ABD Başkanı Donald Trump'ın İran, Gazze ve Lübnan'daki ateşkes girişimlerine rağmen Ortadoğu'da çatışmalar devam ediyor.

Beyaz Saray'ın son başarısız ateşkes girişimi Lübnan'daki çatışmalarla ilgili oldu.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ve Lübnan'ın, Hizbullah'ın saldırılarını tamamen durdurması ve tüm unsurlarını Litani Nehri'nin güneyinden çekmesi şartıyla ateşkeste anlaştığını 3 Haziran'da duyurmuştu.

Ancak Tahran destekli Hizbullah ertesi gün ateşkesi reddettiğini açıkladı. Şii örgütün lideri Naim Kasım, öncelikle tüm çatışmaların durdurulmasını ve İsrail birliklerinin ülkeden çekilmesini talep ederek "İşgal devam ettiği sürece direniş de devam edecek" dedi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu da İsrail ordusunun yakın zamanda Lübnan'ın güneyinden çekilmeyeceğini bildirdi. 

ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a başlattığı saldırıların ardından Hizbullah da İsrail'e roket atışlarıyla 2 Mart'ta savaşa girmişti.

1 milyondan fazla kişinin yerinden edildiği Lübnan'daki çatışmaların durdurulması için Washington'da Lübnan ve İsrail'den temsilcilerin katıldığı görüşmelerde Hizbullah yer almamıştı.

Diğer yandan Washington'ın Lübnan'da 2 Mart'tan bu yana en az 3 bin 500 kişinin öldürüldüğü çatışmaları durduramaması, ABD ve İran arasındaki müzakereleri de olumsuz etkiliyor.

Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin normale dönmesi için yapılacak herhangi bir anlaşmanın parçası olarak Lübnan'da ateşkesi şart koşuyor.

Washington ve Tahran arasında 8 Nisan'da ateşkes anlaşması yapılsa da Hürmüz Boğazı'nın durumu, İran'ın uranyum stokunun akıbeti ve balistik füze programı gibi başlıklarda ilerleme kaydedilemedi.

ABD, bu hafta İran'ın Keşm Adası'na saldırı düzenlemiş, Devrim Muhafızları da Kuveyt'teki ABD üslerini vurmuştu. Ayrıca İran'ın Kuveyt Uluslararası Havalimanı'na düzenlediği saldırıda da bir kişi yaşamını yitirmişti.  

Beyaz Saray'ın arabuluculuğunda İsrail ve Hamas arasında 10 Ekim 2025'te imzalanan ateşkes de çatışmaları durdurmaya yetmedi.

Hamas'ın silahsızlandırılması, Trump'ın Barış Kurulu aracılığıyla Gazze'nin yeniden inşası ve İsrail ordusunun bölgeden tamamen çekilmesi gibi hedeflere de henüz ulaşılamadı.

Reuters'ın analizinde, Trump'ın kapsamlı ateşkes girişimlerine rağmen Ortadoğu'daki çatışmaları durdurmakta başarılı olamadığına dikkat çekiliyor.

Londra merkezli düşünce kuruluşu Birleşik Kraliyet Hizmetler Enstitüsü'nden Urban Coningham, şu yorumları paylaşıyor:

Süreçte hareketlilik olmadığı ve siyasi bir ufuk görünmediği zaman ateşkesin devamlılığını sağlamak çok zordur. Ateşkesin tarafları, mevcut durumda değişiklik görmediğinde anlaşmaya uymaya devam etmeleri için bir teşvik de bulamaz.

Analist, Birleşmiş Milletler gibi uluslararası kuruluşların azalan etkisi ve bölgesel güçlerin giderek artan saldırgan tavırlarının da uzun vadeli anlaşmaların yürürlükte kalmasını zorlaştırdığını vurguluyor.

Independent Türkçe, Reuters, Guardian, Haaretz

Derleyen: Yasin Sofuoğlu