Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi (CREA) ile Temiz Hava Hakkı Platformu'nun (THHP) yayımladığı rapora göre, Türkiye'de fosil yakıtlardan kaynaklanan hava kirliliğinin ekonomiye yıllık maliyeti yaklaşık 55 milyar dolar olurken, bu kirlilik yılda yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme neden oluyor.
Dün yayımlanan rapora göre insan vücudunun içine sirayet edebilen havada asılı parçacıkları gösteren PM2.5 hava kirliliğinin yüzde 52'sinin kömür, petrol ve doğalgaz gibi fosil yakıtlardan kaynaklandığı, sağlık üzerindeki etkilerinin ise 2024 yılı gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 4.1'ine denk gelen yaklaşık 55 milyar dolar ekonomik maliyet yarattığı belirtildi.
Rapora göre fosil yakıt kaynaklı hava kirliliği, kalp ve damar hastalıkları, solunum yolu hastalıkları, akciğer kanseri, inme ve diyabet dahil çeşitli sağlık sorunları nedeniyle Türkiye genelinde yılda yaklaşık 26 bin 500 erken ölüme yol açıyor.
CREA Analisti ve raporun başyazarı Vera Tattari, Türkiye kaynaklı fosil yakıt emisyonlarının ülke sınırlarının ötesinde etki yarattığını belirterek, bu emisyonların Batı Asya ve Avrupa'da da ölümler ile ekonomik kayıplara yol açtığını söyledi.
THHP Koordinatörü Deniz Gümüşel ise Türkiye'nin fosil yakıtlardan çıkış için bir yol haritası hazırlayıp uygulamaya koyarak sağlık ve ekonomi üzerindeki yükü azaltabileceğini söyledi.
Gümüşel, yeni kömürlü santral projelerine izin verilmemesi ve mevcut santrallerin çalışanlar ile yerel halkın ekonomik ve sosyal haklarını gözeten bir plan dahilinde kapatılması gerektiğini belirtti. Gümüşel, bu adımların iklim kriziyle mücadele açısından da gerekli olduğunu ifade etti.
Türkiye son yıllarda yenilenebilir enerji kapasitesini ve yatırımlarını artırmış olsa da, elektrik üretimi ve sanayi faaliyetlerinde ithal petrol ve doğalgaz ile kömüre önemli ölçüde bağımlı olmaya devam ediyor.
Kendisine ait çok sınırlı enerji kaynakları olan Türkiye toplam enerji tüketiminin %70'ini kömür, petrol, doğalgaz ve diğer yakıtların ithalatıyla karşılarken, elektrik şebekesinin bel kemiğini oluşturan baz elektrik üretiminin de önemli bir bölümünü yerli ve ithal kömür yakarak elde ediyor.
Çevre örgütleri ise uzun süredir hükümete daha sıkı hava kalitesi standartları benimsemesi ve fosil yakıtlardan uzaklaşma sürecini hızlandırması çağrısında bulunuyor.
Independent Türkçe, Reuters
