Azerbaycan'ın Ağdam bölgesinde, 2020 Karabağ Savaşı'nın ardından başlayan mayın temizleme çalışmaları devam ediyor. Bölgede yürütülen operasyonlarda bugüne kadar 45 bin 130 hektarlık alan mayın ve patlamamış mühimmattan temizlenirken, binlerce patlayıcı madde etkisiz hale getirildi.
Independent Türkçe olarak Ağdam'daki mayın temizleme sahasını yerinde takip ettik.
Bölgede yürütülen çalışmalar hakkında bilgi veren Azerbaycan Mayın Temizleme Ajansı (ANAMA) Ağdam bölgesi operasyon rehberi ve saha komutanı Halik Zulfikarov, çalışmaların savaş sonrası yeniden yapılanmanın en kritik aşamalarından biri olduğunu söyledi.
Zulfikarov, ziyaret edilen alanların geçmişte işgal altında bulunan bölgeler olduğunu belirterek, "Şu an gördüğünüz arazilerin tamamı bizim tarafımızdan mayınlardan temizlenmiş arazilerdir" dedi.
Ağdam'da 45 bin 130 hektarlık alan temizlendi
Zulfikarov, yalnızca Ağdam bölgesinde bugüne kadar 45 bin 130 hektarlık alanın tamamen temizlendiğini açıkladı.
Mayın temizleme faaliyetleri sırasında 13 bin 77 tanksavar mayını, 7 bin 855 personel mayını ve 17 bin 134 farklı türde patlayıcı mühimmatın tespit edilerek imha edildiğini belirten Zulfikarov, bölgede çalışmaların devam ettiğini ifade etti.
Karabağ ve Doğu Zengezur'da yürütülen mayın temizleme faaliyetlerinin, bölgenin yeniden yerleşime açılması ve altyapı çalışmalarının sürdürülebilmesi açısından büyük önem taşıdığı belirtiliyor.
"Karabağ'da 1,5 milyondan fazla mayın olduğu değerlendiriliyor"
Saha komutanı Zulfikarov, Karabağ genelindeki mayın yoğunluğunun kesin olarak bilinmediğini ancak bölgede 1,5 milyondan fazla mayın bulunduğunun değerlendirildiğini söyledi.
Yalnızca Ağdam'da Ermenistan silahlı kuvvetlerinin kendi açıklamalarında 95 binden fazla mayın döşediğini belirttiğini aktaran Zulfikarov, 1990'lı yıllarda yerleştirilen bazı mayınların ise kayıt altına alınmadığını ifade etti.
Zulfikarov, "Bölgeyi terk ederken ve özellikle işgalin ilk yıllarında döşenen mayınların hiçbir resmi kaydı tutulmamıştı. Bu nedenle mayın sayısının 1,5 milyondan da fazla olduğu değerlendiriliyor" dedi.
Mayın temizleme çalışmalarının ne zaman tamamlanacağının kesin olarak söylenmesinin zor olduğunu belirten Zulfikarov, ekip ve teknoloji kapasitesinin zaman içinde artırıldığını vurguladı.
"İlk dönemde 25-30 ekibimiz vardı, şimdi kapasitemiz arttı"
Zulfikarov, Ağdam'a ilk girilen dönemde sınırlı sayıda ekip ile çalışıldığını, bugün ise daha geniş kapsamlı bir operasyon yürütüldüğünü söyledi:
İlk günlerde Ağdam'a girdiğimizde yalnızca 25-30 mayın arama ekibimiz vardı. Şimdi ise her biri 110 kişiden oluşan 13 mayın temizleme ekibi, mekanik mayın temizleme araçları, özel eğitimli mayın tespit köpekleri ve özel kuruluşlar çalışmalarımıza katılıyor.
Zulfikarov, kapasitenin artırılmasıyla birlikte çalışmaların daha hızlı ilerlediğini ancak bölgedeki mayın yoğunluğu nedeniyle kesin bir tamamlanma tarihi vermenin mümkün olmadığını ifade etti.
Çalışmalara farklı kurumlar katılıyor
Ağdam'daki operasyonlarda yalnızca askeri birliklerin görev yapmadığını belirten Zulfikarov, Azerbaycan Savunma Bakanlığı, Olağanüstü Haller Bakanlığı ekipleri ve yerli özel kuruluşların da çalışmalara dahil olduğunu söyledi.
Saha ziyaretinde mayın temizleme ekiplerinin kullandığı yöntemler ve sahada karşılaşılan patlayıcı türleri hakkında da bilgi verildi.
Yetkililer, eğitim amacıyla kullanılan örnek mayınlar üzerinden sahada karşılaşılan tehditleri anlattı.
Bölgede en sık rastlanan patlayıcılar arasında personel mayınları, tanksavar mayınları ve farklı türlerde patlayıcı mühimmatların bulunduğu belirtildi.
Kontrollü mayın imhası gerçekleştirildi
Independent Türkçe'nin takip ettiği saha çalışması sırasında, tespit edilen patlayıcıların nasıl etkisiz hale getirildiğine ilişkin kontrollü bir imha süreci de gerçekleştirildi.
Mayın temizleme uzmanları, operasyonların yalnızca eski temas hattında değil, çatışmaların yaşanmadığı bazı bölgelerde de sürdüğünü belirtiyor.
Ağdam'da yeniden inşa süreci devam ediyor
Mayın temizleme çalışmalarının yanı sıra Ağdam'da savaş sonrası yeniden imar faaliyetleri de devam ediyor.
Independent Türkçe'nin saha ziyaretinde, işgal döneminde büyük ölçüde tahrip edilen Ağdam şehir merkezi, restore edilen Ağdam Cuma Mescidi ve yeni yerleşim alanları incelendi.
Yetkililer, kentte yeni konut projelerinin sürdüğünü ve eski sakinlerin aşamalı olarak bölgeye dönmeye başladığını aktardı.
1993 yılında Ağdam'dan ayrılmak zorunda kalan Mezahir Aliyev, yeniden yerleşim sürecinin kendileri için önemli olduğunu belirterek, "Kendi vatanımıza döndüğümüz için mutluyuz" dedi.
Türkiye'den gelen basın heyetinin Karabağ programı kapsamında Ağdam'ın ardından Hankendi, Şuşa ve Laçın'da da temaslarda bulunması planlanıyor.
© The Independentturkish
