleyi boğaz ABD ablukasındayken yapmasının çok zor olduğunu belirtiyor.
İnternet altyapısı uzmanı, Avrupa'yla Asya arasında çok daha yoğun bir telekomünikasyon trafiğini üstlenen Süveyş ve Mısır'dan geçen kabloların aksine Hürmüz'dekilerin çoğunlukla Körfez ülkelerine bağlandığını söylüyor.
Independent Türkçe, Tesnim, Guardian, CNN, National News
Derleyen: Yasin Sofuoğlu
