İsrail'in işgal altında tuttuğu Batı Şeria'daki arkeoloji alanlarını genişletme planları, Filistinlilerin tepkisini çekiyor.
Bölge sakinleri, projelerin topraklarını, geçim kaynaklarını ve tarihi alanlarla bağlarını tehdit ettiğini söylüyor.
Filistin'in en önemli arkeolojik alanlarından biri kabul edilen Sebastia'da Yahudi, Roma, Haçlı ve Osmanlı dönemlerine ait eserler yer alıyor.
Batı Şeria'daki Nablus kentine bağlı beldede büyük bir ulusal park kurmak isteyen Tel Aviv yönetimi, Filistinlilerin sahip olduğu 182 hektarlık alanı bunun için istimlak etmek istiyor.
Ancak bu tür kamulaştırmalarda genellikle çok düşük bedeller ödendiğini ya da hiç ödeme yapılmadığını belirten arazi sahiplerinin önemli bir kısmı plana karşı çıkıyor. Mülk sahipleri, ödeme kabul etmenin atalarından kalan toprakların ellerinden alınmasını meşrulaştıracağını düşünüyor.
Toprağı istenenlerden Ebu Mudif şöyle diyor:
Bunu tarif etmek gerekirse ruhumun sökülüp alınmasına benzetebilirim. Kendimi toprağım olmadan hayal edemiyorum.
Bölgede restoran işleten Nahid Sakha de işyerinin yıkılma tehlikesi altına girdiğini vurgulayıp ekliyor:
Kazılarla birlikte restorasyon çalışmaları da başladı. Arazi sahiplerine, hiç kimsenin topraklarını kullanmasına veya sürmesine izin verilmeyeceği söylendi.
UNESCO da endişeli: Sebastia’yı Tehlike Altındaki Dünya Mirasları Listesi’ne alan kurum, "Samariye (Şomron) milli parkının oluşturulması ve kamulaştırmaya dair planları" bölgeye yönelik başlıca tehditlerden biri olarak gösterdi.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar ise UNESCO'nun Sebastia kararının siyasi olduğunu iddia etti.
BM'ye bağlı örgütün "Yahudilerin bu topraklarla olan bağını silmeye ve inkar etmeye çalıştığını" ileri sürdü.
Tarihi mirası koruma örgütü Emek Shaveh'in başkanı Alon Arad ise bölge sakinlerinin de kararlara katılımının sağlanması gerektiğini söylüyor.
İsrailli aktivist, "Burası Filistin'in miras alanı ve burayı olumlu bir şekilde geliştirmek için yerel halkın ve belediyenin de sürece dahil edilmesi gerekiyor ki onlar da bundan faydalanabilsin" diyor.
Tel Aviv yönetiminin başka yerlerde de benzer projeler geliştirdiğini hatırlatan Arad, şu ifadeleri kullanıyor:
Arkeoloji kullanılıyor. Kazılar yapmak ve anlatıyı, tarihi yeniden yazmak için kullanılıyor. Diğer yandan toprakları Filistinlilerden alıp İsraillilere tahsis etmek için de kullanılıyor.
Independent Türkçe, BBC, AA
Derleyen: Eren Umurbilir
