Hawaii sularında kaplan köpekbalığı saldırıları her ekimde hızlı bir artış gösteriyor ve kaydedilen tüm ısırıkların beşte birine varan kısmı bu ay görülüyor. Bu, onlarca yıl boyunca toplanan verilerin yeni bir analiziyle ortaya çıktı.

Gayri resmi olarak "Köpekbalığı Ekimi" (Sharktober) diye anılan bu belirgin örüntüden anekdot niteliğindeki bilgilere dayanarak şüpheleniliyordu ancak kesin kanıtlar azdı.

Şimdiyse araştırmacılar 1995'ten 2024'e kadar Hawaii'deki kaplan köpekbalığı ısırıklarına ilişkin verileri analiz ederek bu örüntüyü doğruladı.

Bulgular, ekimdeki ısırık olaylarındaki hızlı artışın esasen kaplan köpekbalıklarının mevsimsel hareketlerinden ve biyolojik ihtiyaçlarından geldiğini doğruluyor; bu ayda köpekbalığı saldırılarının en az üçte ikisi kaplan köpekbalıklarından kaynaklanıyor.

Frontiers in Marine Science adlı akademik dergide yayımlanan çalışmanın yazarlarından Carl G. Meyer, "Ekimdeki hızlı artış gerçek ve istatistiksel açıdan önemli ancak genel risk hâlâ çok düşük" dedi.

Hawaii Üniversitesi'nin Manoa kampüsünden deniz biyoloğu Dr. Meyer, "Bu örüntü, suda daha fazla insan olmasından değil, kaplan köpekbalığı biyolojisinden kaynaklanıyor gibi görünüyor" diye açıkladı.
 

Dişi kaplan köpekbalığı (Cory Fults)

Bilim insanları, kaplan köpekbalıklarının ekimde ana Hawaii Adaları'nın kıyı sularında görülme ihtimalinin daha fazla olduğunu belirtti. Çalışmaya göre ekimdeki bu hızlı artış kaplan köpekbalığının üreme döngüsüyle bağlantılı.

Araştırmacılar, kaplan köpekbalıklarının eylül ve ekimde, yetişkin dişilerin kıyıya yakın habitatlarda bolca bulunduğu dönemde çok sayıda yavru doğurduğunu söyledi.

Bu aylarda ayrıca, olgun dişilerin Kuzeybatı Hawaii Adaları'ndan ana Hawaii Adaları'na kısmi göçü de görülüyor.

Bu kadar fazla yavru doğurmak köpekbalıkları için enerji açısından yorucu olabilir ve doğum sonrası dişilerin aktif avlanma motivasyonunu artırabilir.

Bilim insanları çalışmada, "Bu mevsimsel eğilim, ekoturizm alanlarındaki en yüksek kaplan köpekbalığı gözlemleriyle ve olgun dişilerin Kuzeybatı Hawaii Adaları'ndan kısmi göçüyle örtüşüyor" diye yazdı.

Araştırmacılar, "Yavrulama mevsiminde hamileliğinin ileri dönemindeki dişi köpekbalıklarının ana Hawaii Adaları kıyı şeridi sularına geçici olarak akın etmesi, özellikle bu bireylerin daha yoğun beslenme aktivitesi göstermesi durumunda, insanlarla karşılaşma ve ısırık vakalarının olasılığını artırabilir" diye yazdılar.

Araştırmacılar, risk azaltma stratejilerini iyileştirmek için bu olgunun ana etkenlerini araştırmak üzere daha fazla çalışma yapılmasını öneriyor.

Üreme durumunun mevsimsel ısırık modellerinin etkeni olup olmadığını daha fazla test etmek için, kıyıya yakın köpekbalıklarının gebelik durumunu belirlemek amacıyla invaziv olmayan ultrason tekniklerinin kullanılmasını tavsiye ediyorlar.

Bilim insanları, "Bu bulgular, mevsimsel köpekbalığı ısırığı riskine ilişkin ekolojik bir bakış açısı sağlıyor ve daha fazla araştırma gerektiren potansiyel biyolojik etkenleri vurguluyor" diye yazdılar.

Araştırmacılar, bulguların Hawaii kıyılarına gelen ziyaretçilerin bilinçli kararlar almasını sağlamasını, farkındalığı ve birlikte yaşamı desteklemesini umuyor.

Ziyaretçilerin bu ay boyunca daha dikkatli olmalarını tavsiye ediyorlar. Dr. Meyer, "Riskin biraz yükseldiğini anlamak, insanların korku dolu değil, bilinçli seçimler yapmasına yardımcı olur" dedi.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

independent.co.uk/news/science

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal