Uzun zamandır ineklerin alet yapacak veya kullanacak kadar zeki olmadığı varsayılıyordu. Ancak sırtını kaşıyan Veronika adlı inek, bu varsayıma meydan okuyor.

İneğin alet kullanmadaki bu etkileyici becerisi, bugüne kadar sığırlarda belgelenmemişti.

Veronika, süt veya et için değil, Avusturya'da organik çiftçi ve fırıncı Witgar Wiegele tarafından evcil hayvan olarak beslenen bir İsviçre kahverengi ineği. Wiegele, Veronika'nın uzun saplı bir fırçayı ağzında tutarak vücudunun ulaşılması güç bölgelerini kaşıdığını 10 yıldan uzun süre önce fark etti.

Bu ineğin davranışının video kaydı kısa süre sonra Viyana Veterinerlik Üniversitesi'nde bilişsel biyolog olan Alice Auersperg'e ulaştı ve Auersperg, "bunun rastlantısal olmadığını" hemen anladı.

Dr. Auersperg, "Bu, bilişsel perspektiften nadiren ele alınan bir türde alet kullanımının anlamlı bir örneğiydi" dedi.

"Bulgular, çiftlik hayvanlarının zekası hakkındaki varsayımların gerçek bilişsel sınırlamalardan ziyade gözlemdeki eksiklikleri yansıtabileceğini vurguluyor" diye ekledi.

Dr. Auersperg ve meslektaşı Antonio Osuna-Mascaró, tanışmak ve bir dizi davranış testi yapmak için Veronika'nın yanına gitti.

Cell Press'in akademik dergisi Current Biology'de yayımlanan çalışma için bilim insanları bir fırçayı rastgele yere koydu ve ineğin onu nasıl kullandığını kaydetti. Tekrarlanan denemelerde, seçimlerinin işlevsel ve tutarlı olduğunu buldular.

Dr. Osuna-Mascaró, "Bir ineğin gerçekten esnek bir şekilde alet kullanabildiğini gösteriyoruz" dedi.

Veronika sadece kendini kaşımak için bir nesne kullanmıyor. Aynı aletin farklı kısımlarını farklı amaçlar için kullanıyor ve aletin işlevine ve vücut bölgesine bağlı olarak farklı teknikler uyguluyor.

Veronika, sırtı gibi geniş ve sert bölgeleri kaşırken genellikle fırçanın kıllı ucunu tercih ediyor. Ancak alt vücudunun daha yumuşak ve hassas bölgelerini hedef alırken, düz çubuk ucuna geçiyor.

Araştırmacılar, Veronika'nın aleti kullanma şeklini de değiştirdiğini söylüyor: Üst vücut kaşıması büyük ve güçlü hareketler içerirken, alt vücut kaşıması daha yavaş, daha dikkatli ve son derece kontrollü oluyor.
 

Çalışmanın yazarı Antonio J. Osuna Mascaró, zeki davranışını incelediği Veronika'yla (Antonio J Osuna Mascaró)

Araştırmacılar, makalelerinde, tek bir aletin bu tür esnek, çok amaçlı kullanımının nadir görüldüğünü ve insanlar dışında daha önce sadece şempanzelerde ikna edici bir şekilde sergilendiğini belirtiyor.

Ancak Veronika'nın yaşam koşulları önemli bir rol oynamış olabilir: Uzun bir ömür, insanlarla günlük temas ve zengin bir fiziksel manzaraya erişim.

Araştırmacılar, çoğu ineğin onun yaşına ulaşmadığını, açık ve karmaşık ortamlarda yaşamadığını ve çeşitli manipüle edilebilir nesnelerle etkileşim kurma fırsatını nadiren bulduğunu söylüyor.

Ekip şimdi, bu tür davranışların çiftlik hayvanlarında ortaya çıkmasına hangi çevresel ve sosyal koşulların imkan verdiğini ve benzer vakaların kaçının kimse onları aramadığı için fark edilmemiş olabileceğini anlamakla ilgileniyor.

Dr. Osuna-Mascaró, "Bu yeteneğin halihazırda belgelenenden daha yaygın olabileceğinden şüpheleniyoruz" dedi.

İneklerin veya boğaların sopa veya diğer el aletlerini amaçlı eylemler için kullandığını gözlemleyen okurları bizimle iletişime geçmeye davet ediyoruz.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

independent.co.uk/news/science

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal