ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamaya yönelik koalisyon talebi farklı tepkilerle karşılandı. Tahran'ın gemi geçişlerini engellemesi petrol fiyatlarını yükseltse de pek çok ülke Washington'ın önerisine karşı. 

Donald Trump, ABD'nin müttefiklerine İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki gemi trafiğini engellememesi için harekete geçme çağrısı yaptı ancak ayrıntı vermedi. 

Wall Street Journal (WSJ), ABD Başkanı ve ekibinin hafta sonunda iki konuya odaklandığını bildiriyor: İran operasyonunu büyük bir askeri başarıyla sonuçlanmış gibi göstermek ve Hürmüz Boğazı konusunda diğer ülkeleri harekete geçirmek. 

Amerikan gazetesine konuşan yetkililer, Hürmüz Boğazı'ndan geçecek gemilere eşlik etmekle görevli bir koalisyonun kuruluş açıklamasının bu hafta içinde geleceğini söyledi.

Ayrıca ABD'nin, diğer ülkelerle birlikte koalisyon operasyonlarına savaş sürerken mi yoksa çatışmalar sona erdikten sonra mı başlanacağını değerlendirdiği belirtildi. 

Axios da dört yetkiliye dayandırdığı haberde Washington'un öncelikle diğer ülkelerden siyasi taahhüt almaya odaklandığını, askeri envanter ve sevkıyat takvimi gibi operasyonel detaylarınsa daha sonra netleşeceğini bildirdi.

ABD merkezli haber sitesi, koalisyona dahil olacak ülkelerden savaş gemileri, insansız hava araçları ve askeri operasyona katkı sağlayacak ekipmanların talep edileceğini öne sürdü.

Axios'a göre, ABD'li yetkililer gemilerin Hürmüz'den çıkamaması durumunda İran'ın petrol terminallerinden Hark Adası'nı ele geçirme seçeneğini de değerlendiriyor. Bunun için ABD'nin bölgeye karadan askeri müdahale etmesi gerektiği vurgulanıyor.

Trump pazar günü gazetecilere konuşurken bu konuda 7 ülkeyle görüştüklerini söyleyip Çin için "Petrolün büyük bir kısmını, yani yaklaşık yüzde 90'ını boğazdan temin ediyorlar" ifadesini kullanmıştı.

Truth Social hesabında yaptığı paylaşımda "Umarız bu yapay kısıtlamadan etkilenen Çin, Fransa, Japonya, Güney Kore, Birleşik Krallık ve diğerleri gemilerini Hürmüz Boğazı'na gönderirler ki, burası tamamen başsız kalmış bir ülkenin tehdidine maruz olmayı sürdürmez" demişti.

Sonrasında da müttefiklerinin Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamamasının "NATO'nun geleceği için çok kötü" olacağı uyarısında bulunmuştu.

Anadolu Ajansı, bir NATO yetkilisinin konuya dair "Müttefikler Akdeniz’de ilave güvenlik sağlamak için zaten adımlar attı" açıklamasını yaptığını bildiriyor. 

Adının açıklanmasını istemeyen yetkili, üye ülkelerin bireysel olarak daha fazla ne yapabilecekleri konusunda ABD ve diğerleriyle görüşmeler yürüttüklerini sözlerine ekledi.

Diğer yandan açıklama yapan pek çok ülke, İran'ın mayınlar döşediği boğazdaki riskleri dünya petrolünün 5'te birine yakını oradan geçse de, göze almak istemiyor. 

Avustralya, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için Ortadoğu'ya gemi göndermeyi planlamadığını duyurdu.

Güney Kore ve Japonya'dansa Trump'ın isteğinin "dikkatle değerlendirileceği" açıklaması geldi.

Avrupa'da çok seslilik hakim. Almanya, İspanya ve İtalya, Hürmüz Boğazı'nda askeri bir operasyona katılmayı veya gemi göndermeyi düşünmediklerini açıkladı.

Birleşik Krallık Enerji Güvenliği ve Sıfır Emisyon Bakanı Ed Miliband, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için "her türlü seçeneği" değerlendirdiklerini açıkladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak açılması için konteyner gemilerine ve tankerlere eşlik edecek, tamamen barışçıl ve savunma amaçlı bir misyon oluşturmayı planladıklarını bildirdi. 

AB'dense Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması için Ukrayna'dan tahılın çıkarılmasını sağlayan Karadeniz Tahıl Girişimi benzeri bir çözüm önerisi geldi.

Çin henüz konuya dair herhangi bir yorum yapmadı. Financial Times, olumsuz yanıt alması halinde Trump'ın ay sonundaki Pekin ziyaretini erteleyebileceğini öne sürdü.

CNN'e konuşan bir İranlı yetkiliyse boğazdan geçecek gemiler petrol ticaretini ABD dolarıyla değil, Çin yuanıyla yaparsa onlara izin verebileceklerini söyledi.

Independent Türkçe, Wall Street Journal, Axios, AP, AA

Derleyen: Eren Umurbilir