Çin, ABD’nin İran çıkmazını lehine çevirmek istiyor

Pekin yönetimi "belirsizliğe karşı istikrar" vurgusuyla stratejik kazançlar peşinde

ABD donanmasına ait USS Tripoli amfibi çıkarma gemisi, Singapur Boğazı'ndan Ortadoğu'ya sevk edilmişti (Reuters)

Çin yönetimi, İran savaşıyla artan küresel belirsizlikte kendini istikrarlı bir ekonomik güç olarak konumlandırıyor.

Çin'in başkenti Pekin'de pazartesi günü sona eren Çin Kalkınma Forumu'na iş dünyasından birçok yönetici katıldı.

Reuters'ın analizinde, pandemi öncesi dönemdekilere kıyasla bu toplantıda Pekin yönetiminin "kendinden daha emin bir duruş sergilediği" belirtiliyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Başbakan Li Çiang, pazar günkü açılış konuşmasında, doğrudan ABD'nin adını vermeden son dönemde uluslararası düzendeki büyük değişimlere dikkat çekti. Çin'in böyle bir belirsizlik atmosferinde güvenli bir yatırım limanı olarak görüleceğini savundu.

Donald Trump yönetiminin geçen yıl başlattığı ticaret savaşı, ABD - Çin ilişkilerinde gerginlik yaratsa da eski toplantılara kıyasla son foruma ABD'den daha üst düzey iş insanları katıldı.

Bunlar arasında Apple, McDonald's ve Mastercard gibi devlerin CEO'ları da yer alıyor.

Şanghay'daki Çin-Avrupa Uluslararası İşletme Okulu'ndan Albert Hu, istikrar temasının daha güçlü vurgulandığını belirtiyor:

Donald Trump'ın uygulamaya koyduğu tüm tutarsız politikalar ve bunların dünya ekonomisinde yarattığı belirsizlik göz önüne alındığında, Çin'in istikrar sağlayıcı bir güç olduğu mesajı, geçen yıla kıyasla bu yıl daha istekli bir dinleyici kitlesi buldu.

Diğer yandan geçen yıllara kıyasla bu seneki toplantıya Japon iş insanlarının katılmaması dikkat çekti. Tokyo yönetiminin Tayvan meselesiyle ilgili açıklamaları, Çin ve Japonya arasında diplomatik kriz yaratmıştı.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı askeri operasyonda Pekin yönetimi, taraflara çatışmaları sonlandırma ve diplomatik sürece geri dönme çağrısı yaptı.  

Çin, Körfez'den gelecek petrol arzında yaşanabilecek bir sarsıntıya karşı uzun süredir hazırlık yapmasına rağmen, Hürmüz Boğazı'nın uzun vadede kapalı kalması Asya devini zora sokabilir.

Financial Times'ın analizinde, İran'ın misillemeleriyle sarsılan Körfez ülkeleriyle Çin arasındaki bağın daha da güçlenebileceğine dikkat çekiliyor.

Diğer yandan ABD'nin Hint-Pasifik'teki güçlerini Ortadoğu'ya sevk etmesiyle bölgedeki nüfuzunun uzun vadede azalabileceğine işaret ediliyor.

Washington merkezli düşünce kuruluşu Stimson Center'dan Yun Sun, Pekin'in Tayvan üzerindeki askeri baskıyı artırdığını, İran savaşının uzaması halinde bunun bölgedeki hedeflerini gerçekleştirmek açısından Çin için "çok iyi bir fırsat olacağını" savunuyor.

Singapur'daki S Rajaratnam Uluslararası İlişkiler Okulu'ndan Çin uzmanı James Char da "Çin'in Ortadoğu'da devam eden çatışmada kazanıp kazanmayacağını savaşın ne kadar çabuk biteceği belirleyecek" diyor.

Çin Komünist Partisi'nin İngilizce yayın organı Global Times'ın analizinde, ABD'nin "yine kontrol edilemez bir savaş bataklığına sürüklendiği" vurgulanıyor. Trump'ın İran savaşını düşündüğü kadar hızlı bitiremediğine dikkat çekiliyor:

Savaş başlatmak kolay ama bitirmek bambaşka bir meseledir.

 

Independent Türkçe, Reuters, Financial Times, Global Times 

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

DAHA FAZLA HABER OKU