Örgüt, İran yetkililerine infaz planını derhal durdurmaları ve protestocular da dahil hiç kimseye ölüm cezası vermemeleri çağrısında bulundu.
UAÖ’nün açıklamasında, Salih Muhammedi’nin adil yargılama standartlarından tamamen uzak, hızla sonuçlanan bir davada yargılandığı belirtilerek şu ifadeler kullanıldı:
Salih Muhammedi, adil yargılama standartlarından tamamen uzak, hızla sonuçlanan bir davada, diğer birçok adil yargılanma hakkı ihlallerinin yanı sıra yeterli savunma hakkından da yoksun bırakıldı ve ‘suçunu itiraf etmeye’ zorlandı. Bu durum, İran yetkililerinin muhalefeti bastırmak ve caydırmak için ölüm cezasına nasıl başvurduğunu ortaya koyuyor.
İşkence iddiaları soruşturulmadı
Kum’daki bir ceza mahkemesi, Salih Muhammedi’yi 24 Ocak 2026’da kısas ilkesine göre ölüme mahkûm etti. Mahkeme, Salih’i 8 Ocak’ta bir güvenlik görevlisinin ölümünden sorumlu tutarak cezalandırmak için işkence altında alındığı belirtilen “itirafları” esas aldı. Ancak Salih Muhammedi suçlamayı reddetti.
Gözaltına alındıktan sonra İran polisinin Soruşturma Birimi’nde (Agahi) tutulan Muhammedi’nin, mahkemede işkence ve diğer türde kötü muamele altında “itiraf” ettiğini söylemesine rağmen, bu iddiaların soruşturulduğuna ilişkin herhangi bir bilgi bulunmadığı aktarıldı.
“Kadın, Yaşam, Özgürlük” isyanı sonrası infaz furyası
Açıklamada, İran yetkililerinin 2022 yılındaki Kadın, Yaşam, Özgürlük ayaklanması’nın ardından ölüm cezasını araçsallaştırdığı ve o tarihten bu yana yoğun bir infaz süreci yürüttüğü belirtildi. UAÖ, Birleşmiş Milletler üyesi devletlere çağrıda bulunarak İran yetkililerini tüm infazları durdurmaya ve protestoculara yönelik baskıya son vermeye davet etti.
Ocak 2026 protestolarında ilk doğrulanan karar
Bu kararın, Uluslararası Af Örgütü’nün Ocak 2026 protestoları bağlamında doğruladığı ilk ölüm cezası olduğu vurgulandı. Ancak toplu gözaltılar ve İran yetkililerinin “müsamaha göstermeme” yönündeki açıklamaları dikkate alındığında, diğer protestocular ve muhaliflerin de ölüm cezası riski altında olabileceği yönünde ciddi kaygılar bulunduğu ifade edildi.
“Acil eylem” çağrısı
Öte yandan, Uluslararası Af Örgütü’nün İran’da protestolar bağlamında keyfi olarak gözaltına alınanlar için, İran Yargı Gücü Başkanı Gulamhüseyin Muhsin Ejei’ye hitaben başlattığı ve dünya çapında imzaya açtığı “acil eylem” kampanyası da sürüyor.
Dilekçede şu ifadelere yer verildi:
Sizi, barışçıl toplanma hakkı da dahil yalnızca insan haklarını kullandıkları için gözaltına alınan herkesi derhal serbest bırakmaya, gözaltındaki kişileri işkence ve diğer türde kötü muameleden korumaya, zorla kaybedilen tüm kişilerin akıbetini ve nerede tutulduğunu açıklamaya ve avukatlarına, ailelerine ve ihtiyaç duydukları tüm tıbbi tedavi türlerine erişimlerini sağlamaya çağırıyorum. Aynı zamanda sizi, tüm mahkûmiyet kararlarını ve ölüm cezalarını derhal bozmaya, başka kişiler hakkında ölüm cezası istemekten kaçınmaya ve tanımlı bir suçla suçlanan herkesin, uluslararası adil yargılanma standartlarını karşılayan davalarda, ölüm cezasına başvurulmadan yargılanmasını sağlamaya çağırıyorum.
Independent Türkçe
