Avrupa Parlamentosu (AP), iltica başvurularının daha hızlı değerlendirilmesini sağlamak amacıyla “güvenli üçüncü ülke” uygulamasını ve Avrupa Birliği (AB) genelinde geçerli olacak “güvenli menşe ülkeler listesi”ni içeren düzenlemeleri kabul etti.
AP’den yapılan açıklamaya göre, Genel Kurul’da yapılan oylamada düzenleme 408 oyla kabul edilirken, 184 milletvekili karşı oy kullandı, 60 milletvekili ise çekimser kaldı.
Yeni düzenleme kapsamında Bangladeş, Kolombiya, Mısır, Kosova, Hindistan, Fas ve Tunus vatandaşlarının iltica başvurularının daha hızlı incelenmesi öngörülüyor. Bu ülkelerden gelen başvurularda, kişinin geri gönderilmesi halinde zulüm ya da ciddi zarar riski bulunduğunu kanıtlama yükümlülüğü başvuru sahibine ait olacak.
Aday ülkeler de “güvenli menşe ülke” sayılacak
Düzenleme, AB’ye aday ülkelerin de kural olarak “güvenli menşe ülke” kabul edilmesini öngörüyor. Ancak silahlı çatışma, yüksek iltica kabul oranları ya da temel hakları etkileyen yaptırımlar gibi durumlarda bu statünün askıya alınabileceği belirtiliyor.
“Güvenli üçüncü ülke” uygulamasına yeni çerçeve
Milletvekilleri ayrıca, üye devletlerin belirli koşulların sağlanması halinde iltica başvurularını “güvenli üçüncü ülke” kapsamında değerlendirebilmesine imkân tanıyan düzenlemeyi de onayladı. Buna göre, başvuru sahibinin söz konusu ülkeyle aile bağı, önceki ikamet, kültürel veya dilsel bağlantılarının bulunması ya da AB’ye gelirken bu ülkeden geçmiş olması halinde başvurunun o ülkede incelenmesi mümkün olacak.
Yeni düzenleme, AB göç politikalarına ilişkin tartışmaların merkezinde yer alıyor. İnsan hakları örgütleri, “güvenli menşe ülke” ve “güvenli üçüncü ülke” uygulamalarının bireysel iltica başvurularının adil biçimde değerlendirilmesini zorlaştırabileceğini ve korumaya ihtiyaç duyan kişilerin geri gönderilme riskini artırabileceğini savunuyor. Eleştiriler, listede yer alması planlanan bazı ülkelerde insan hakları ve hukukun üstünlüğüne ilişkin sorunların devam ettiği yönünde yoğunlaşıyor.
Düzenlemeyi destekleyenler ise yeni kuralların iltica sistemini hızlandırmayı ve üye devletler üzerindeki göç baskısını azaltmayı hedeflediğini belirtiyor. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için AB Konseyi’nin de resmi onayı gerekiyor.
AA
