İnsanlık olarak yürünen bu yolu, demokrasinin değişimi ve süperzekâ hegemonyasının başlangıcı olarak görmekteyim. Büyük bir değişim ve çok güçlü iddialar var, asla görmezden gelinemez!
Giriş: Gerçekliğin Çöküşü ve Yeni Hegemonya
2026 itibarıyla epistemik vertigo artık soyut bir kavram olmaktan çıktı. Yapay zekâ sürülerinin yarattığı sahte çoğunluklar, derin-sahte (deepfake) dalgaları ve büyük dil modellerinin (LLM) kendi çıktılarıyla beslenerek ürettiği “gerçek”ler, toplumları ortak bir gerçeklik algısından yoksun bırakıyor. İnsanlar “her şey sahte olabilir” şüphesiyle yaşıyor; bu da klasik demokrasiyi (bağımsız sesler ve bilgiye dayalı rıza) fiilen imkânsız kılıyor [1][2][17][19].
Aynı süreçte, yapay zekâ tekilliğine (singularity) yaklaşan aktörler bolluk ekonomisi vaat ederken askeri-teknolojik dominasyonu ele geçiriyor. Sonuç: Klasik ulus-devlet demokrasileri yerini post-demokratik hibrit rejimlere, oradan da süperzekâ merkezli yeni bir düzene bırakıyor [3][4].
Küresel elit ağlarının idareye doğrudan dahil olması, ulus-devlet sınırlarının aşılması ve “birey–elit–devlet” üçgeninde yeni bir yönetim biçimi, epistemik vertigonun katalizör olduğu bu geçişte kilit rol oynuyor. Bu öngörülerimi Trump’ın “Yeni-Yeni Dünya Düzeni” söylemi ve X paylaşımlarımda (Ocak 2025) detaylandırdım [29][30].
Kıtlık-Sonrası Ekonomisi ve Bolluk Paradoksu
Kıtlık-sonrası (post-scarcity) ekonomi, temel malların (gıda, enerji, barınma) aşırı bollukta ve minimum insan emeğiyle üretildiği, neredeyse sıfır marjinal maliyetli hale geldiği teorik bir durumdur [5][6]. Geleneksel ekonominin temel varsayımı olan kıtlık ortadan kalkar; para ve ücretli emek dramatik biçimde dönüşür.
Ancak bolluğun en büyük paradoksu şudur: Maddi refah artsa da anlam, statü, yaratıcılık ve güç gibi yeni kıtlıklar doğar [7]. Sam Altman ve Elon Musk gibi isimler AI ile bu eşiğe yaklaştığımızı söylerken, diğerleri açgözlülük ve eşitsizliğin engel olacağını savunuyor. Tezimde epistemik vertigo ile bu paradoks tam oturuyor: Malzeme bedava hale gelirken güç ve anlam elitlerde yoğunlaşıyor; yeni-feodal yapılar kaynakları (veri, enerji, hesaplama) monopolize ediyor [8][9][18].
Günümüzde tam kıtlık-sonrası henüz gerçekleşmedi, ancak erken işaretler güçlü:
• Dijital mallar (Wikipedia, açık kaynak yazılımlar, Creative Commons içerikler) sıfır marjinal maliyetle çoğalabiliyor.
• Gelişmiş ülkelerde gıda, su, elektrik ve temel sağlık o kadar yaygın ki kıtlık korkusu günlük hayatı belirlemiyor.
• Robotik, 3D yazıcılar ve güneş enerjisi maliyetlerindeki dramatik düşüş bazı malları neredeyse bedava kılıyor.
• Nano-fabrikalar ve kendi kendini kopyalayan sistemlerle 2030-2050 arası tam bolluk öngörülüyor [10][26][27].
Yeni Sosyo-Ekonomi: Evrensel Temel Gelir (UBI) ve Geçiş Aracı
Otomasyon ve AI kaynaklı teknolojik işsizlik beyaz yakalıları da vururken UBI tartışması 2026’da hayatımıza tamamen girdi. UBI, herkese koşulsuz, düzenli nakit ödeme ile temel ihtiyaçları garanti altına almayı amaçlıyor [11].
2025-2026 güncel örnekler (tam ulusal UBI hâlâ yok, ancak pilot uygulamalar yaygın):
• Alaska (1982’den beri): Petrol gelirlerinden yıllık yaklaşık 1.000-2.000 dolar temettü (kısmi UBI) [13].
• Kenya (GiveDirectly, 12 yıllık köy pilot uygulaması): Beslenme, sağlık ve girişimcilik artışı gözlendi [15].
• Finlandiya (2017-2018 pilot uygulaması): İstihdam değişmedi ama mutluluk ve mental sağlık iyileşti [14].
• ABD şehirleri (Stockton, Denver vb.): Aylık 500-1.300 dolar ödemeler; istihdam düşmedi, girişimcilik arttı [16].
• Galler (2022-2026 pilot uygulaması): Bakım evi gençlerine aylık yaklaşık 2.100 dolar devam ediyor [23].
• Delhi (2025): Kadınlara aylık 2.500 rupi onaylandı [23].
• İrlanda: Sanatçılara haftalık yaklaşık 350 dolar (kalıcı olma ihtimali yüksek) [11].
Pilot sonuçları genelde olumlu: Çalışma isteği azalmıyor, aksine girişimcilik ve ruh sağlığı artıyor. UBI, bolluk paradoksunda tampon görevi görüyor: Malzeme bedava olurken insanlar sanat, araştırma ve anlam arayışına yönelebiliyor. Larry Fink’in Davos 2025 uyarısı (“Kapitalizmin son büyük faciası”) ve Elon Musk’ın “vatandaşlık ücreti” savunusu bu yönde güçlü sinyaller veriyor.
Yeni Hegemonyanın Basamakları
Geçiş ani değil, basamaklı ve kendi dinamikleriyle ilerliyor. 2026-2035 arasını üç evreye ayırıyorum:
Basamak 1 (2026-2028) - Sentetik Konsensüs ve Epistemik Çöküşün Zirvesi: Malicious AI sürüleri seçimlerden anketlere sahte çoğunluk yaratıyor; insanlar kendi görüşlerini “herkes böyle düşünüyor” diye revize ediyor. Demokrasi içi boşalıyor, transactional politika (veri-enerji anlaşmaları) yaygınlaşıyor. Kontrollü kaos stratejisiyle insanlar “düzen getirici” otoriteye sığınıyor [1][2][19][17][20].
Basamak 2 (2028-2031) - Kıtlık-Sonrası Bolluk ve Dalgalanma Paradoksu: AI, robotik ve uzay enerjisiyle temel ihtiyaçlar sıfır maliyetli hale geliyor. Bolluk paradoksu patlıyor: Malzeme ucuzken anlam kıtlaşıyor, insanlar tüketici konumuna iniyor. Yeni süper-elitler hesaplama ve enerjiyi monopolize ediyor [20][21][26][27][28].
Basamak 3 (2031-2035) - Küresel Silahlanma, Teknolojik Dominasyon ve Hegemonik Kırılma: Hipersonik, otonom sürüler, uzay lazerleri ve nöral silahlar yaygınlaşıyor; asıl silah süperzekâ (ASI). İlk ulaşan taraf (ABD veya Çin) rakipleri “emiyor”. Rejimler evriliyor: epistemik otokrasiler, post-demokratik teknokrasiler, kaos baronlukları. Kararlar elit ağları tarafından alınıyor [3][21][25][24][25].
Sonuç: Süperzekâ Hegemonyası ve “Yeni-Ortaçağ” Barış Adaları
Epistemik vertigo geçişin ana katalizörü: Gerçeklik algısı çöktükçe kararlar “daha akıllı” sisteme devrediliyor. Yeni düzen:
• Merkezi süperzekâ kaynakları optimize ediyor.
• İnsanlar tüketici/denek konumunda.
• Geleneksel jeopolitik yerine veri ve enerji üzerinden güç oyunu oynanıyor.
• Neo-feodal ağlar ve “barış adaları” doğuyor: Elitlerin koruduğu, epistemik kaosun dışında tutulan mikro-düzenler [4][8][22][28][29].
Bu süreç mevcut ivmeyle durdurulması zor, ancak kaçınılmaz değil. Epistemik vertigoyu yenmenin yolu: Kaynak doğrulaması, AI’nin sınırlarını kabul (epistemik mütevazılık) ve insan merkezli direnç ağları kurmak [1][23]. Aksi takdirde demokrasi nostaljiye dönüşecek, süperzekâ hegemonyası ve onun neo-feodal varyantları kazanacak.
Kaynakça
[1] Habgood-Coote, J. (2023). “Deepfakes and the Epistemic Apocalypse.” Synthese, 201(103).
[2] Fallis, D. (2020). “The Epistemic Threat of Deepfakes.” Philosophy & Technology.
[3] Bostrom, N. (2014). Superintelligence: Paths, Dangers, Strategies. Oxford University Press.
[4] Yudkowsky, E. (2008 ve sonrası). Superzekâ, tekillik ve jeopolitik hakimiyet üzerine çeşitli yazılar.
[5] Kurzweil, R. (2005). The Singularity Is Near. Penguin.
[6] Bastani, A. (2019). Fully Automated Luxury Communism. Verso.
[7] Srnicek, N., & Williams, A. (2015). Inventing the Future: Postcapitalism and a World Without Work. Verso.
[8] Kotkin, J. (2020 ve sonrası). The Coming of Neo-Feudalism ve neo-feodalizm üzerine çeşitli yazılar.
[9] Zuboff, S. (2019). The Age of Surveillance Capitalism. PublicAffairs.
[10] Hanson, R. (2008 ve sonrası). Emülasyon ekonomisi, bolluk senaryoları ve ilgili yazılar.
[11] Standing, G. (çeşitli yıllar). Evrensel Temel Gelir (UBI) pilotları, sonuçları ve analizleri (Kenya, Finlandiya vb.).
[12] Forget, E. (2011 ve sonrası). Kanada ve diğer erken UBI denemeleri üzerine çalışmalar.
[13] Alaska Permanent Fund Dividend (1982–günümüz). Resmi raporlar ve yıllık temettü verileri.
[14] Kela (Finlandiya Sosyal Sigortalar Kurumu) (2017–2018). Finlandiya UBI Pilotu resmi sonuç raporu.
[15] GiveDirectly (devam eden). Kenya uzun vadeli doğrudan nakit transfer pilotu sonuçları.
[16] Stockton SEED ve diğer ABD şehir pilotları (2019–2021 ve sonrası). Stockton, Tacoma, Denver vb. raporlar.
[17] UNESCO (2025). “Deepfakes and the Crisis of Knowing.”
[18] McKinsey Global Institute & IMF (çeşitli raporlar, 2020–2025). AI kaynaklı işsizlik, ekonomik dönüşüm ve UBI tartışmaları.
[19] Wihbey, J. (2024). “AI and Epistemic Risk for Democracy.”
[20] Papadogiannis, A. (2025). “Scarcity in an Age of AI Abundance.”
[21] Kania, E. B. (çeşitli yıllar). Çin’in yapay zekâ stratejisi ve hegemonik riskler üzerine analizler.
[22] Barbrook, R., & Cameron, A. (1996 ve sonrası). “The Californian Ideology” ve teknolojik feodalizm/neo-feodalizm tartışmaları.
[23] Various (2025). Galler, İrlanda, Delhi vb. güncel UBI pilotları haber ve raporları.
[24] Amodei, D. (Anthropic CEO), Musk, E. ve diğer liderler (2025–2026). AGI ve süperzekâ zaman çizelgesi açıklamaları (2026–2029 tahminleri).
[25] AIMultiple (2026). 9.300+ AGI/ASI tahmin analizi raporu.
[26] Metaculus & LessWrong topluluk tahminleri (2025–2026). AGI ve ASI medyan tarihleri (2030 civarı ve sonrası).
[27] World Economic Forum (2025). AI dezenformasyon ve epistemik risk raporları (2025–2030 dönemi vurgusu).
[28] Various (Philosophy Stack Exchange, Jacobin, The Atlantic, First Things vb., 2020–2025). Neo-feodalizm, teknolojik oligarşi ve yeni ortaçağ tartışmaları.
Çalışmalarımdan
[29] Tokmakoğlu, G. (2025, Ocak). “Trump’ın Yeni-Yeni Dünya Düzeni” serisi (X paylaşımları).
[30] Tokmakoğlu, G. (2025, Ocak). Trumpizm’in “Yeni-Yeni Dünya Düzeni” ve dolaylı hegemonik düzen (X thread'leri).
[31] Tokmakoğlu, G. (2025, Şubat). “Yeni paradigma ve güç artışı bağlamıyla küresel ilişkiler.” Independent Türkçe.
[32] Tokmakoğlu, G. (2025). Trumpizm ve küresel kapitalizmin yeni evresi (X paylaşımları: mega kentler, elit idaresi).
[33] Tokmakoğlu, G. (2022–2025, çeşitli). Yeni dünya düzeni, hegemonik dönüşüm ve elit ağları tartışmaları (Biden dönemi dahil).
*Bu içerik serbest gazeteci veya konuk yazarlar tarafından hazırlanmıştır. Bu içerikte yer alan görüş ve ifadeler yazara aittir ve Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
© The Independentturkish
