7595 sayılı Kanun kapsamında oluşturulan Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığında ilk toplantısını gerçekleştirdi. Kurulun gündeminde PKK’nın fesih ve silah bırakma sürecinin takibi, sahadaki gelişmelerin doğrulanması, sürecin farklı aşamalarının izlenmesi ve alt kurulların oluşturulması yer aldı. Toplantının ardından dört alt komisyon kurulması kararlaştırıldı.
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde saat 15.30’da başlayan toplantıya Adalet Bakanı Akın Gürlek, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanı İbrahim Kalın ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Okay Memiş katıldı.
İktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreçte, çerçeve yasanın 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe girmesiyle birlikte uygulama aşamasına geçildi. Bu kapsamda oluşturulan Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu, sürecin yürütülmesine ilişkin ilk toplantısını gerçekleştirdi.
Toplantının ardından yapılan yazılı açıklamada, Türkiye’nin ve bölgenin terörden bütünüyle arındırılması, şiddet ve silahların gündemden çıkarılması ve toplumsal bütünleşmenin güçlendirilmesi amacıyla yürütülen sürecin, 7595 sayılı Kanun’un TBMM’de kabul edilmesiyle önemli bir aşamaya ulaştığı belirtildi.
Açıklamada, kanunun yürürlüğe girmesiyle birlikte idari mekanizmaların hızla harekete geçirildiği ifade edildi.
Dört alt komisyon kurulması kararlaştırıldı
Kurulun ilk toplantısında, sürece dahil olan devlet kurumlarının çalışmalarının en üst düzeyde koordinasyonu ile kurulun çalışma usul ve esasları ele alındı.
Toplantıda dört ayrı alt komisyon oluşturulması kararlaştırıldı.
Buna göre;
- Adli ve Hukuki İşler Koordinasyon Alt Komisyonu
- İzleme ve Tespit Alt Komisyonu
- Sosyal Uyum ve Bütünleşme Alt Komisyonu
- Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu
kurulacak.
Alt komisyonların, sürecin farklı boyutlarında yürütülecek çalışmaların koordinasyonunu sağlaması ve kurulun karar alma sürecine katkı sunması bekleniyor.
Silahsızlanma ve sahadaki gelişmeler izlenecek
Kurulun ana gündem başlıklarından birini PKK’nın fesih ve silah bırakma sürecinin takibi oluşturuyor.
Bu kapsamda sahadaki gelişmelerin izlenmesi ve silahsızlanmaya ilişkin adımların ilgili kurumlar tarafından doğrulanması sürecin önemli aşamalarından biri olacak.
Silahsızlanma ve Stratejik Koordinasyon Alt Komisyonu’nun, bu alandaki gelişmeleri takip etmesi ve ilgili devlet kurumları arasındaki stratejik koordinasyonu sağlaması planlanıyor.
İmralı Heyeti'nden ayrı kurul önerisi
DEM Parti İmralı Heyeti tarafından ise sürecin siyasi ve silahsızlanma boyutlarının birlikte ele alınacağı bir “Siyasallaşma ve Silahsızlanma Kurulu” oluşturulması öneriliyor.
DEM Parti Van Milletvekili ve İmralı Heyeti üyesi Pervin Buldan, daha önce yaptığı açıklamada Abdullah Öcalan’ın bu yapıda yer alacağını ve sürecin gelişmelerini organize edeceğini belirtmişti.
Buldan, kurulun adının “Silahsızlanma ve Siyasallaşma” olacağını ifade ederek, Öcalan’ın burada “taahhüt veren” statüsünde görev yapmasını önerdiklerini açıklamıştı.
Ancak söz konusu öneriye ilişkin hükümet tarafından henüz resmi bir doğrulama yapılmadı. Abdullah Öcalan’ın herhangi bir kurulda hangi statüyle ve hangi yetkilerle yer alacağına ilişkin de resmi bir açıklama bulunmuyor.
Kurulda hangi kurumlar temsil edilecek?
Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu, devletin ilgili kurumlarının üst düzey temsilcilerinden oluşuyor.
Sürecin alt komisyonlar üzerinden yürütülmesi kapsamında ilgili kurumların farklı düzeylerde temsil edilmesi öngörülüyor.
Öngörülen temsil düzeyleri şöyle:
- Adalet Bakanlığı: Hâkim veya savcı düzeyinde hukukçu
- Dışişleri Bakanlığı: Büyükelçi düzeyinde diplomat
- İçişleri Bakanlığı: Vali veya bu kıdemde bir temsilci
- Milli Savunma Bakanlığı: General veya albay düzeyinde kurmay
- Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği: Üst düzey yönetici
- MİT: Daire başkanlığı düzeyinde temsilci
- MGK Genel Sekreterliği: Üst düzey raportör
Alt komisyonların ne zaman ve nerede toplanacağı ile çalışma takviminin nasıl oluşturulacağı ise henüz netleşmedi.
Adli ve hukuki işler için ayrı yapı
7595 sayılı Kanun kapsamında silah bırakan veya teslim olan örgüt mensuplarına ilişkin adli süreçlerin yürütülmesi amacıyla da ayrı bir yapı oluşturulması öngörülüyor.
Adalet Bakanlığı yetkilileri ile uygulamada görev alacak hâkim ve savcıların katkı sunacağı yapının, ilgili kişilerin dosyalarını hukuki statülerine göre sınıflandırması ve kanun kapsamında uygulanacak işlemlerin koordinasyonuna katkı sağlaması planlanıyor.
İnfazın ertelenmesine ilişkin kararların ise bu kurul tarafından değil, yetkili infaz hâkimliklerince verilmesi öngörülüyor.
Yasanın uygulanması hangi şartlara bağlı?
Kanunda öngörülen bazı düzenlemelerin uygulanabilmesi için PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolündeki silah ve mühimmatı teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi gerekiyor.
Bu tespitin ardından sürecin MGK tarafından teyit edilmesi ve kararın Resmî Gazete’de yayımlanmasıyla, düzenlemeden yararlanmak isteyenler açısından 6 aylık başvuru sürecinin başlaması öngörülüyor.
Yasa, belirli suçlar bakımından soruşturma, kovuşturma ve kesinleşmiş cezaların infazının ertelenmesine yönelik geçici düzenlemeler içeriyor.
Buna göre, 15 yıldan fazla hapis cezası gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az hapis cezası gerektiren suçlarda ise 5 yıl erteleme uygulanabilecek.
Erteleme süresince soruşturmaların durması, davaların askıya alınması ve gerekli şartları taşıyan hükümlülerin tahliye edilebilmesi öngörülüyor.
Bu süre içerisinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararının kaldırılması söz konusu olacak. Düzenlemeden yararlananlar hakkında ayrıca 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanması öngörülüyor.
Kimler kapsam dışında?
Düzenleme; PKK’yı kurma veya yönetme, örgüt üyeliği, örgüte yardım, propaganda ve örgüt faaliyetleri kapsamında işlenen bazı suçları kapsıyor.
Ancak örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçları ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar kapsam dışında tutuluyor.
Bu nedenle Abdullah Öcalan’ın yasa kapsamında öngörülen erteleme hükümlerinden yararlanması mümkün olmayacak.
Kanunda ayrıca, düzenleme kapsamında görev yapan kamu görevlilerinin cezai sorumluluğuna ilişkin koruyucu hükümlere de yer veriliyor.
Sürecin yeni aşaması başladı
Kurulun ilk toplantısıyla birlikte 7595 sayılı Kanun’un uygulanmasına ilişkin idari mekanizmaların çalışmaya başlaması ve sürecin farklı başlıklar üzerinden yürütülmesi yönünde ilk adım atılmış oldu.
Kurul tarafından oluşturulmasına karar verilen dört alt komisyonun, önümüzdeki dönemde sürecin hukuki, izleme, toplumsal uyum ve silahsızlanma boyutlarında çalışmalar yürütmesi bekleniyor.
Toplantının ardından yapılan açıklamada, devletin tüm kurumlarıyla tam bir eş güdüm içerisinde toplumsal bütünleşmeyi güçlendirecek adımları kararlılıkla uygulamaya devam edeceği belirtildi.
Böylece çerçeve yasanın yürürlüğe girmesinin ardından, “Terörsüz Türkiye” sürecinin sahadaki uygulamasına ilişkin koordinasyon mekanizmasının ilk toplantısı gerçekleştirilmiş oldu.
Independent Türkçe
