Meksika'nın Dünya Kupası eleme maçında Ekvador'a karşı aldığı galibiyette attığı iki golün ardından coşkulu taraftarların toplu halde zıplaması, sismologlara göre "kayda değer" sarsıntılara yol açtı.

Meksika Dijital Erken Uyarı ve Kapsamlı Risk Yönetimi Platformu (SASSLA), salı günkü maçta gollerin ardından taraftarların "coşku patlaması ve toplu tezahüratlarının bölgede titreşimlere yol açtığını" gözlemledi.

SASSLA, X'te, "Julian Quiñones'in Ekvador'a karşı attığı gol, birkaç sismograf tarafından kaydedildi" diye yazdı.

"Ayrıca Raúl Jiménez'in 31. dakikada attığı ikinci golün kaydı da elimizde" diye ekledi.

Maçın ardından Meksika'nın Ekvador'a karşı 2-0'lık galibiyetini ve Dünya Kupası son 16 turuna yükselmesini kutlamak için sokaklara dökülen yaklaşık bir milyon taraftar arasında üç kişi ezilerek hayatını kaybetti.

Benzer "insan kaynaklı depremler" daha önce de rapor edilmişti. Bunlar, devasa yüksek gökdelenlerin inşası, yeraltı suyu çıkarımı veya hidrolik kırma gibi yoğun faaliyetlerden kaynaklanıyor.

Önceki benzer olaylar, spor etkinlikleri veya 2024'teki bir Taylor Swift konseri gibi büyük ölçekli performanslar sırasında kaydedilmişti.

SASSLA maçtan sonra yaptığı açıklamada, "Azteca Stadyumu'na en yakın RaspberryShake istasyonunda kaydedilen şey buydu, olağanüstü bir yapay sinyal. Coşku patlaması ve toplu bağırışlar yerel zeminde titreşimlere neden oldu" dedi.

Deprem izleme platformu Sismo Alerta Mexicana, X'te yaptığı paylaşımda, gerçek bir deprem olmasa da insanların aynı anda zıplayıp yere topluca inmesinin yol açtığı sarsıntıların kısa yüzey dalgaları oluşturduğunu yazdı.

Birisi sismografın yakınından geçerse, makine bunu açıkça tespit edecektir ve birkaç kişi aynı anda yakınında zıplarsa, bu daha da kolay olur.

Uyarı sisteminin resmi X hesabında, "Bunlar dünyanın öbür ucundaki depremleri tespit eden cihazlar, dolayısıyla hassasiyetleri son derece yüksek" diye yazıldı.

Bu fenomen yeni değil ve daha önce büyük spor etkinlikleri ve konserler sırasında rapor edilmişti.

Seismological Research Letters adlı akademik dergide yayımlanan 2024 tarihli araştırmaya göre bu tür etkinlikler, deprem sarsıntılarına benzeyen eşsiz titreşim sinyalleri üretebiliyor.

Örneğin, 2023'te 70 binden fazla hayranın katıldığı bir Swift konserinde, stadyumun yaklaşık 9 km yakınındaki ağ istasyonlarında güçlü sismik titreşimler kaydedilmişti.

Bilim insanları bu çalışmada, "Tüm kanıtlar birlikte değerlendirildiğinde, sinyalin temel kaynağının müziğe eşlik eden kalabalığın hareketi olduğu sonucuna vardık" diye yazmıştı.

Bilim insanları, bu tür yapay sarsıntılardan elde edilen bulguların, farklı titreşim türlerini ayırt edebilen daha iyi sismograflar geliştirmeye yardımcı olabileceğini umuyor.

Araştırmacılar, bunun ayrıca yeraltı yapısını incelemeye ve titreşimlere daha iyi tepki veren binalar ve oditoryumlar inşa etmeye yardımcı olabileceğini söylüyor.

*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir. 

independent.co.uk/news/science

Independent Türkçe için çeviren: Çağatay Koparal