Afganistan'da Taliban yönetimi internete şüpheyle yaklaşırken, kripto parayla insani yardım konusunda önemli adımlar atılıyor.

HesabPay adlı start-up şirketi, blok zincir teknolojisini kullanarak Afganistan'da insani yardıma muhtaç kişilere ulaşıyor.

2019'da kurulan platformun ilk destekçilerinden biri Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) olmuştu.

ABD merkezli kâr amacı gütmeyen yardım kuruluşu Mercy Corps da HesabPay'i kullanarak yardım ulaştıran organizasyonlar arasında yer alıyor.

ABD doğumlu Afgan iş insanı Sanzar Kakar'ın kurduğu sistem, Taliban yönetimi ve bankaların denetimine takılmadan dijital cüzdanlar arasında para transferi yapılmasını sağlıyor.

BMMYK verilerine göre kuruluş, Şubat 2025'ten bu yana HesabPay'i kullanarak 80 bin dijital cüzdana toplamda 25 milyon dolar yardım gönderdi. Bunların çoğu yerinden edildikten sonra ülkeden kaçıp Afganistan'a dönen kişilere verildi.

New York Times'ın aktardığına göre Afganistan'da platforma bağlı 650 binden fazla cüzdan var, bunların 50 bine yakını düzenli kullanılıyor. Bu cüzdanlarda, Afgan afganisine sabitlenmiş stabil kripto paralarla ayda yaklaşık 60 milyon dolar değerinde işlem gerçekleştiriliyor.

Analizde, blok zinciri teknolojisinin paranın miktarı, gönderildiği hesap ve harcandığı yer hakkında bilgi veren dijital bir iz oluşturduğuna dikkat çekiliyor.

Firma, programın terör örgütlerinin finansmanı ya da kara para aklama gibi yasadışı faaliyetler için kullanılmasını önleyen güvenlik yazılımları içerdiğini söylüyor.

HesabPay'in programcılarından 26 yaşındaki Zekiye Hüseyni, uygulamayı insani kriz yaşanan tüm ülkelerde kullanılabilir hale getirmek istediklerini belirtiyor:

Bu zorlukları kendimiz de yaşadık, bu yüzden herkesin işine yarayacak bir yaklaşım geliştirmeyi biliyoruz.

Mercy Corps, HesabPay'le işbirliği yaparak faaliyet alanını Suriye'yi de kapsayacak şekilde genişletmiş.

Suriye'nin kuzeybatısında yaşayan 46 yaşındaki Hala Mahmud el Mahmud, iç savaş nedeniyle zarar gören çiftliğini HesabPay üzerinden aldığı yardımlarla yeniden düzenlediğini söylüyor.

Amerikan ordusunun 2021'de ülkeden çekilmesiyle Taliban, Afganistan'ın kontrolünü ele geçirmişti. Washington yönetimi, Afganistan Merkez Bankası'na ait yaklaşık 10 milyar dolarlık rezerve el koymuş, savaş nedeniyle süren insani kriz daha da derinleşmişti. Bu miktarın çoğu hâlâ ABD yönetiminin elinde.

Independent Türkçe, New York Times, Dawn

Derleyen: Yasin Sofuoğlu