Resmi ziyaret kapsamında Kazakistan'da bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Altıncı Toplantısı'nda açıklamada bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev ortak basın toplantısı düzenledi.
İlk sözü alan Tokayev, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
Sizin dünya 5'ten büyüktür teziniz herkesçe bilinmektedir. Bu eşitsizliğe yönelik söylenen cesur bir hitaptır. İş birliğini pekiştirme konusunda da büyük bir rol var. Sayın Cumhurbaşkanım, iki ülke arasında yüz yıllara dayanan tarihi bağlar mevcut. Kazaklar ve Türkler kardeşliği stratejik ortaklık şeklinde devam etmekte. Kendi adıma ve Kazak halkı adına teşekkür ederim. Kardeşim Recep Bey, sizi bugün Hoca Ahmet Yesevi Nişanı ile ödüllendirme kararı aldım. Bunu ilk kez siz alacaksınız. Bunun önemi büyüktür. Sayın Cumhurbaşkanı Kazak halkı sizi takdir ediyor, sizi sevip sayıyor. Bu ödülü sizin liderlik rolünüz için takdir olarak kabul etmenizi arzu ederim. Bunu bir şükran duygusu olarak görün. Kazak Türk dostluğunun ebedi olmasını temenni ederim. Sayın cumhurbaşkanına ziyaretleri için içten teşekkürlerimi sunuyorum. Ata yurduna gelmeniz bizim için büyük onurdur. Türkiye Kazakistan'ın önemli stratejik ortaklarından biridir. Bizler birbirimize gönülden destek veren ülkeleriz. Hedefimiz birdir. Türkiye siyasi etkisi güçlü, ekonomisi sağlam, uluslararası itibarı yüksek ülkedir. Bunun Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın sayesinde gerçekleştiğine hiç şüphe yoktur. İleri görüşlü liderliği ve özverili çalışmalarının sonucudur. İki devlet arasındaki çok yönlü iş birliği yüksek ivmede gelişmektedir. İş birliği konseyinin 6. toplantısını gerçekleştirdik, oldukça verimli bir toplantı oldu. Hedefleri hayata geçiştirmek adına önemli belgelere imza attık. Türkiye en büyük yatırımcılarımız arasında yer almaktadır. Türk iş insanları bugüne kadar 6 milyar dolar tutarında yatırım yaptı ülkemize. 4 bin Türk şirketi ülkemizde faaliyet göstermektedir. Türkiye ülkemizin en büyük 5 ticaret ortağından biridir. Bu rakamları artırmak için imkanlara sahibiz. Türk yatırımcıları desteklemeye her zaman hazırız. Türk şirketlerini yatırım projelerinde yer almaya davet ediyoruz.
Önümüzdeki dönemi Türk dünyası yüzyılı yapacağız”
Tokayev'den sonra söz alan Cumhurbaşkanı Erdoğan, şu ifadeleri kullandı:
Sayın Cumhurbaşkanı, aziz kardeşim, kıymetli heyet, Türk Dünyası'nın büyük gönül sultanı adına ihtas edilen bu güzide nişanın ilk kez tarafıma takdim edilmesinden büyük memnuniyet duyuyorum. Bunun milletimize gösterilen yüksek teveccüh olarak görüyor ve kabul ediyorum. Siz değerli kardeşime teşekkür ediyorum. Rabbim kardeşliğimizi ve muhabbetimizi daim eylesin. Nazik misafirperverliği için Tokayev'e teşekkür diyorum. Konseyin 6. toplantısını biraz önce gerçekleştirip çok sayıda belgeyi imzaladık. Birçok alanda iş birliğimizi etraflıca değerlendirdik. İş çevremizi yatırımları artırmaları yönünde teşvike devam ediyoruz. Tokayev ile birlikte hitap edeceğimiz forum vesilesi ile iş insanları arasında yeni iş birliklerine şahit olacağız. Askeri ve savunma sanayii iş birliğimizi daha ileri taşıyacak projeleri de bugün görüştük.Geçtiğimiz günlerde idrak ettiğiniz Vatan Savunucuları Günü ve Zafer Bayramı münasebeti ile kardeş Kazak halkını tebrik ediyorum. 15 Mart'taki referandumda halkın büyük desteğini alan yeni anayasanın Kazakistan'a hayırlar getirmesini gönülden diliyorum. Türkiye-Kazakistan ilişkileri, geliştirilmiş stratejik ortaklık çerçevesinde her alanda ilerlemeye devam ediyor. Kıymetli kardeşimle görüşmemizde, ticaretten enerjiye, savunma sanayi iş birliğinden ulaştırmaya ve küresel meselelere kadar pek çok konuda verimli bir görüş alışverişinde bulunduk. Teşkilatımızı kurumsal olarak güçlendirecek imkânların sağlanması noktasında değerli kardeşimle mutabıkız. İnşallah önümüzdeki dönemi Türk Dünyası yüzyılı yapacağız.
Enerjide kaynak çeşitliliğinde attığımız adımlarda Kazakistan özel bir yere sahip. Dünyanın önde gelen ham petrol ihracatçılarından olan Kazakistan'daki petrolü ülkemize daha fazla ulaştırmayı arzu ediyoruz. Orta koridorun önemi anlaşıldı. Biz Kazakistan ve diğer ortaklarımızla bu koridoru mal sevkiyatı için değil enerji kaynaklarının batıya taşınması için sürdüreceğiz. Coğrafyamızda dilde fikirde işte birlik şiarı ile yeni köprüler inşa edeceğiz. Türk dünyasının fikirlerini, eserlerini gelecek nesillere aktarmayı sorumluluğumuz olarak görüyoruz. Tokayev'in destekleri ile Türkiye Maarif Vakfı'nın okul açması için çalışmalara başlandı. Kazakistan'ın bizlerle gönül bağına, 6 şubat depremlerinin hemen ertesinde şahitlik ettik. O zor dönemde Kazak kardeşlerimizin ve Kazakistan devletinin desteklerini yanımızda hissettik. Bugün de Nurdağı'nda inşa ettiği okulun açılığını gerçekleştirmekten büyük bir bahtiyarlık duyuyorum. Hoca Ahmet Yesevi'nin ismini verdiğimiz okulda yetişecek çocuklarımızın dostluğumuzu geleceğe taşıyacağına inanıyorum. Nişan için de gönülden teşekkür ediyorum. Bu Nişanı sarsılmaz dostluğumuzun semboolü olarak görüyorum. Yarınki zirvede gözlemci olarak Kuzey Kıbrıs'ın katılacak olmasından memnuniyet duyuyoruz. Aziz kardeşim Tokayev ve heyetine sergiledikleri müste4sna misafirperverlik için bir kez daha teşekkür ediyorum. Konsey toplantımızın hayırlara vesile olmasını dilyorum.
Basın toplantısı ve nişan takdiminin ardından iki ülke arasındaki anlaşmalar imzalandı.
Erdoğan, Türkiye-Kazakistan İş Forumu kapanışında konuştu
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Kazakistan'a yaptığı resmi ziyaret kapsamında bir otelde düzenlenen Türkiye-Kazakistan İş Forumu kapanış toplantısına katıldı.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'e iş insanlarının meselelerine gösterdiği yakın ilgi için teşekkür eden Erdoğan, geçen günlerde idrak edilen Vatan Savunucuları Günü ve Zafer Bayramı münasebetiyle Kazak halkını tebrik etti.
Tokayev'in liderliğinde yürütülen reform programının Kazakistan'ın şahlanışının itici gücü olduğunu belirten Erdoğan, 15 Mart'ta yapılan referandumda kabul edilen yeni anayasanın kardeş Kazak halkı için hayırlara vesile olmasını diledi.
Türkiye'nin, bağımsızlığının 35. yılını idrak eden Kazakistan'ın her daim en yakın destekçisi olacağını vurgulayan Erdoğan, şöyle konuştu:
Sabahki görüşmelerimizde ortak gündemimizde olan pek çok konuyu ele aldık. İkili iş birliğimizi güçlendirecek 13 farklı belgeye imza attık. İş Forumu'nun da ülkelerimiz arasında ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştirilmesine katkı sağlayacağına inanıyorum. Kazakistan ile ekonomik ilişkilerimizin her geçen gün daha da ileriye gitmesinden bahtiyarız. Kazakistan'ın Sayın Tokayev'in güçlü liderliğinde ekonomi alanında kaydettiği ilerlemeleri büyük bir memnuniyetle takip ediyoruz. 2025 yılında gayri safi yurt içi hasılası yüzde 6,5 gibi çarpıcı bir büyüme gösteren Kazakistan'da kişi başına düşen milli gelir 15 bin dolara yaklaştı. Artık karşımızda toplam dış ticaret hacmi 145 milyar doları bulan Orta Asya'nın en büyük ekonomisine sahip bir Kazakistan var. Bu büyümenin de etkisiyle Kazakistan 2025 yılında Türk dünyası içerisinde en fazla ticaret gerçekleştirdiğimiz ortağımız olmuştur. 5 bin 500'e yakın şirketimiz inşaattan finansa, turizmden bilişime 6 milyar dolara ulaşan yatırımlarıyla sadece refahı değil, aynı zamanda kardeşliğimizi de destekliyor. Müteahhitlerimiz ülkenin dört bir yanında değeri 30 milyar dolara varan 500'ü aşkın projeyi üstlendiler. Başarıyla tamamlayıp Kazak halkının hizmetine sundukları eserlerle ülkemizin gurur kaynağı oldular.
"Kazakistan'ın yapay zeka alanındaki atılımlarını takdirle takip ediyoruz"
Kazakistan'ın Türkiye'deki yatırımlarının her geçen gün artmasından ziyadesiyle memnun olduklarını vurgulayan Erdoğan, şunları kaydetti:
750'den fazla Kazak firma 2 milyar dolara yaklaşan yatırımla Türkiye'de faaliyetlerine devam ediyor. Karşılıklı güvene dayalı güçlü ortaklığımız sayesinde ticaret hacmimiz geçtiğimiz yıl sonu itibarıyla 10 milyar dolara yaklaştı. Tabii ki bunlarla yetinmiyoruz. Hedefimiz olan 15 milyar dolara sürdürülebilir ve dengeli şekilde ulaşmak için çabalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Açıkçası çok daha fazlasını yapabileceğimize, çok daha ileri seviyelere ulaşabileceğimize eminim. Bu minvalde geçtiğimiz ay Astana'da düzenlenen Karma Ekonomik Komisyon toplantısında kabul ettiğimiz kapsamlı eylem planı ticaret ve yatırım ilişkilerimize yeni bir soluk getirecektir. Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi toplantımız vesilesiyle bugün imzaladığımız Yatırımların Karşılıklı Korunması ve Teşviki Anlaşması'nın karşılıklı yatırımları daha da teşvik edeceğini düşünüyoruz. Bugünkü görüşmelerimizde ayrıca Kazakistan ile elektronik izin sistemine geçilmesi, geçiş belgesi kotalarının artırılması, ikili ve transit taşımaların serbestleştirilmesi gibi ticaretimizi olumlu etkileyecek konuları da ele aldık. Bu hususlarda önümüzdeki dönemde ilerleme sağlayacağımıza inanıyorum.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, bölgesel çatışmalar, enerji arz güvenliği, yapay zeka dönüşümü ve tedarik zincirlerindeki kırılmalar gibi çok boyutlu sınamalarla karşı karşıya olduklarını belirterek, "Bu dinamiğin bir sonucu olarak ülkeler arasında işbirliğinin geliştirilmesi daha da önem kazanmıştır. Cumhurbaşkanı Sayın Tokayev'in vizyoner yaklaşımıyla Kazakistan'ın yapay zeka alanındaki atılımlarını takdirle takip ediyoruz. Yarın Hoca Ahmet Yesevi'nin memleketi Türkistan'da Türk Devletleri Teşkilatı Devlet Başkanları Gayriresmi Zirvesi'ni gerçekleştireceğiz. Zirvenin ana temasının yapay zeka ve dijital kalkınma olarak belirlenmesini çok isabetli ve anlamlı bulduğumuzu ifade ediyorum" dedi.
"Hazar Geçişli Orta Koridor'un ihyası için çalışıyoruz"
Tokayev ile bugün enerji bahsinde hidrokarbon alanlarının işletilmesinden nakliyesine, kritik madenlerin keşfine kadar geniş bir yelpazede işbirliği fırsatlarını istişare ettiklerini dile getiren Erdoğan, şunları söyledi:
Türkiye olarak yıllar öncesinden kaynak çeşitliliğini sağlamak suretiyle enerji arz güvenliğini temin etmiş bir ülkeyiz. Kazakistan'dan daha fazla miktarda petrolü ülkemiz üzerinden dünya pazarlarına ulaştırmayı arzu ediyoruz. Önemli atılım gösterdiğimiz savunma sanayi alanında Kazakistan ile geçmişe dayalı çok iyi bir iş birliğimiz var. Bugün kıymetli kardeşimle birlikte ortak üretim dahil yeni projelerle bu alandaki işbirliğimizi daha da ilerletme noktasında irademizi teyit ettik. Demir yolu bağlantılarımızı, liman altyapımızı ve dijital gümrük sistemlerimizi entegre ederek Hazar Geçişli Orta Koridor'un ihyası için çalışıyoruz. Ülkelerimizi birbirlerine yakınlaştırırken aynı zamanda küresel ekonomide Avrasya bölgesini daha rekabetçi bir konuma ulaştırmak hedefimiz olmayı sürdürüyor.
"İnsana yapılan yatırım en büyük, en kalıcı yatırımdır"
Hoca Ahmet Yesevi'nin "Yola çıkan ahir muradına erişir" sözlerine anımsatan Erdoğan, şöyle devam etti:
Liderler olarak biz bu yolun üzerinde ayağınıza takılan, elinizi kolunuzu bağlayan hangi engel varsa onlardan kurtulmanız için gerekeni yapmaya devam edeceğiz. Türk-Kazak iş dünyası olarak sizler de çıktığınız yolda sabırla yürümekten vazgeçmeyeceksiniz. Yatırım yapacaksınız, üreteceksiniz, ihraç edeceksiniz, istihdam sağlayacaksınız, iki ülke ekonomisine katkı sunacaksınız. El ele, omuz omuza vereceğiz, hep beraber bıkmadan, usanmadan ve kararlılıkla bu mücadeleyi sürdüreceğiz. Bizim sizlerden beklentimiz sadece ekonomik değil, insani kazanımları da esas alan projelere öncülük etmenizdir. İnsana yapılan yatırım en büyük, en kalıcı yatırımdır. Ortak geleceğimizin nişanelerinden olan ve kurulduğundan bu yana 100 bin mezun veren Türk-Kazak Hoca Ahmet Yesevi Üniversitesine desteklerinizi artırmanızı beklediğimizi burada ifade etmek istiyorum.
Erdoğan, Tokayev'in şahsında Kazak halkının yaklaşmakta olan Kurban Bayramı'nı tebrik ederek, konuşmasını şu ifadelerle tamamladı:
Bayramın Kazak halkına, Türk İslam dünyasına ve tüm insanlığa huzur getirmesini Rabbimden niyaz ediyorum. On yıllardır Türk şirketlerine güvenen Kazak kardeşlerime en kalbi selam ve muhabbetlerimi sunuyor. Değerli iş insanlarımıza çalışmalarınızda üstün başarılar diliyorum. Rabbim yolumuzu ve bahtımızı açık etsin. Tekrar görüşmek dileğiyle. Kalın sağlıcakla.
Independent Türkçe
