AK Parti’nin yeni anayasa hazırlıkları sürerken, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde kapsamlı bir revizyon yapılması için de çalışma yürütüldüğü öne sürüldü. Hazırlanan raporlarda; bakanların milletvekilleri arasından seçilmesi, Meclis denetiminin artırılması, Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkilerinin Bakanlar Kurulu’na devredilmesi ve bakan yardımcılığı makamının kaldırılarak müsteşarlık sistemine dönülmesi gibi öneriler yer aldı.
Ekonomi Gazetesi'nin haberine göre; AK Parti’de yeni anayasa gündemiyle birlikte Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin işleyişine ilişkin yeni bir düzenleme arayışı da gündeme geldi. AK Parti içerisinde bazı kurmayların sistemin aksayan yönlerine ilişkin hazırladığı raporlarda, özellikle Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin yetki ve denetim kapasitesinin artırılması öneriliyor.
Söz konusu çalışmalara göre Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin tamamen terk edilmesi yerine, mevcut yapının önemli başlıklarında değişikliğe gidilmesi planlanıyor.
Bakanlar Meclis’ten seçilecek
Hazırlanan öneriler arasında en dikkat çekici başlıklardan biri, bakanların milletvekilleri arasından atanması.
Buna göre bakanlar milletvekilliği sıfatlarını koruyacak ancak TBMM Genel Kurulu ve komisyonlarda yapılan oylamalarda oy kullanamayacak. Buna karşılık sorumlu oldukları alanlarla ilgili yasa tekliflerinin görüşmelerine komisyonlarda ve Genel Kurul’da katılmaları zorunlu olacak.
Böylece yürütme ile yasama arasındaki bağın güçlendirilmesi ve bakanların Meclis karşısındaki sorumluluklarının artırılması hedefleniyor.
Bakanlar düzenli olarak Meclis’te hesap verecek
Sistem değişikliğine ilişkin çalışmalarda Meclis’in denetim mekanizmalarının genişletilmesi de öne çıkıyor.
Öneriye göre bakanlar ayda iki kez Genel Kurul’da milletvekillerinin sözlü soru önergelerini yanıtlayacak. Ayrıca 15 günde bir salı günü bir saatlik denetim oturumu yapılacak.
Her ay iki bakanın bu oturumlara katılması, bir yasama yılı içerisinde ise tüm bakanların en az bir kez Genel Kurul’da denetim sürecine dahil olması öngörülüyor.
Cumhurbaşkanı’nın bazı yetkileri Bakanlar Kurulu’na devredilecek
Raporda yer alan bir diğer öneri, Cumhurbaşkanı’nın mevcut yetkilerinin bir bölümünün yeniden Bakanlar Kurulu’na aktarılması.
Bu kapsamda bazı kararların Cumhurbaşkanı ile Bakanlar Kurulu’nun ortak imzasıyla, bazı kararların ise doğrudan Bakanlar Kurulu tarafından alınarak yayımlanması planlanıyor.
Bu düzenlemeyle Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin temel yapısının korunması ancak yürütme içerisindeki yetki dağılımının yeniden düzenlenmesi hedefleniyor.
Bakan yardımcılığı yerine müsteşarlık
AK Parti içerisindeki çalışmalarda eleştirilen bir diğer alan ise bakan yardımcılığı sistemi oldu.
Bakan yardımcılarının beklenen işlevi yerine getirmediği yönündeki değerlendirmeler doğrultusunda bu makamın kaldırılması ve eski müsteşarlık sisteminin yeniden oluşturulması öneriliyor.
‘Sistem tamamen değişmeyecek, Meclis güçlenecek’
AK Parti kurmaylarının değerlendirmelerine göre, “Terörsüz Türkiye” kapsamında hazırlanan çerçeve yasanın TBMM’de 467 oyla kabul edilmesi, yeni anayasa konusunda da daha geniş bir uzlaşma zemini oluşabileceği beklentisini güçlendirdi.
AK Parti içerisindeki değerlendirmelerde, yeni anayasa değişikliğinin aynı oy oranına ulaşmasa dahi 400’ün üzerinde oyla kabul edilebileceği görüşü dile getiriliyor.
Kurmayların, sistemin tamamen değiştirilmesinin gündemde olmadığını, asıl hedefin TBMM’nin ağırlığını artıracak bir revizyon yapmak olduğunu ifade ettiği belirtiliyor.
Bu yaklaşımın AK Parti’nin 25. Yılı Vizyon Belgesi kapsamında da yer aldığı aktarılıyor.
Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin formül de gündemde
Sistem değişikliği kapsamında Cumhurbaşkanlığı seçiminin iki turlu yapısına ilişkin yeni bir formül de tartışılıyor.
Buna göre ilk turda en yüksek oyu alan aday ile ikinci sıradaki aday arasındaki farkın en az 10 puan olması halinde seçimin ikinci tura gitmemesi yönünde bir seçenek değerlendiriliyor.
Ancak bu önerinin henüz netleşmediği ve parti içerisinde farklı görüşlerin bulunduğu belirtiliyor.
Ekonomim
