Bilim insanları, Japonya'nın Kyoto Üniversitesi'ndeki bir şempanzenin daha önce hiç görülmemiş bir "müzik performansı" sergilediğini belgeledi. Bu keşif, ilk insanlar arasında müziğin kökenine daha fazla ışık tutuyor.
26 yaşındaki erkek şempanze Ayumu, bir yürüyüş yolundaki döşeme tahtalarını alıp bunları davul gibi çalarken bir yandan da sesler çıkardı.
Bulguları hakemli dergi Annals of the New York Academy of Sciences'ta yayımlanan çalışmaya göre, şempanzelerin daha önce sopa ve başka nesnelerle davul çaldığı gözlemlenmişti ancak bir primatın buna eşlik eden ritmik vokal ifadeler sergilediği ilk kez görüldü.
fazla oku
Bu bölüm, konuyla ilgili referans noktalarını içerir. (Related Nodes field)
Bilim insanları Şubat 2023'le Mart 2025 arasında Ayumu'nun yaklaşık 90 spontane performansını belgeledi.
Şempanze, yürüyüş yolundaki döşeme tahtalarını sistematik bir şekilde söktü ve bunları müzik yapma aracı olarak kullandı.
Araştırmanın başyazarı Yuko Hattori yaptığı açıklamada, "Şempanzenin aletler kullanarak çeşitli sesler üretmesini ve aynı zamanda sesli bir gösteri sergilemesini görmek benim için büyüleyiciydi" diyor.
Bu gözlem, müziğin ve özellikle enstrümantal performansın, ilk olarak ses çıkarma yoluyla duygusal ifadenin dışa vurulması ve alet kullanımının birleşimi sonucu evrimleştiği teorisini destekliyor.
Eski vurmalı çalgılar ahşap ve hayvan derisi gibi çabuk bozulan malzemelerden yapıldığı için arkeolojik kanıtlarla doğrudan izlerini sürmek zor bir işti.
Ancak araştırmacılar, primat kuzenlerimizdeki bu müzikal davranış gözleminin, müzikalitenin evrimini anlamak için önemli bir ipucu sunduğunu söylüyor.
Son araştırma, şempanzelerin sesli ifadelerinin enstrümantal seslere evrilmiş olabileceği ihtimalini inceledi.
Bilim insanları başlangıçta Ayumu'nun davranışını inceleyerek bunu vurma, sürükleme ve fırlatma gibi unsurlara ayırdı.
Ardından bu unsurlar arasındaki bağlantıları değerlendirerek hangi geçişlerin tesadüf eseri, hangilerininse kasıtlı olduğunu belirlediler.
Araştırmacılar, vuruşlar arasındaki aralıkları analiz ederek alet kullanımındaki ritmik istikrarı, el veya ayaklarla yapılan davul çalma ritmiyle karşılaştırdı.
Ayrıca şempanzenin oyun sırasında sergilediği ve olumlu duyguları yansıtan oyun yüzü gibi yüz ifadelerini de gözlemlediler.
Çalışma, enstrümanların ürettiği ses dizisinin rastgele olmadığını ve vuruşlar arasındaki aralıkların metronom gibi sabit bir tempoyu koruduğunu ortaya koydu.
Bu, şempanzenin ses çıkararak aktardığı duygusal ifadelerin muhtemelen dışa vurulduğunu ve alet seslerine dönüştüğünü doğruladı.
Araştırma, insan dışı primatların duygularını enstrümanlarla dışa vurma yeteneği olabileceğini öne sürüyor.
Bilim insanları çalışmada şöyle yazıyor:
Araştırmamız, primatların akustik ifadeleriyle insanın müzik yeteneği arasındaki evrimsel sürekliliği vurguluyor.
*İçerik orijinal haline bağlı kalınarak çevrilmiştir. Independent Türkçe'nin editöryal politikasını yansıtmayabilir.
Independent Türkçe için çeviren: Büşra Ağaç
© The Independent
