ABD Başkanı Donald Trump, iki aydır süren savaşı sona erdirmek için İran'ın "telefon açabileceğini" söylerken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in desteğini almak için bugün Rusya'ya gitti.
Cumartesi Trump'ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner'ın İslamabad ziyaretini iptal etmesiyle barış umutları azalırken, Pazar günü ara bulucu Pakistan ve Umman arasında mekik dokuyan İran Dışişleri Bakanı Arakçi, daha sonra Rusya'ya gitti. Taraflar nükleer hedefler ve Hürmüz Boğazı'ndan geçiş hakları gibi temel konularda hâlen birbirinden uzak görünüyor.
Piyasalarda ise barış görüşmelerinin tıkanması ve Basra Körfezi'ndeki enerji sevkiyatının engellenmesiyle petrol fiyatları %2 yükselirken, ABD'deki anaborsa endekslerihafif düşüşle açıldı.
Dün Fox News'teki "The Sunday Briefing" programına katılan Trump, "Konuşmak istiyorlarsa bize gelebilirler ya da bizi arayabilirler. Biliyorsunuz, telefon diye bir şey var. Çok güzel ve güvenli hatlarımız mevcut" dedi.
Trump, anlaşmanın şartlarının çok basit olduğunu belirterek, "Nükleer silah sahibi olamazlar, aksi takdirde görüşmenin bir anlamı yok" diye ekledi.
Hürmüz Boğazı'ndan geçişler sınırlı
ABD ile İran arasında barış müzakeresi çıkmaza girerken, gemicilik verisi sağlayıcısı Kpler'e ve Synmax'in uydu görüntüsü analizlerine göre son 24 saatte başta kuru dökme yük olmak üzere en az yedi gemi Hürmüz Boğazı'nı geçti.
28 Şubat'ta başlayan savaştan önce günde ortalama 140 gemi boğazdan geçiyordu.
ABD halkı savaşı desteklemiyor
28 Şubat'ta ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarıyla başlayan savaşta, bir ateşkes süreci yaşansa da kalıcı bir anlaşmaya varılamadı. Savaş şimdiye kadar binlerce kişinin ölümüne, petrol fiyatlarının yükselmesine, enflasyonun tetiklenmesine ve küresel büyüme beklentilerinin azalmasına yol açtı.
Görev onay oranı düşen Trump, ABD halkının pek desteklemediği bu savaşı bitirmek için ciddi bir baskıyla karşı karşıya. Askeri açıdan zayıflayan İran yönetimi ise küresel petrol sevkiyatının beşte birinin yapıldığı Hürmüz Boğazı'nı trafiğe kapatarak müzakerelerde pazarlık gücünü artırmaya çalışıyor.
Arakçi Rusya'da
Arakçi'yi Moskova'da ağırlayan Putin, Rusya'nın İran ve diğer bölge ülkelerinin çıkarları için her şeyi yapacağını söyledi.
Putin İran halkının "zorlu bir dönemi" geride bıraktığını belirterek, barışın sağlanmasını umduğunu söyledi.
Arakçi, Rusya ile İran arasındaki ilişkilerin stratejik bir iş birliği olduğunu ve güçlenmeye devam edeceğini söyledi.
İran'ın Rusya Büyükelçisi Kazım Celali, X üzerinden yaptığı paylaşımda, Arakçi'nin "dış tehditler devam ederken ülke çıkarlarını korumak için yürütülen diplomatik cihat kapsamında" Putin ile görüşeceğini duyurmuştu.
Celali, İran ve Rusya'nın "Batı egemenliğine ve tek taraflılığa karşı aynı cephede yer aldığını" vurguladı.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise Cumartesi Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yaptığı telefon görüşmesinde, tehdit ve abluka altında bir "dayatma müzakeresine" girmeyeceklerini söyledi. Pezeşkiyan, ABD'nin müzakere zemini oluşması için önce deniz ablukası gibi engelleri kaldırması gerektiğini belirtti.
İki ülke arasındaki ihtilaf sadece İran'ın nükleer programıyla sınırlı değil. Trump, İran'ın Hizbullah ve Hamas gibi bölgesel müttefiklerine desteğini kesmesini ve balistik füze kapasitesinin kısıtlanmasını istiyor. İran ise yaptırımların kalkmasını ve İsrail'in Hizbullah'a yönelik saldırılarına son vermesini talep ediyor.
İsrail ateşkese rağmen Lübnan'a saldırmaya devam ediyor
Lübnan'da ise dün İsrail'in düzenlediği saldırılarda en az 14 kişi hayatını kaybetti. İsrail ordusu, işgal ettiği "tampon bölgenin" dışında kalan yedi kasabanın sakinlerine bölgeyi terk etmeleri için uyarıda bulundu.
İsrail Lübnan'ın doğusu ve güneyine saldırılarını bugün de sürdürdü.
İsrail ordu sözcüsü, Lübnan'ın doğusunda yer alan Bekaa Vadisi'ndeki ve güneyindeki bölgelerde Hizbullah'ın bulunduğu noktalara saldırdıklarını duyurdu.
Reuters
