Gazze Şeridi'ni harabeye, enkazdan başka hiçbir şeyin kalmadığı mahallelere çeviren, sağlık sistemini çökerten, morgları yaslı ailelerle ve şiddetten bunalan bitkin vatandaşlarla dolduran İsrail ile Hamas arasındaki savaşın üzerinden yüz gün geçti.
Gazze Şeridi'nin güneyindeki Refah şehrinde yeni bir kampta yaşayan Abdulaziz Saadat “100 günün 100 yıl gibi geçtiğini” söyledi. Saadat, Gazzelilerin çoğunluğu gibi evinden kaçmak zorunda bırakıldı. Çadırında geceleri “aşırı soğuk hissettiğini” söyledi.
Savaş, 2,4 milyon insanın yaşadığı küçük kıyı şeridinin görünümünü tamamen değiştiren izler bıraktı. Bir zamanlar trafik ve arabalarla dolu olan mahalleler artık molozlar ve yıkılmış binalarla dolu.
Saadat, "Bazı insanlar okullarda yaşıyor, bazıları sokaklarda, yerde veya sırlarda uyuyor", “Savaş hiçbir şeyi bırakmadı” dedi.
Birleşmiş Milletler rakamlarına göre kuşatma altındaki Şeridi’nin nüfusunun yüzde 85'ine tekabül eden yaklaşık 1,9 milyon insan evlerinden edildi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
“Ölümün ve çaresizliğin yeri”
Birleşmiş Milletler İnsani İşlerden Sorumlu Genel Sekreter Yardımcısı ve Acil Yardım Koordinatörü Martin Griffiths, Gazze Şeridi'ni "tamamen yaşanmaz bir ölüm ve umutsuzluk yeri" olarak tanımladı.
İsrail, Hamas hareketin 7 Ekim'de İsrail Devleti'nin güneyinde başlattığı saldırının ardından Hamas'ı "ortadan kaldırma" sözü verdi. AFP’nin İsrail'in resmi rakamlarına dayanarak yaptığı sayıma göre, Hamas, çoğunluğu sivil olan yaklaşık 1.140 kişinin öldürülmesine yol açtı. Saldırı sırasında yaklaşık 250 rehinenin de alındığı, bunlardan 132'sinin İsrail ordusunun açıklamasına göre halen Gazze Şeridi'nde tutulduğu belirtildi.
İsrail Hamas’a şiddetli hava ve topçu bombardımanıyla karşılık verdi ve 27 Ekim'de Gazze Şeridi'nde başlayan kara operasyonları, çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 23 bin 469 kişinin ölümüne, yaklaşık 60 bin kişinin de yaralanmasına yol açtı. Bu arada Hamas Sağlık Bakanlığı'nın son rakamlarına göre binlerce kişi hala enkaz altından çıkartılamadı.
Bombalamalar mülteci kamplarında ve yollarda kraterler bıraktı; okullar, üniversiteler, camiler ve kamu tesisleri çok ciddi hasar gördü.
İsrail, Hamas'ı; camilerden, okullardan ve hastanelerden operasyonlar düzenleyerek sivilleri canlı kalkan olarak kullanmakla suçluyor, Hamas ise suçlamaları reddediyor.
Büyük yıkım
İki Amerikalı üniversite profesörü Khamon van den Hoek ve Corey Sher, uydu görüntülerine dayanarak 5 Ocak itibarıyla Gazze Şeridi'ndeki binaların yüzde 45 ila 56'sının yıkıldığı veya hasar gördüğü sonucuna vardı.
Corey Shear, yıkımın "çok kapsamlı ve çok hızlı" ve Ukrayna’daki bombalamalardaki en savunmasız alanlardaki yıkımlarla benzer olduğunu söyledi.
Birleşmiş Milletler Uydu Merkezi tarafından yapılan bir araştırma, 50 gün süren savaşın ardından binaların yüzde 18'inin yıkıldığını veya hasar gördüğünü ortaya çıkardı.
Çatışmaların sona ermesi Gazze Şeridi sakinlerinin evlerine dönebileceği anlamına gelmiyor. Yeniden yapılanma çok büyük çaba gerektiren zorlu bir süreç olacaktır.
Gazze Şeridi'nin tarihi merkezindeki dar sokaklarda, özellikle Gazze’nin en eski camisi olan Ömeri Camii’nin de dahil olduğu önemli arkeolojik alanlar ve yapılar zarar gördü.
Şarku’l Avsat’ın AFP’den aktardığı habere göre gazetecilerinin bildirdiğine göre, mezarlıklar ölülerle dolduğu için, ölüler, meyve bahçelerine, hastane avlularına ve hatta futbol sahasına kazılmış toplu mezarlara gömüldü.
Günler geçiyor ve manzara değişmiyor. Erkekler ve kadınlar, üzerlerinde siyah mürekkeple isimlerin yazılı olduğu beyaz plastik örtülere sarılı cesetleri teşhis ederken hıçkırıklara boğuluyor.
Dünya Sağlık Örgütü'nün Filistin topraklarındaki temsilcisi Rick Pepperkorn'a göre, yaralılar 36 hastaneden kısmen hizmet veren 15 hastaneden birine ulaşmayı başardıklarında, farklı türde bir "savaş alanı" keşfediyorlar.
Ziyaret edebildiği hastanelerde, “kaos, yerde kan lekeleri ve bazen tedavi görmeden günler öncesinde hastaneye getirilen ve günlerce orada bekleyen yaralıların çığlıkları olduğunu” anlattı ve “Bazı ameliyathanelerin cep telefonları tarafından aydınlatıldığını, elektrik kesintileri dolayısıyla cerrahi operasyonların bazen anestezi olmadan yapıldığını” belirtti.
Dünya Sağlık Örgütü temsilcisi, "Hemen hemen tüm tıbbi ekipmanlarda arıza var" diyerek "Hayatımda hiç bu kadar çok uzuvun kesildiğini görmemiştim" dedi.
“İnsanlar açlıktan ölüyor”
Refah’a sürülen İbrahim Saadat da “Umudumuzu kaybettik. Su yok, elektrik yok, bu sebeple ayda ancak bir kez banyo yapabiliyoruz, psikolojimiz yorgun ve hastalıklar her yere yayıldı” dedi.
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu'na (UNICEF) göre, çocuklarda ishal vakaları, savaştan önceki ayda 2.000’ken, geçen ay bir hafta içinde 48.000 vakadan 71 bine yükseldi.
Dünya Gıda Programı'nın bölgedeki yöneticisi Corinne Fleischer ise "30 yıldır bu büyüklükte bir gıda kıtlığı görmedim" uyarısında bulundu.
Fleischer AFP’ye "Gıda üretimi tamamen durdu ve insanlar tarlalarına gidemiyor, balıkçıların her gün balıklarını boşalttıkları Gazze Limanı’nın bombalanmasından dolayı, balıkçılar balık tutamıyorlar.Tarım arazilerine ise ulaşılamıyor” dedi.
Pek çok fırın yakıt yetersizliğinden dolayı hasar gördü veya kapandı. Fransız basınındaki gazetecilerin haberine göre, çaresiz bölge sakinleri yiyecek bulmak için yardım kamyonlarına bindi.
Fleischer, "Mağazalar boş, yiyecek satın alınacak hiçbir şey yok" diyerek sözlerine şöyle devam etti: "İnsanlar açlıktan ölüyor"
Refah (güney) şehrinde çadırda yaşayan 23 yaşındaki Hadil Şehate, Şerit nüfusunun yarısını oluşturan gençlerin çaresizliğini “Bütün hayallerimiz gitti… Hayatımızın yılları gitti” diyerek dile getirdi.
*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe’nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
