Bilim insanları, salı günü Japonya'nın güneybatısındaki Kumamoto'yu vuran, 34 kişinin hayatını kaybetmesine ve yüzlerce kişinin yaralanmasına neden olan 7,1 büyüklüğündeki yıkıcı depremin, karada görülen nispeten nadir bir sismik etkinlik türünden kaynaklandığını açıkladı.

Yerel saatle 16.27 civarında Japonya'nın güneyindeki Kyushu Adası'nı vuran depremin merkez üssünün Kumamoto Prefektörlüğü olduğu tespit edilmişti.

Sarsıntı ve bunun sonucunda kamu altyapısında meydana gelen hasar yüzlerce kişinin yaralanmasına neden olurken, Kashima kasabasındaki bir alışveriş merkezinde binanın ikinci katının çökmesi sonucu müşteriler mahsur kalmıştı.

Japonya, birkaç büyük tektonik levhanın kesişim noktasında yer aldığı ve birçok sığ fay hattıyla kesildiği için depremlere sık sık maruz kalıyor.

ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu'ndan (USGS) sismologlar, bu yıkıcı depremin sığ bir doğrultu atımlı fayda meydana geldiğini kısa süre içinde bildirdi.

Japonya'daki depremler genellikle ülkenin doğu kıyısı açıklarında uzanan iki büyük dalma-batma zonundan birinde veya bunların yakınında meydana geliyor.

Bu durumlarda Dünya'nın iki tektonik levhası çarpışıyor ve daha yoğun levha, daha hafif olanın altına dalarak büyük depremlere, volkanik patlamalara ve tsunamilere yol açıyor.

Buna karşılık salı günkü deprem, bindirme olayları diye adlandırılan bir süreçle iç kesimlerde tetiklendi. Bu olaylarda ortaya çıkan kuvvetler bir kaya bloğunu yukarı doğru iterek başka bir bloğun üzerine yerleştiriyor.

Önde gelen deprem bilimcileri Judith Hubbard ve Kyle Bradley, bunun karada meydana gelen sığ sismik faaliyetten kaynaklandığını söylüyor.

Sismologlar, Earthquake Insights adlı bültenlerinde "Bu depremler büyük dalma-batma olaylarından daha zayıf ancak nüfus merkezlerine daha yakın oldukları için en önemli yerlerde şiddetli sarsıntılara yol açabiliyorlar" diye yazıyor.
 

Japonya'nın güneyindeki Kumamoto Prefektörlüğü'nde meydana gelen 7,1 büyüklüğündeki depremin ardından, Yatsushiro kasabasında hasar gören bir köprünün drone görüntüsü (Reuters)

Bilim insanları, depremin Ryukyu Çukuru'nun birkaç yüz kilometre kuzeybatısında meydana geldiğini tespit etti. Bu bölgede Filipin Denizi tektonik levhası, Japonya ve Avrasya levhasının altında kuzeybatı yönünde dalmaya başlıyor.

Ancak USGS, depremin sığ derinliği ve faylanma biçiminin bu olayın üstteki Avrasya tektonik levhasının içinde meydana geldiğini gösterdiğini belirtiyor.

Amerikalı kurum, "Bu konumda Filipin Denizi levhası, yılda 58 mm'lik bir hızla kuzeybatı yönünde Avrasya levhasıyla birleşiyor" diye açıklıyor.
 

Havadan çekilmiş fotoğrafta, deprem nedeniyle çöken evde çalışmalarını sürdüren kurtarma ekipleri görülüyor (AP)

Öte yandan sismologlar, tam olarak hangi fayların kırıldığının yalnızca doğrudan saha gözlemleri ve zaman içinde yapılacak uydu radar taramalarıyla doğrulanabileceği uyarısında bulunuyor.

Japonya'nın iç kesimlerindeki fayların yeraltında çok karmaşık bir ağ oluşturduğunu ve genellikle büyük kırılmaların, "bazen geniş bir alanda" birçok fay kolunu harekete geçirdiği uyarısını paylaşıyorlar.

Bu nedenle depremin temel nedenini belirli bir derinlikte tespit etmenin daha fazla zaman alacağını söylüyorlar.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.

independent.co.uk/news

Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç