Macaristan'da 16 yıldır iktidarda olan Viktor Orban'ın genel seçimleri büyük farkla kaybetmesi, ABD'de yakın bağlara sahip olduğu Donald Trump yanlısı "Amerika'yı Yeniden Harika Yap" (Make America Great Again/MAGA) hareketini endişelendiriyor.
ABD Başkanı JD Vance'in geçen hafta Budapeşte'ye giderek Orban'a destek vermesi bile popülist Macar liderin yenilmesini engelleyemedi.
Macaristan Ulusal Seçim Ofisi'nin (NVI) verilerine göre, Peter Magyar'ın öncülüğündeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) yaklaşık yüzde 52'yle zafer kazanırken, Başakan Orban liderliğindeki Macar Yurttaş Birliği (Fidesz) yüzde 38'de kaldı.
Bu sonuçlara göre 199 sandalyeli Meclis'in 138 sandalyesini Tisza partisi kazanıyor. Fidesz 55 sandalyede kalırken, seçim barajını aşarak Meclis'e girmesi beklenen üçüncü parti Mi Hazank, 6 milletvekilliği elde ediyor.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Meclis'te en az 100 milletvekiline ulaşan parti veya liste hükümeti kurabilecek. Anayasal çoğunluk için ise 133 sandalye gerekiyor.
Görev süresi boyunca Trump'ın yanı sıra İsrail'den de destek alan Orban, mağlubiyetinin ardından "Muhalefette de olsak Macar ulusuna ve vatanımıza hizmet etmeye devam edeceğiz" dedi.
New York Times'ın analizinde, Trump ve MAGA hareketiyle Orban'ın göçmenlik karşıtı çizgisi ve basın özgürlüğünü kısıtlama çabalarının benzerliğine dikkat çekiliyor.
JD Vance'in geçen hafta Budapeşte'deki mitingde Trump'ı araması ve ABD Başkanı'nın Orban'a "sonuna kadar destek verdiğini" söylemesi de bunu gösteriyor.
Diğer yandan analize göre MAGA tabanı, Trump'ın da 2028'deki başkanlık seçiminde Orban'la aynı kaderi paylaşmasından endişeleniyor.
Macaristan'da yaşayan ABD'li muhafazakar yazar Rod Dreher şunları söylüyor:
Trump'ın, Viktor Orban'ın yaptığı aynı hataları yapmasının bedelini 2028'de ödeyecekler. Orban'ın ne kadar zeki olursa olsun başarısızlığa uğraması Cumhuriyetçileri gerçekten çok korkutmalı.
ABD Başkanı'nın sadık müttefiklerinden Matt Schlapp ise Orban'ın yenilgisinin Trump için bir uyarı işareti olduğu yönündeki görüşü savunmadığını belirtiyor:
Bunun Amerikan siyaseti üzerinde hiçbir etkisi olmadığını düşünüyorum.
Diğer yandan Orban'ın yenilgisinin ardından Avrupa'daki radikal sağcılar da MAGA hareketiyle bağlarını yeniden gözden geçiriyor.
JD Vance, geçen sene de radikal sağcı Almanya için Alternatif'e (AfD) açıkça destek vermişti.
Adlarının paylaşılmaması şartıyla Euronews'e konuşan Avrupa Parlamentosu yetkilileri, Trump'ın Avrupa'daki milliyetçi hareketler nezdinde cazibesini yitirdiğini savunuyor. Yaklaşan seçimlerde radikal sağcı partilerin MAGA hareketiyle bağlarını önemsiz göstermeye çalışabileceğine dikkat çekiyorlar.
Fransa'da Marine Le Pen liderliğindeki radikal sağcı Ulusal Cephe Partisi'nden milletvekili Thierry Mariani, Orban'ın mağlubiyetinin ardından medya kuruluşuna yaptığı açıklamada, "Macarlar her zaman ABD'yle çok yakın olmuşlardır. Bizim durumumuz ise öyle değil" diyerek Trump yönetimine mesafe aldı.
Trump ve Vance, Le Pen hakkındaki yolsuzluk davasında radikal sağcı lidere destek vermişti.
Belçika Savunma Bakanı Theo Francken de X'teki paylaşımında, "MAGA taraftarları uluslararası alanda seçim kampanyası yapmayı gerçekten bırakmalı çünkü destekledikleri her şey ve herkes sonunda seçimleri kaybediyor" ifadelerini kullandı. Francken'in üyesi olduğu muhafazakar parti Yeni Flaman İttifakı, Fidesz'le benzer bir göçmen karşıtlığına sahip olsa da Orban'ın aksine Rusya'yla yakın bağlar kurmaya yanaşmıyor.
Independent Türkçe, New York Times, Euronews, AA
Derleyen: Yasin Sofuoğlu
