İranlı üst düzey bir yetkilinin Reuters'e yaptığı açıklamaya göre, gerçekleştirilen müzakerelere rağmen ABD'nin ağır yaptırımlarından kurtulmanın zamanlaması ve kapsamı konusunda bile taraflar arasındaki keskin ayrışma sürüyor.

Geçen hafta gerçekleştirilen müzakerelerin ardından tarafların askerî çatışmaya doğru gittiği düşünülse de, Reuters müzakerelerin sona ermesinin ardından İran'ın yeni tavizler sunduğunu bildiriyor. Analistler, bu hamlenin İran'ın diplomasiyi canlı tutarak ABD'nin saldırmasını önlemeye çalıştığını gösterdiğini söylüyor.

Yetkili, İran'ın en yüksek düzeydeki zenginleştirilmiş uranyumunun yarısını yurt dışına göndermeyi, geri kalanını da seyrelterek etkinliğini azaltmayı ve bölgede bir uranyum zenginleştirme konsorsiyumunun oluşturulmasında rol almayı ciddi şekilde değerlendireceğini söyledi.

Yetkili, İran'ın bu adımları, ekonomik yaptırımların kaldırılmasını da içeren bir anlaşma kapsamında ABD'nin İran'ın "barışçıl nükleer zenginleştirme" hakkını tanıması karşılığında atacağını belirtti.

Yetkili, "Müzakereye konu ekonomik paket kapsamında, ABD'ye İran petrol endüstrisinde ciddi yatırım ve somut ekonomik çıkarlar elde etme fırsatları da sunuldu" dedi.

Beyaz Saray, konuyla ilgili sorulan sorulara henüz yanıt vermedi.

Washington, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini nükleer silaha giden olası bir yol olarak görüyor. İran ise nükleer silah geliştirmenin peşinde olmadığını savunuyor ve uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını istiyor.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi dün yaptığı açıklamada, Perşembe günü Cenevre'de ABD Başkanı Donald Trump'ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile görüşmeyi umduğunu belirterek, diplomatik bir çözüm için hâlâ "iyi bir şans" olduğunu ekledi.

Reuters Cuma günü, her iki tarafın yetkilileri ile Körfez ülkeleri ve Avrupa'daki diplomatlara atıf yaparak, diplomatik bir çözüm umudunun azalmasıyla Tahran ve Washington'un hızla askerî çatışmaya doğru sürüklendiğini bildirmişti.

ABD'nin talepleri arasında İran'ın uzun menzilli balistik füzelerine kısıtlamalar getirilmesi ve bölgedeki kimi gruplara verdiği desteği sonlandırması yer alıyor.

İran füzelerinin tartışma konusu olmayacağını belirtirken Reuters'e konuşan kaynaklar İran'ın "bölgedeki gruplara (desteğini kesmesi) konusunun ise Tahran için kırmızı çizgi olmadığını" söyledi.

İranlı yetkililer, diplomatik bir çözümün hem Tahran hem de Washington için ekonomik faydalar sağlayacağını belirtiyor.

NYT: Trump, İran'a yönelik önce hedefli, ardından daha kapsamlı askeri saldırı seçeneklerini değerlendiriyor

ABD Başkanı Donald Trump'ın, diplomatik girişimlerin sonuç vermemesi halinde İran'a yönelik önce hedefli, ardından daha geniş kapsamlı bir askeri saldırı seçeneğini değerlendirdiği iddia edildi.

New York Times gazetesinin, konuyla ilgili bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı habere göre, iki ülke arasında Umman'ın aracılığında devam eden nükleer görüşmelerin üçüncü turunun Cenevre'de yapılması planlanırken, Trump yönetimi müzakerelerin başarısız olması ihtimaline karşı askeri seçenekleri masada tutuyor.

Kaynaklar, Trump'ın, diplomatik girişimlerin sonuç vermemesi halinde İran yönetimine nükleer silah üretme kapasitesinden vazgeçmesi gerektiğini göstermek amacıyla "hedefli saldırı" seçeneğine daha yakın olduğunu ileri sürdü.

Bu kapsamda değerlendirilen hedefler arasında İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu karargahı, nükleer tesisler ve balistik füze altyapısının bulunduğunu savunan kaynaklar, söz konusu hamlenin de işe yaramaması durumunda Trump'ın, İran yönetimini iktidardan uzaklaştırmayı hedefleyen "daha geniş çaplı bir askeri operasyonu" değerlendirdiğini danışmanlarına ilettiğini öne sürdü.

Kaynaklar, yönetim içinde, bu hedefe yalnızca hava saldırılarıyla ulaşılıp ulaşılamayacağı konusunda tereddütler bulunduğunu belirtti.

Öte yandan, askeri gerilimi önlemeye yönelik yeni bir önerinin de gündemde olduğunu iddia eden kaynaklar, İran'ın yalnızca tıbbi araştırma ve tedavi amaçlı, son derece sınırlı bir nükleer zenginleştirme faaliyetine izin verilmesi seçeneğinin tartışıldığını kaydetti.

Kaynaklar, tarafların bu öneriyi kabul edip etmeyeceğinin ise henüz belirsiz olduğunu aktardı.

ABD ile İran arasındaki müzakereler

ABD ile İran arasında Umman'ın aracılığında devam eden nükleer görüşmelerin üçüncü turunun 26 Şubat'ta İsviçre'nin Cenevre kentinde yapılacağı duyurulmuştu.

Taraflar, 6 Şubat'ta Umman'da dolaylı müzakereler için bir araya gelmiş ve temasların sürdürülmesi konusunda mutabakata varmıştı. Daha sonra görüşmeler 17 Şubat'ta Cenevre'de devam etmişti.

Görüşmelerde özellikle İran'ın uranyum zenginleştirme oranı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun durumu başlıkları öne çıkmıştı.

Reuters, AA