ABD Başkanı Donald Trump, Ankara'daki Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
İran ile mutabakata değinen Trump, "(İran'la mutabakat) Benim için bitti. Artık onlarla anlaşmak istemiyorum" diye konuştu.
Trump, "Bence bu iş bitti. Zaten onlarla uğraşmak istemiyorum ama onlar aşağılık mahluklar. Aşağılık mahluk nedir bilirsin? Onlar aşağılık mahluklar. Onlar hasta insanlar. Hasta insanlar tarafından yönetiliyorlar ve acımasız, şiddet yanlısı insanlar. Ve eğer nükleer bir silahları olsaydı, bunu kullanırlardı. Bana kalırsa, bu iş bitti" ifadelerini kullandı.
ABD'li müzakerecilerle konuşacağını belirten Trump, "Bana kalırsa, onlarla uğraşmak sadece zaman kaybı, onlar yalancılar. Bir anlaşma yaparız ve eğer onunla bir anlaşma yaparsam, bir anlaşmamız olur" şeklinde konuştu.
Başkan Trump ayrıca, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı sevdiğini, Erdoğan'ın kendisi için kırmızı halı serdirdiğini kaydetti.
"NATO'ya çok kızgınım"
Rutte'ye teşekkür eden Trump, şu ifadeleri kaydetti:
Kendisi çok iyi bir NATO Genel Sekreteri oldu. Ancak NATO konusunda memnun değilim çünkü bize yardım etmek istemediler. Çünkü teröre en fazla destek veren devlete, İran'a karşı bize yardım etmek istemediler. Bu konuda Mark'a bir şey söylemedim. Belki söyleseydim iyi olmazdı. Ne diyeceğimi bilmiyorum. Almanya ile Fransa ile İngiltere ile konuştum. İtalya ile konuştum. İspanya ile konuşmadım.
"İspanya, boşa harcanmış vaka, onlarla hiçbir şekilde ticaret yapmak istemiyorum"
İspanya tam boşa harcanmış bir vakadır. İspanya ile bir daha ticaret yapmam hiçbir şekilde. İspanya, NATO içinde berbat bir ortaktır, hiçbir şeye katılmıyorlar, ödemiyorlar... İspanya ile ziiyaretler de dahil olmak üzere her şeyi tamamen kestim. Hemen geri koşarak gelecektir. Rutte'ye de çok kötü davranıyorlar. Rutte, çok iyi bir adamdır. Onlarla hiçbir şekilde ticaret yapmak istemiyorum. Bak, nasıl da koşarak geri gelecekler, 'Lütfen efendim sizinle ticaret yapmak istiyoruz' diyerek...
Son yıllarda bu ülkeleri Rusya'ya karşı korumak için 1 trilyon dolardan fazla harcadık. Aslında bunun bizimle doğrudan ilgisi bile yok; çünkü aramızda bir okyanus var. Ama uzun zamandır bu yükü biz taşıyoruz ve onlar bize adil davranmadı. Bu mantıklı değil. Bunun bir çözümünü bulacağız. Belki bunu başarabilirim. Onlara karşı orantısız bir yük üstlendik. Bir dönem NATO'nun maliyetinin neredeyse yüzde 100'ünü biz karşılıyorduk. Diğer ülkeler ise neredeyse hiçbir katkı yapmıyordu.
"NATO'ya ödediğimiz paydan dolayı çok rahatsızım"
Burada bulunmanızdan memnuniyet duyuyorum. Birçoğumuz birlikte geri döneceğiz. Bir kez daha şunu söylemek istiyorum: NATO'ya ödediğimiz paydan dolayı çok rahatsızım. Koruma görevini biz üstleniyoruz ve bunun için milyarlarca dolar fazla ödüyoruz. Biz onları koruyoruz ama ihtiyaç duyduğumuzda onlar bizim yanımızda olmuyor. Bir düşünün; bu sistem böyle işlemez. Bunun dışında, bu gerçekten çok önemli bir toplantı. Burada bulunmanızdan memnuniyet duyuyorum."
Grönland konusu yeniden gündemde
Trump, "NATO'nun Grönland konusunda yaptıklarından ve İran konusunda yardım etmeyi reddetmelerinden memnun değilim" ifadelerini yineledi. Trump, NATO ülkelerinin ABD'ye adil davranmadığını savunarak, Grönland'ın ABD açısından "büyük bir sorun" olduğunu söyledi. Trump, ABD'nin "bu ülkeleri Rusya'ya karşı korumak için çok büyük miktarda para harcadığını" ancak bunun karşılığında hiçbir şey elde etmediğini öne sürdü.
"NATO ülkeleri bize adil davranmadı"
NATO ülkelerinin "ABD'ye doğru davranmadığını" söyleyen Trump, "Bize adil davranılmadı. Yükün orantısız bir kısmını biz üstleniyoruz" ifadelerini kullandı. "İran konusunda yalnızca bazı küçük NATO ülkelerinin destek vermek istediğini" belirten Trump, bunun nedeninin bu ülkelerin Rusya karşısında en kırılgan ülkeler olmaları ve meselenin önemini daha iyi kavramaları olduğunu savundu. Trump, "NATO'ya çok kızgınım. Çünkü olması gerekenden çok daha fazla ödeme yapıyoruz" dedi.
"İran'ın ellerinde olsaydı nükleer kullanırdı"
Trump, İran ile yapılan mutabakatın artık kendisi açısından sona erdiğini belirterek, Tahran yönetimine tepki gösterdi. Trump, "İran ile artık uğraşmak istemiyorum. Onlar bir avuç aşağılık insan" diye konuştu. Trump, "Benim açımdan onlarla uğraşmak tamamen zaman kaybı. Yalancılar. Onlarda bir sorun var. Delirmiş durumdalar. Benim açımdan bu konu (ateşkes) kapanmıştır. Ellerinde nükleer olsaydı kullanırlardı" ifadelerini kullandı.
"Türkiye, ben olmasam belki İran tarafında savaşa dahil olurdu"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'a ilişkin Trump, "Erdoğan'ı çok seviyorum. Netanyahu'yu da çok seviyorum. Türkiye F-35'leri alacak. Türkiye'nin çok yeni ve güçlü bir ordusu var. Netanyahu'ya bunu söyledim. Ben olmasam belki karşı tarafta İran Savaşı'na dahil olurdu. Ben varım diye tarafsız kaldığını Netanyahu'ya söyledim" dedi.
Rutte: İran konusunda sizin yanınızdayım
NATO Genel Sekreteri Rutte, "Ben İran'la ilgili konuşmak istiyorum öncelikle. İran konusunda sizin yanınızdayım. İran'ın nükleersizleştirilmesini destekliyorum. Bu İsrail için de çok önemliydi" dedi. İran'a yönelik "Epic Fury" operasyonuna da değinen Rutte, operasyon kapsamında Avrupa havaalanlarından 5 binden fazla uçuş gerçekleştirildiğini, Almanya, Fransa ve diğer bazı ülkelerin destek verdiğini, Romanya'daki Bükreş Havalimanı'nın da operasyon nedeniyle bir süre ticari uçuşlara kapatıldığını anlattı. Trump ise İngiltere'nin iki hafta boyunca bir askeri üssün kullanımına izin vermediğini öne sürerek, "İngiltere, o üs konusunda çok kötü davrandı. Başka birkaç ülke de öyleydi" dedi.
Rutte'den Trump’a övgüler
Rutte buna karşılık bunun istisnai örnekler olduğunu belirterek, "Avrupa'nın genel olarak ABD'nin operasyonlarına güçlü destek verdiğini" söyledi. Trump'ın müttefikleri daha fazla sorumluluk üstlenmeye teşvik ettiğini söyleyen Rutte, "Benim görüşüme göre, siz bu görevde olmasaydınız bunların hiçbiri gerçekleşmezdi. Elbette bunda Rusya faktörü etkili oldu ama sizin liderliğiniz de belirleyici oldu. Bu sizin başarınız" dedi.
Grönland konusunda da açıklamalarda bulunan Rutte, "Davos'ta bu konuda bir anlaşmaya varıldığını, Grönland yönetimi ile Danimarka arasında yürütülen üçlü görüşmelere başkanlık ettiğini" belirterek, "anlaşmanın aşamalı olarak uygulanacağını" söyledi.
Trump ise Grönland'ın ABD ve küresel güvenlik açısından stratejik önemde olduğunu savunarak, "Danimarka'nın Grönland'a ABD kadar önem vermediğini" öne sürdü. Trump ayrıca, "Panama Kanalı'nın yeniden ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini savunarak, Çin'in kanal üzerinde etkisini artırmasına izin vermeyeceklerini" söyledi.
Trump'tan Rutte'ye iltifat
NATO'ya yönelik eleştirilerini yineleyen Trump, buna karşın Rutte'yi övgüyle anarak, "NATO'dan memnun değilim ama bu adam büyük bir lider. Gerçekleri görüyor. Hatta bazı liderlerden daha iyi görüyor" dedi. Rutte de Trump'a hitaben, "Bunu sizin desteğiniz olmadan yapamazdım" ifadelerini kullandı.
Trump, önceki ABD yönetimlerinin savunma harcamaları konusunda yeterince adım atmadığını savunurken, Rutte ise Obama döneminden sonra Trump'ın iki başkanlık döneminde NATO genelinde 1,2 trilyon doları aşan ek savunma harcaması sağlandığını belirterek, "Ben buna 'Trump'ın trilyonu' diyorum" dedi.
Independent Türkçe
