İstanbul'da düzenlenmesi beklenen ABD - İran zirvesi hakkında bilinenler

"Trump'ın Pakistan, Suudi Arabistan, Katar, Umman, Irak ve Türkiye'den aynı mesajı alması nadir bir durum"

BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric; Türkiye, Katar ve Mısır'ın ABD-İran gerilimini diyalog yoluyla azaltma çabalarına destek verdiklerini belirtti (Reuters)

Amerikan medyası, ABD Başkanı Donald Trump'ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff'un İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'yle olası bir nükleer anlaşmayı görüşmek üzere 6 Şubat'ta Türkiye'de bir araya geleceğini iddia ediyor.

AP haber ajansı, Türkiye'nin tarafları bir araya getirmeye çalıştığını ancak İran ya da ABD'nin henüz net bir karar vermediğini vurguluyor. 

Axios, Washington Post ve New York Times'ın kaynaklarına dayandırdığı haberlerde Türkiye, Mısır ve Katar'ın son birkaç günde sergilediği diplomatik çabalarının neticesinde planlanan görüşmenin kesinleşmediği, daha yapılacak çok hazırlık olduğu ve zirvenin gerçekleşmesinin "en iyi senaryo" olarak görüldüğü belirtiliyor. 

Witkoff'un cuma gününe planlanan İstanbul zirvesinden önce İsrail'e giderek aralarında Başbakan Binyamin Netanyahu'nun da olduğu yetkililerle görüşmesi bekleniyor. 

Haziran 2025'te İsrail ve ABD saldırılarıyla sonlanan müzakerelerin yeniden başlamasıyla muhtemel bir İran savaşının engellenmesi hedefleniyor. 

İstanbul'daki zirveye Türkiye, Katar, Mısır'ın yanı sıra Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Umman ve Pakistan'ın da dışişleri bakanlarını gönderebileceği bildiriliyor. 

ABD adına Witkoff'la birlikte Trump'ın damadı Jared Kushner'ın de katılacağı öngörülüyor. 

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Geçen sene yapılan görüşmelerde Washington ve Tahran yönetimlerinin temsilcileri doğrudan temas kurmamıştı. İran teknik ekiplerin aracılarla tartışmasına izin vermişti. 

Witkoff ve Arakçi'nin yalnızca el sıkışmakla yetindiği bildirilmişti. 

Diğer ülkelerin dışişleri bakanlarının katılımıyla birlikte tarafların doğrudan görüşmeyi kabul etmesi umuluyor. 

Washington Post'un kaynaklarından biri, "Eğer görüşme gerçekleşirse İran'ın nükleer programına odaklanılacak. Sonrasında Washington'ın nükleer dışındaki taleplerini ele almak için yaratıcı yollar bulmaya çalışacağız" diyor.

Barack Obama'nın 2015'te sağladığı nükleer anlaşmadan ilk döneminde çekilen Donald Trump, İran'ın asla nükleer silah sahibi olmaması gerektiğini savunuyor. 

İran ise uranyum zenginleştirme programının askeri amaçları olmadığını öne sürüyor. 

ABD Başkanı, İran'ın Ortadoğu'da desteklediği milislerden de elini çekmesini de istiyor. 

Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu'nun İran Çalışmaları Müdürü Ali Fayiz şu yorumu yaptı:

İran kendisiyle ittifak kuran devlet dışı aktörleri desteklemeyi durduracağını asla söylemez. Ancak ABD'yle saldırmazlık üzerinden bir anlaşmaya varabilirler. Bu anlaşma her iki tarafın da müttefiklerini kapsayabilir.

Fayiz bölge ülkelerinin muhtemel ABD saldırısı durumunda İran'ın yapacağı misillemelerde kendi topraklarının hedef alınmasından korktuğu için meseleye müdahil olduğunu savundu:

Trump'ın Pakistan, Suudi Arabistan, Katar, Umman, Irak ve Türkiye'den aynı mesajı alması nadir bir durum. Hepsi gerginliğin tırmanmasının yüksek maliyetini bildiği için aynı şeyi söylüyor.

İran'daki rejim karşıtı protestoculara şiddet uygulanması durumunda operasyon düzenleyeceği tehdidini savuran Trump, ABD'nin bölgedeki askeri varlığını artırıyor. 

ABD Başkanı, Oval Ofis'te düzenlediği imza töreninde İran'a doğru giden "çok büyük" savaş gemilerinin olduğunu hatırlattı:

İran'la bir anlaşmaya varmak isterim. Şu anda onlarla görüşüyoruz. Eğer anlaşabilirsek bu çok iyi olur, anlaşamazsak muhtemelen kötü şeyler olacak.

Diğer yandan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, X hesabından yaptığı açıklamada ABD'yle müzakerelerin başlaması için Dışişleri Bakanı Arakçi'ye talimat verdiğini duyurdu.

Bölgedeki dost devletlerin, Trump'ın müzakere teklifine yanıt verilmesi yönündeki taleplerini dikkate aldıklarını söyleyen Pezeşkiyan, "Uygun bir ortamın bulunması, tehditten arındırılmış olması, gayrimeşru ve akıl dışı beklentilerden uzak kalınması şartıyla, izzet, hikmet, maslahat ilkeleri temelinde ve ulusal çıkarlar çerçevesinde adil, hakkaniyetli bir müzakerenin zemininin hazırlanması için Dışişleri Bakanı'na talimat verdim" dedi. 


Independent Türkçe, Washington Post, New York Times, AP, AA

Derleyen: Eren Umurbilir

DAHA FAZLA HABER OKU