Çığır açan yeni bir araştırmaya göre dünya nüfusunun üçte birine varabilecek sayıda kişi, retinaya zarar veren göz enfeksiyonuna ve kalıcı görme kaybına yol açabilen kedi kaynaklı bir parazitle enfekte olabilir.

Araştırmacılar, önlenebilir ve tedavi edilebilir olsa da toksoplazmoz hastalığının Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından ihmal edilmiş tropikal hastalık (NTD) olarak resmen tanınmasını talep ediyor.

PLOS Neglected Tropical Diseases adlı akademik dergide yayımlanan çalışmanın yazarlarından Justine Smith, "Toksoplazmoz, dünya çapında önde gelen bir göz enfeksiyonu ve görme kaybının önemli bir nedeni ancak küresel sağlık gündemlerinde sınırlı ilgi görüyor" dedi.

Avustralya'daki Flinders Üniversitesi'nden göz doktoru Dr. Smith, "DSÖ'nün bu hastalığı tanımasıyla, bu enfeksiyonun önlenmesi ve yönetiminde önemli ilerlemeler kaydedebiliriz" dedi.

İnsanlar, az pişmiş et, kontamine olmuş sebze veya su tüketimi veya kedi dışkısına maruz kalma yoluyla parazitle enfekte olabiliyor.

Kediler ise çiğ et, kuş veya kemirgen yiyerek enfekte olabilir.

Bilim insanları, hastalığın yayılmasının önlenmesi için veteriner stratejilerinin bütünleştirilmesi, çiftlik sağlığı güvenliğinin iyileştirilmesi, sokak kedilerinin kontrolü ve hayvan atıklarının güvenli bir şekilde bertaraf edilmesi gerektiğini söylüyor.

Hastalık, çoğunlukla sağlık hizmetlerine, güvenli gıdaya, temiz suya ve doğum öncesi bakıma erişimin sınırlı olduğu topluluklarda görülüyor.

Bilim insanları, en ağır vakalarda parazit enfeksiyonunun retina iltihabına ve kalıcı görme kaybına yol açabileceği uyarısını yapıyor.

Çalışmanın diğer yazarlarından João Furtado, "Toksoplazmoz genellikle kaçınılmaz görülüyor ancak iyi bilinen bulaşma yollarına sahip ve önlenip kontrol edilebilir" diyor.

Bu etkiler, gıda güvenliğinin iyileştirilmesi, temiz su, sanitasyon ve doğum öncesi bakıma daha iyi erişim gibi pratik halk sağlığı önlemleriyle azaltılabilir.

Toksoplazmoz parazit kistinin taramalı elektron mikroskobu görüntüsü (David Ferguson/Eurekalert)

Araştırmacılar, benzer veya daha düşük etkiye sahip hastalıklara kıyasla toksoplazmoza daha az araştırma fonu ve politik önem atfedildiğini belirtiyor.

DSÖ'nün toksoplazmozu NTD olarak resmen tanıması, araştırma, önleme ve tedavi için fonların önünü açacaktır.

Araştırmacılar, “Bu tanıma olmaksızın toksoplazmozun önlenmesi ve yönetiminde ancak sınırlı ilerleme sağlanabilir” diye uyarıyor.
 

Hayvan sağlığı çalışanı, kısırlaştırılmış bir sokak kedisini işaretliyor (AFP)

Bilim insanları hastalıkla mücadelenin birçok alanda işbirliği gerektirdiğini söylüyor.

DSÖ'nün bu hastalığı tanıması, toksoplazmozu insan, hayvan, tarım ve çevre sektörlerinin birlikte çalışmasını öngören küresel Tek Sağlık yaklaşımının önemli bir parçası haline getirecektir.

Dr. Smith, "Açıklamamız, toksoplazmozun kabul edilemez küresel sağlık yükünü nihayet ele almak için bir eylem çağrısı" dedi.

Bu, ülkelerin toksoplazmoz önleme çalışmalarını anne ve çocuk sağlığı programları, gıda güvenliği sistemleri ve temel sağlık hizmetleriyle bütünleştirmesini destekleyecektir.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

independent.co.uk/news/science

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal