Mali'deki isyancılarla El Kaide bağlantılı militanların düzenlediği eş zamanlı saldırılar, Batı Afrika ülkesini sarstı.

Mali'deki cuntanın Başbakanı Abdoulaye Maiga, saldırıların ardından mücadeleye devam edeceklerini duyurdu:

Bugüne kadar korkmadık, tereddüt etmedik, bundan sonra da asla korkmayacağız.

Maiga, saldırıların halk arasında panik yaratmayı ve ulusal birliği zayıflatmayı amaçladığını söyledi.

Saldırılar nasıl düzenlendi, olayı kim üstlendi?

25 Nisan sabahı yapılan saldırılarda başkent Bamako'da Kati askeri üssü ve Modibo Keita Havalimanı çevresindeki askeri kampa ek olarak Kidal, Gao ve Sevare dahil birçok şehirde çatışma yaşandı.

Savunma Bakanı Sadio Camara'nın Kati'deki evine intihar bombacıları tarafından saldırı düzenlendi. Olayda ağır yaralanan Camara kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.

Koordineli operasyonu El Kaide bağlantılı Cemaat Nusra el-İslam ve Müslim (CNIM) ve Tuareg ayrılıkçısı Azavad Kurtuluş Cephesi (FLA) örgütleri üstlendi.

Guardian'ın aktardığına göre militanlar, Mali ordusu ve onlara destek veren Rus paramiliterleri pusuya düşürdü. Bazı araçlara bombalı saldırı düzenledi, bazı yerlerde de drone'lar kullanıldı.  

Mali ordusuyla Rus paralı askerlerin bölgeden çekilmesiyle kuzeydeki Kidal'in kontrolü militanlara geçti. Ayrıca CNIM ve FLA, Sevare ve Gao'daki bazı askeri üsleri ele geçirdi.

Rusya'nın Afrika Kolordusu'ndan dün yapılan açıklamada, birliklerinin Mali yönetimiyle ortak karar doğrultusunda Kidal'dan ayrıldığı bildirildi.

Ülkenin bazı bölgelerinde pazartesi günü de çatışmaların devam ettiği aktarılıyor.

Mali yönetimi ne yaptı?

Maiga, "korkakça ve barbarca" diye nitelediği saldırılara karşı orduyu devreye soktuklarını bildirdi.

Mali Genelkurmay Başkanı General Oumar Diarra, devlet televizyonuna pazar günü yaptığı açıklamada, 200 militanın etkisiz hale getirildiğini söyledi.

Militanların silah depolarının, sığınaklarının ve konvoylarının hava saldırılarıyla vurulduğu ifade edildi.

Adının paylaşılmaması şartıyla New York Times'a (NYT) konuşan Malili bir yetkili, koordineli saldırılarda sivillerin ve askerlerin de öldüğünü belirtirken kayıplara ilişkin herhangi bir rakam paylaşmadı. Guardian'a konuşan kaynaklar, Rus paralı askerlerin de öldürüldüğünü savunuyor.

Batı Afrika'daki radikal sağcı terör saldırılarını inceleyen analist Brant Phillip, Mali ordusunda ciddi bir koordinasyon eksikliği yaşandığını, özellikle Mopti, Sevare ve Gao şehirlerindeki durumun henüz netlik kazanmadığını söylüyor.

CNIM ve FLA ne istiyor?

2020 ve 2021'deki darbelerle başa geçen Mali liderleri, El Kaide ve IŞİD'le bağlantılı ayrılıkçıların kontrol ettiği toprakları yeniden ele geçirmeyi hedefliyor. 

Ülkenin başındaki Albay Assimi Goita, saldırının ardından henüz açıklama yapmadı.

Analistlere göre özellikle CNIM, eski El Kaide bağlantılı Heyetu Tahriru'ş Şam'ın (HTŞ) öncülük ettiği ve Aralık 2024'te Beşar Esad'ın devrilmesiyle sonuçlanan sürece benzer bir rejim değişikliği hedefliyor. Eskiden Ebu Muhammed Colani adını kullanan Ahmed Şara, rejim değişikliğinin ardından Suriye’nin lideri olmuştu.

Alman düşünce kuruluşu Konrad Adenauer Vakfı'ndan Sahel uzmanı Ulf Laessing, Suriye örneğine dikkat çekerek, militanların yönetimi ele geçirmeden önce Mali içinde kendilerine toprak edinerek "özerk bölge" oluşturmak istediğini söylüyor.

Diğer yandan Bamako yönetiminin Şam gibi kısa süre içinde devrilmeyeceğine işaret ediyor:

CNIM uzun vadeli bir oyun oynuyor. Devlet otoritesinin daha da zayıflamasını bekleyebilirler.

NYT'deki analizde de Tuareg ayrılıkçılarıyla El Kaide bağlantılı örgüt arasındaki ittifakın uzun süre sağlam kalamayabileceği yazılıyor.

Rusya için ne anlama geliyor?

Eski sömürgecisi Fransa'yla bağlarını koparan Mali'deki askeri cunta, Birleşmiş Milletler askerlerini de ülkeden göndererek Rusya'yla bağlarını güçlendirmişti.

NYT'nin analizinde, saldırılarda öldürülen Savunma Bakanı Camara'nın, bölgede bir süredir nüfuzunu artıran Rus paramiliterlerle Mali ordusu arasında koordinasyonu sağlayan önemli isimlerden biri olduğuna dikkat çekiliyor.

Öte yandan Mali ordusuyla Rus paralı askerlerin, isyancıları bastırmak için yürüttüğü şiddetli operasyonların olayları daha da körüklediği yorumu yapılıyor.

ABD merkezli araştırma grubu ACLED'in verilerine göre, geçen yıl ülkede Rus savaşçılar ve Malili askerler en az 918 sivili öldürürken, CNIM ve IŞİD'in Sahel'deki kolu tarafından öldürülen sivillerin sayısı 232'ydi.

Independent Türkçe, New York Times, Guardian, AA

Derleyen: Yasin Sofuoğlu