"Gölge filo" nasıl yaptırımları aşıp petrol ticareti yapıyor?

Batılı ülkelerin yaptırımlarını delerek ticareti sürdüren gölge filo, ABD'nin Venezuela baskınıyla tekrar tartışmaların odağında

Rus donanması, Marinera'yı korumak için denizaltı göndermişti (AFP)

ABD'nin Venezuela açıklarındaki tankerlere el koymasıyla "gölge filo" tartışmaları yeniden gündemde.

Wall Street Journal'ın analizinde Rusya, İran ve Venezuela'nın Batılı ülkelerin yaptırım uyguladığı ürünleri dünya çapında taşımak için eski tankerlerden oluşan "gölge filolar" işlettiği savunuluyor.

Bu filodaki gemilerin adları sürekli değiştirildiği gibi tankerlerin rotalarına dair sahte konum bilgileri ve kayıtlı oldukları ülkeler hakkında yanıltıcı tescil belgeleri paylaşılıyor.

fazla oku

Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)

Gemi takip sitesi TankerTrackers.com'a göre, gölge filo kapsamında görülen 1470'ten fazla tanker var. Rusya'nın Ukrayna savaşında Batı yaptırımlarını delmek için yeni rotalar aramasıyla bu sayı 2022'den bu yana arttı.

S&P Global ise bu tankerlerin sayısını 940 olarak veriyor. Bu, halihazırda dünya çapında ham petrol, petrol ürünleri ve kimyasal madde taşıyan tankerlerin yüzde 17'sine denk geliyor.

Kpler'e göre gölge filo geçen yıl toplamda en az 3,7 milyar varil petrol taşıdı ve bu oran, yıllık küresel ham petrol akışının yüzde 6 ila 7'sini oluşturdu.

TankerTrackers.com'a göre Rus bayrağı taşıyan gölge filo tankeri sayısı 194. Rusya'nın ardından ikinci sırada 181'le Panama, üçüncü sırada 116'yla Kamerun, dördüncü sırada da 98'le İran geliyor.

Denizcilik istihbarat şirketi Lloyd's List, Rusya'nın geçen ay 17 şüpheli tankere sicil kaydı yaparak gölge filosunu genişlettiğini aktarıyor.

TankerTrackers.com'un verilerine bakıldığında gölge filonun geçen yıl İran'dan Çin'e günde 1670 varil petrol taşıdığı görülüyor. Bu sayı Rusya'dan Hindistan'a nakliyatlarda 962 varil, Rusya'dan Çin'e gönderimlerdeyse 892 varil olarak belirlendi.

Gölge filo aracılığıyla Venezuela'dan Çin'e günde 632 varil petrol gönderilmiş.

Amerikan özel harekat ekipleri, aylar süren askeri yığınağın ardından 3 Ocak'ta Venezuela'ya kara harekatı başlatmış, başkent Karakas'ı bombalarken Nicolas Maduro ve eşi Cilia Flores'i de gece baskınıyla kaçırmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Venezuela'ya yönelik baskı stratejisinin parçası olarak ülke limanlarında yaptırıma tabi tankerlere "tam abluka" uygulanması talimatını geçen ay vermişti. ABD ordusu, Skipper ve Centuries adlı iki tankere el koymuştu.  
 


Bella 1 adlı tankerse ABD Sahil Güvenlik ekiplerinden kaçarak Atlas Okyanusu'na yönelmiş, mürettebat geminin yan tarafına Rus bayrağı çizmişti.

Daha sonra geminin adının bu süreçte Marinera olarak değiştirildiği ve kaydının Rusya'ya alındığı ortaya çıkmıştı. Bunun ardından Kremlin, ABD'den tankeri takibi durdurmasını istemişti.

Ancak ABD ordusu, yaptırımları ihlal ederek İran petrolü taşıdığı gerekçesiyle gemiye 7 Ocak'ta el koymuştu. Baskın sırasında tanker herhangi bir ürün taşımıyordu.

Rusya Dışişleri Bakanlığı, ABD'nin "uluslararası denizcilik hukukunu" ihlal ettiğini bildirerek gemiye el konmasına tepki göstermişti.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, ABD'nin tanker mürettebatındaki iki Rus vatandaşını serbest bırakma kararı aldığını bugün bildirdi.


Independent Türkçe, Wall Street Journal, Guardian, AA

Derleyen: Yasin Sofuoğlu

DAHA FAZLA HABER OKU